شرکای سازشکار در گرداب تحرکات اسرائیل
اقدامات اسرائیل در شناسایی سومالی لند و تحرکات مشترکش با اتیوپی برای تسلط بر بندر بربرا در سومالی لند و اشراف بر دریای سرخ، کشور مصر را که از سازشکاران با تلآویو است در برابر چالشهای خطرناک قرار داده است.
خلاصه خبر
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ تهدیدی تازه و چندلایه علیه امنیت ملی عربی، امنیت اقتصادی مصر و کانال سوئز ـ بهعنوان مهمترین آبراه تجاری جهان ـ در حال شکلگیری است؛ تهدیدی که مستقیماً کشتیرانی، تجارت بینالملل و کشورهای ساحلی دریای سرخ از جمله یمن و سودان را تحت تأثیر قرار میدهد. این تهدید اینبار نه از حملات انصارالله یمن به کشتیهای مرتبط با اسرائیل یا حامیان جنگ غزه ناشی میشود و نه از بازگشت دزدی دریایی در شاخ آفریقا و سواحل سومالی.
منشأ این تحول خطرناک، اعلام رسمی اسرائیل مبنی بر بهرسمیت شناختن «سومالیلند» است؛ منطقهای که از منظر حقوق بینالملل، بخشی جداییناپذیر از خاک سومالی محسوب میشود و تاکنون از سوی هیچ قدرت جهانی بهعنوان کشوری مستقل به رسمیت شناخته نشده است.این اقدام، یک سابقه بیثباتکننده در یکی از حساسترین نقاط ژئوپلیتیکی جهان ایجاد کرده و عملاً آتش رقابت بر سر نفوذ و سلطه در جنوب دریای سرخ و خلیج عدن را شعلهور میکند.این شناسایی میتواند مقدمهای برای ایجاد یک محور اسرائیلی ـ اتیوپیایی با هدف کنترل مسیرهای کشتیرانی، تجارت جهانی و انتقال انرژی در بابالمندب باشد؛ محوری که در نهایت به محاصره ژئوپلیتیکی مصر از جنوب و تهدید مستقیم کانال سوئز منجر خواهد شد؛ کانالی که ستون فقرات تجارت جهانی و یکی از مهمترین منابع درآمد ارزی اقتصاد مصر است.
پیامدهای اقتصادی و امنیتی برای تجارت جهانی
اقدام اسرائیل را نمیتوان یک حرکت نمادین یا دیپلماتیک ساده تلقی کرد. این اقدام بخشی از راهبرد کلان بازطراحی نقشه نفوذ در دریای سرخ است؛ منطقهای که هرگونه بیثباتی در آن، پیامدهای فوری بر هزینه حملونقل دریایی، نرخ بیمه کشتیها، قیمت انرژی و زنجیرههای تأمین جهانی خواهد داشت.کنترل یا ناامنسازی جنوب دریای سرخ، به معنای افزایش فشار اقتصادی بر اروپا، آسیا و خاورمیانه و ایجاد اهرمهای فشار سیاسی علیه کشورهای منطقه است؛ سناریویی که اسرائیل سالهاست برای آن برنامهریزی کرده است.
منطقهای محاصرهشده با بحرانهای درهمتنیده
دریای سرخ و شاخ آفریقا امروز در محاصره بحرانهای همزمان قرار دارند. سودان از آوریل ۲۰۲۳ درگیر جنگی ویرانگر است. اختلافات مصر، سودان و اتیوپی بر سر سد النهضه همچنان ادامه دارد. از سوی دیگر، تنشهای عمیق میان اتیوپی، اریتره و سومالی بر سر دسترسی به دریا و مسیرهای تجاری تشدید شده است.
