پورحیدری در بهشت از فدراسیون فوتبال تعریف کرد
اقدام اخیر فدراسیون فوتبال در انتشار ویدئویی ساخته شده با هوش مصنوعی که در آن مرحوم منصور پورحیدری، اسطوره فقید فوتبال ایران، لب به ستایش از عملکرد مدیران فعلی میگشاید، با واکنشهای زیادی مواجه شده است.
خلاصه خبر
گروه ورزشی فارس؛ «تبریک میگویم به دوست عزیزم آقای مهندس تاج». این را مرحوم منصور پورحیدری در انتهای یک کلیپ ۹ دقیقهای خطاب به رئیس فدراسیون فوتبال میگوید. شاید فکر کنید این یک داستان تخیلی است اما این طور نیست. فدراسیون چهارشنبه صبح در مجمععمومیاش کلیپی را پخش کرد که در آن با هوش مصنوعی صدا و تصویر اسطورۀ باشگاه استقلال بازسازی شده بود و او از افتخارات فوتبال و فوتسال، دستاوردهای فدراسیون و توسعۀ زیرساختها در سال ۱۴۰۴ میگفت. از همان لحظه میشد حدس زد که پخش این ویدئوی تبلیغاتی برای فدراسیون و مدیران آن از زبان مرحوم پورحیدری که سال ۹۵ فوت کرده، پرحاشیه میشود.
جملاتی که مرحوم پورحیدری هرگز در زمان حیاتش بر زبان نیاورده بود و اساساً اتفاقاتش سالها پس از فوت او رخ دادهاند.استفاده از هوش مصنوعی برای زنده کردن درگذشتگان در سینمای جهان برای ادای دین یا تکمیل یک اثر هنری هر چند جنجالی ولی مرسوم است، اما اقدام فدراسیون مصداق بارز دیپفیک تبلیغاتی است. منصور پورحیدری در تمام دوران حیاتش به صداقت، صراحت لهجه و دوری از تملق مشهور بود. قرار دادن جملات دیکته شده روابطعمومی در دهان کسی که دستش از دنیا کوتاه است و امکان تکذیب ندارد، تعرض به منش اخلاقی اوست. هر چند که سخنگوی فدراسیون در واکنش عنوان کرد که جملهها با فریده شجاعی، عضو هیئترئیسه فدراسیون و همسر مرحوم هماهنگ شده بود اما مخاطب با دیدن این ویدئو از خود میپرسد: «اگر منصورخان زنده بود، آیا واقعاً چنین نظری درباره وضعیت امروز فوتبال ایران داشت؟»استفاده از تصویر و صدای یک شخص (حتی با اجازه خانواده) برای اهداف تبلیغاتی و بیان جملاتی که هرگز نگفته، میتواند از منظر حقوق شهرت، مالکیت معنوی و حریم خصوصی نیز محل بحث باشد.
از منظر استراتژی رسانهای، این اقدام فدراسیون نوعی تلاش برای کسب مشروعیت است. فدراسیونی که با انتقاداتی در خصوص نتایج، زیرساختها و مدیریت روبروست، بهجای پاسخگویی مستقیم با آمار و ارقام واقعی، سعی کرده تا از محبوبیت و کاریزمای یک چهره محبوب برای تأیید خود خرج کند. هر چند که مسئولان فدراسیون این ویدئو را با عنوان زنده نگهداشتن یاد پورحیدری منتشر کردند اما به نظر نیت آنها در عمل برای مخاطب جا نیفتاده است.از نظر فنی نیز این ویدئو خالی از اشکال نبود. میمیکهای مصنوعی صورت و لحنی که فاقد احساس واقعی صدای پورحیدری بود، اثر را دچار پدیدهای کرده که در روانشناسی به آن «دره وهمی» میگویند. حالتی که شبیهسازی ناقص انسان، بهجای ایجاد حس همذاتپنداری، حسی دافعه در بیننده ایجاد میکند. در این فقره البته همسر مرحوم با دیدن ویدئو اشک ریخت و از فدراسیون بابت اقدامش تشکر کرد و گفت این بزرگترین سورپرایز عمرش بوده.
بااینحال فارغ از بحثهای اخلاقی، این اقدام از منظر کارکردی نیز شکست بهحساب میآید. واکنشهای منفی این را نشان داد. مخاطب تفاوت میان احترام به گذشته و استفاده ابزاری از گذشته را بهخوبی درک میکند. در نهایت فدراسیون اگر به دنبال کسب اعتبار است، مسیرش نه از نرمافزارهای هوش مصنوعی که از بهبود عملکرد در واقعیت میگذرد.
00:57 - 11 دی 1404
نظرات کاربران








