اصلاح مورد انتظار سرمایهگذاران بازار را منفی کرد
محمد سرلک، کارشناس بازار سرمایه، در تحلیل وضعیت معاملات هفته گذشته بورس گفت: شاخص کل در ابتدای هفته در سطح ۴میلیون و ۲۸ هزار واحد قرار داشت و در پایان هفته به ۴میلیون و ۷۰ هزار واحد رسید که نشاندهنده رشد حدود یکدرصدی است؛ با این حال شاخص هموزن که هفته را از محدوده یکمیلیون و ۱۲۶ هزار واحد آغاز کرده بود، در پایان معاملات به یکمیلیون و ۱۰۴ هزار واحد کاهش یافت و افتی نزدیک به 2درصد را ثبت کرد. این واگرایی نشان میدهد رشد بازار بیشتر متکی بر نمادهای بزرگ و شاخصساز بوده و بخش عمده سهام وارد فاز اصلاح شدهاند.
او با اشاره به روند معاملات در میانه هفته توضیح داد: بازار طی 2روز کاری با فشار فروش قابلتوجهی مواجه شد و بسیاری از نمادها به صف فروش نشستند. در همین مدت شاخص کل حدود ۱۴۰هزار واحد افت کرد و تا محدوده ۴میلیون و ۲۱هزار واحد عقبنشینی داشت. سرلک این ریزش را ناشی از همزمانی چند عامل از جمله افزایش اخبار سیاسی، نوسانات نرخ دلار در بازار آزاد و رسیدن شاخص به مقاومت تکنیکی ۴میلیون و ۲۰۰هزار واحد دانست؛ محدودهای که سهامداران در آن انتظار اصلاح طبیعی بازار را داشتند.
این کارشناس بازار سرمایه با تاکید بر متغیرهای درونبازاری گفت: با وجود اصلاح شاخصها، سطح ارزش معاملات خرد روزانه که بهطور متوسط در حدود ۲۴همت قرار داشت، نشان میدهد جریان نقدینگی همچنان در بازار فعال است و از این منظر میتوان به تداوم تحرک بازار در هفتههای آینده امیدوار بود. تعداد کدهای خریدار به حدود ۲۸۴هزار کد در یک روز، که بالاتر از سطوح ثبتشده از اردیبهشتماه سال جاری است، بیانگر افزایش مشارکت سرمایهگذاران و بازگشت نسبی اعتماد به بازار است.
سرلک در ادامه تفاوت عملکرد شاخص کل و هموزن را به رشد سهام دلاری و صادراتمحور نسبت داد و توضیح داد: شرکتهای بزرگ بورس تهران که عمدتا صادراتمحور هستند، بهدلیل تغییرات نرخ ارز عملکرد بهتری نسبت به کلیت بازار داشتند. افزایش نرخ دلار در تالار اول تا محدوده ۸۴هزار تومان و در تالار دوم تا حدود ۱۲۶ هزار تومان، انتظارات سودآوری این شرکتها را تقویت کرده و باعث شده است سهام این گروهها مورد توجه بیشتری قرار بگیرند.
او معتقد است این تحولات میتواند نشانهای از کاهش شدت سرکوب ارزی باشد و افزود: بالا رفتن نرخهای تسعیر ارز در تالارهای رسمی، در صورت تداوم، اثر مستقیمی بر سودسازی شرکتهای صادراتمحور خواهد داشت و همین موضوع میتواند محرک اصلی بازار در ماههای آینده باشد. در این گزارشها اثر افزایش نرخ ارز بهتدریج قابل مشاهده است و همین مساله انتظار برای انتشار گزارشهای فصلی متفاوت و قویتر را افزایش داده است.
این کارشناس بازار سرمایه درباره معاملات روز پایانی هفته گفت: بازار در این روز معاملات را از دامنه منفی آغاز کرد، اما بهتدریج فشار فروش کاهش یافت و در نمادهای بزرگ و شاخصساز، بهویژه گروه پالایشی، شاهد افزایش تقاضا و شکلگیری صف خرید بودیم. او این رفتار را ناشی از انتظار بازار برای بهبود سودآوری پالایشیها در گزارشهای ۹ماهه دانست.
سرلک در جمعبندی تحلیل خود اظهار کرد: با توجه به روند ارزش معاملات، افزایش نرخ ارز در تالار اول و دوم و احتمال انتقال تدریجی ارز سایر صنایع صادراتی به این تالارها، چشمانداز کوتاهمدت بازار سرمایه همچنان مثبت ارزیابی میشود؛ هرچند نوسانات مقطعی و اصلاحهای کوتاهمدت، بخش جداییناپذیر مسیر حرکت بازار خواهند بود.
چهارشنبه؛ بازاری هیجانی
رضا کیانی، کارشناس بازار سرمایه، در شبکههای اجتماعی نوشت: رفتار بازار بیش از هر چیز ناشی از غلبه هیجان و احساسات کوتاهمدت است. در ابتدای معاملات، فضای روانی بسیار سنگینی بر بازار حاکم بود؛ بهطوریکه برخی صندوقها و نمادهای بزرگ با صفهای فروش قابلتوجهی مواجه شدند. این در حالی است که با گذشت زمان، همان نمادها بهتدریج از صف فروش خارج شدند و حتی در مواردی، بازار را با صف خرید به پایان رساندند.
کیانی تاکید کرد: تغییر جهت شدید بازار در طول یک جلسه معاملاتی، نشانه روشنی از نقش پررنگ مالی رفتاری در بورس ایران است. او توضیح میدهد: چنین نوساناتی معمولا ریشه در متغیرهای بنیادی ندارند. نه در طول چند ساعت وضعیت سودآوری شرکتها تغییر میکند و نه چشمانداز اقتصاد کلان دستخوش تحول اساسی میشود. آنچه تغییر میکند، احساسات سرمایهگذاران است که ناشی از ترس، هیجان و گاهی خوشبینی افراطی بوده.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به مفهوم Market Sentiment (احساست حاکم بر بازار) نوشته است: احساسات بازار میتواند در کوتاهمدت قیمتها را بهشدت جابهجا کند؛ اما این احساسات پایدار نیستند. تجربه نشان داده که هیجانات منفی یا مثبت، پس از مدتی فروکش میکنند و بازار به تعادل نسبی بازمیگردد. به اعتقاد او، یکی از آسیبهای جدی این فضا، بروز فراواکنش یا Overreaction است؛ جایی که سرمایهگذاران نسبت به اخبار یا حتی شایعات، واکنشهایی بیش از اندازه و احساسی نشان میدهند.
کیانی معتقد است: حتی در مواردی که عوامل بنیادی منفی وجود دارد، مشکل اصلی به نحوه تحلیل آنها بازمیگردد گاهی یک متغیر واقعی وجود دارد، اما بهدرستی وزندهی نمیشود و بازار در واکنش به آن، دچار افراط میشود. نتیجه این رفتار، صفهای سنگین فروش یا خریدی است که مبنای تحلیلی محکمی ندارند.
او در پایان اشاره کرد: مهمترین اصل در چنین شرایطی، پرهیز از تصمیمهای احساسی است. همانطور که احتیاط در خرید ضروری است، احتیاط در فروش هم اهمیت دارد. سرمایهگذار نباید صرفا بهدلیل جو منفی بازار اقدام به فروش کند یا تحتتاثیر هیجان مثبت، بدون تحلیل وارد سهم شود. توجه به مالی رفتاری و کنترل هیجان، نهتنها برای سرمایهگذاران، بلکه برای بلوغ کلی بازار سرمایه یک ضرورت انکارناپذیر است.