بندر بربرا؛ گره اصلی جاهطلبی اتیوپی
اتیوپی بهعنوان کشوری محصور در خشکی، سالهاست در تلاش است انزوای جغرافیایی خود را بشکند و به یک بندر دریایی با اختیارات شبهحاکمیتی دست یابد. در همین راستا، این کشور در ژانویه ۲۰۲۴ با مقامات محلی سومالیلند یک تفاهمنامه بحثبرانگیز امضا کرد که هدف آن، دسترسی بلندمدت اتیوپی به بندر «بِربِرا» در سواحل خلیج عدن است.این توافق با مخالفت شدید دولت مرکزی سومالی و نگرانی جدی کشورهای عربی و آفریقایی مواجه شد؛ چرا که بربرا یکی از نقاط کلیدی اتصال دریای سرخ به اقیانوس هند محسوب میشود و هرگونه تغییر در وضعیت آن، توازن امنیتی و اقتصادی منطقه را بر هم میزند.در کنار بربرا، بندر «عَصَب» در اریتره نیز همواره یکی از اهداف تاریخی اتیوپی بوده، اما بهدلیل تنشهای سیاسی و امنیتی میان دو کشور، این مسیر فعلاً مسدود و مستعد درگیری نظامی تلقی میشود. همین رقابتهای بندری، شاخ آفریقا را به بشکه باروت ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است.یمن؛ ضلع دیگر ناامنی دریای سرخدر شرق دریای سرخ، یمن از سال ۲۰۱۵ درگیر جنگی فرسایشی است؛ جنگی که با پروژههای تجزیهطلبانه و تلاش برای کنترل سواحل و بنادر استراتژیک همراه شده است. این بحران در اوایل دسامبر ۲۰۲۵ به اوج رسید؛ زمانی که شورای انتقالی جنوب مورد حمایت امارات، کنترل مهمترین استانهای شرقی یمن را در دست گرفت؛ مناطقی که شاهراه اتصال دریای سرخ، بابالمندب و خلیج عدن هستند.در چنین شرایطی، هرگونه حضور یا نفوذ اسرائیل در جنوب دریای سرخ، مستقیماً به ناامنسازی تجارت جهانی و اقتصاد منطقه منجر خواهد شد.
اهداف پنهان اسرائیل؛ فشار حتی بر متحدان عرب
رژیم صهیونیستی بهخوبی میداند که اکثریت جامعه جهانی، از جمله چین، سومالیلند را به رسمیت نمیشناسند. بنابراین هدف تلآویو از این اقدام، کسب مشروعیت دیپلماتیک نیست؛ بلکه تلغیم ژئوپلیتیکی منطقه، تشدید تنشها و ایجاد امکان کنترل یا اخلال در تنگه بابالمندب است.نکته قابلتوجه آن است که این سیاستهای توسعهطلبانه، نهتنها دشمنان اسرائیل، بلکه کشورهای عربی سازشکرده با این رژیم را نیز در معرض تهدید قرار میدهد. تجربه نشان داده که سازش، مانع از توطئهچینی اسرائیل نمیشود؛ بلکه این کشورها را به اهداف نرم فشار سیاسی و اقتصادی تبدیل میکند.مصر؛ نمونه روشن تهدید علیه شریک صلحمصر که دههها پیش معاهده سازش با اسرائیل را امضا کرده، امروز بیش از هر زمان دیگری امنیت اقتصادی و راهبردی خود را در معرض تهدید میبیند. هرگونه ناامنی در بابالمندب و جنوب دریای سرخ، مستقیماً درآمدهای کانال سوئز را هدف قرار میدهد؛ درآمدهایی که ستون اصلی تراز ارزی مصر بهشمار میروند.شناسایی سومالیلند از سوی اسرائیل، نه یک اقدام دیپلماتیک، بلکه بخشی از پروژه کلان بیثباتسازی و سلطه بر آبراههای حیاتی جهان است. این پروژه، امنیت اقتصادی کشورهای عربی چه مخالف اسرائیل و چه سازشکار با آن را بهطور یکسان تهدید میکند و نشان میدهد که تلآویو در مسیر منافع خود، هیچ خط قرمزی حتی برای متحدانش قائل نیست.#مصر_اسرائیل#دریای_سرخ_اسرائیل
22:15 - 10 دی 1404
نظرات کاربران
استقلال-سپاهان: یک تیم کامل از بازیکنان سابق!
آقای پزشکیان! عینکهای تیره دور و بر خود را از خود بزداید
ساعت بازی امروز استقلال سپاهان چند است و از کدام شبکه پخش زنده می شود؟
ساپینتو باید پاسخگوی نتایج استقلال باشد/ سپاهان را نبرد باید فکری کرد!- پایان اعتراض مسالمتآمیز برخی اصناف دهلران
پیغام ستاره تراکتور: پرسپولیس در پستم بازیکن نخرد من برمیگردم
ترکیب احتمالی سپاهان مقابل استقلال- میراث حاج قاسم برای ملتها؛ از زیست شهیدانه تا مکتب ماندگار مقاومت
- وزش باد، غبار رقیق هرمزگان را کاهش میدهد
- تاجرنیا به هواداران استقلال: توهین نکنید!
- نهضت پاسخگویی از دل محله کلید خورد؛ دستور حل مسائل از میدان صادر شد
- کلاس گلزنی محرم و دستیاران ساپینتو برای بازیکنان!
منابع دیگر
