لوموند: در ایران، جنبش اجتماعی کسبه و بازاریان رژیم را به لرزه درآورده است

بر اساس این گزارش، نخستین اعتراض‌ها از بازار تهران و با تعطیلی مغازه‌های طلافروشان و صرافان آغاز شد. افزایش ناگهانی قیمت طلا و فروپاشی ارزش پول ملی، فعالیت اقتصادی این گروه‌ها را با اختلال جدی مواجه کرده و به تشدید نارضایتی‌های معیشتی دامن زده است؛ نارضایتی‌هایی که ریشه در سال‌ها سوءمدیریت، فساد ساختاری و تحریم‌های بین‌المللی دارد.

لوموند می‌نویسد که به‌سرعت، سایر کسبه در نقاط مختلف تهران نیز به این حرکت پیوستند و با تعطیلی واحدهای صنفی خود، در خیابان‌ها تجمع کردند. این اعتراض‌ها سپس به شهرهایی چون اصفهان، شیراز، کرمانشاه و یزد سرایت کرد. در برخی موارد، دانشگاه‌ها نیز شاهد تجمع‌های اعتراضی بودند و نیروهای امنیتی با استفاده از گاز اشک‌آور به آن‌ها واکنش نشان دادند.

در اصفهان، یکی از کسبه در گفت‌وگو با لوموند اعلام کرده است که قطع برق مغازه‌ها توسط یک نفر، باعث شد به‌صورت زنجیره‌ای چندین پاساژ و در نهایت یک خیابان کامل تعطیل شود؛ موضوعی که به گفته او نشان‌دهنده تأثیر اقدام فردی در شکل‌گیری اعتراض‌های گسترده است.

به نوشته لوموند، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، با لحنی همدلانه وعده شنیدن مطالبات «مشروع» معترضان را داده و وزیر کشور را مأمور گفت‌وگو با نمایندگان آن‌ها کرده است. همچنین تغییر در مدیریت بانک مرکزی از جمله اقدام‌های اعلام‌شده در واکنش به بحران اخیر بوده است. با وجود این، گزارش‌ها حاکی از برخوردهای محدود اما پراکنده نیروهای انتظامی با معترضان است.

لوموند همچنین از ارسال پیامک‌های هشدارآمیز به برخی شهروندان خبر داده که در آن‌ها نسبت به حضور در «تجمعات غیرقانونی» هشدار داده شده و تهدید به برخورد شدید در صورت ادامه اعتراض‌ها مطرح شده است. در همین حال، اعلام تعطیلی چند روزه رسمی در پایان سال، به‌عنوان تلاشی برای مهار گسترش اعتراض‌ها ارزیابی شده است.

این روزنامه تاکید می‌کند که ویژگی متمایز این موج اعتراضی، حضور فعال بخش‌هایی از بدنه اصلی اقتصاد کشور است؛ نه صرفاً گروه‌های نخبه یا دانشجویی. به گفته کارشناسان، این موضوع می‌تواند پیامدهای جدی‌تری برای حاکمیت داشته باشد.

در ادامه گزارش آمده است که شعارهای معترضان از مطالبات اقتصادی فراتر رفته و به‌طور آشکار رنگ و بوی سیاسی به خود گرفته است. از انتقاد مستقیم به رهبران سیاسی گرفته تا مخالفت با سیاست‌های منطقه‌ای ایران، نشان‌دهنده خشم فزاینده طبقه متوسط و اقشار کم‌درآمد است.

لوموند با اشاره به داده‌های اقتصادی می‌نویسد که کاهش شدید قدرت خرید، افزایش سرسام‌آور قیمت مواد غذایی و رکود دستمزدها، زندگی روزمره میلیون‌ها ایرانی را تحت فشار قرار داده است. در چنین شرایطی، بسیاری از خانواده‌ها ناچار به خرید اقساطی مایحتاج اولیه شده‌اند.

در بخش پایانی، این روزنامه ریشه‌های بحران را علاوه بر مشکلات داخلی، در تشدید تحریم‌های بین‌المللی و سیاست‌های پولی اخیر بانک مرکزی ایران می‌داند؛ سیاست‌هایی که به گفته تحلیلگران، بیش از آنکه به نفع واردکنندگان و مصرف‌کنندگان باشد، منافع صادرکنندگان بزرگ و نهادهای نزدیک به قدرت را تأمین می‌کند.

لوموند نتیجه می‌گیرد که هرچند برخی ناظران فروپاشی فوری نظام سیاسی ایران را بعید می‌دانند، اما عمق نارضایتی اجتماعی و تداوم فشارهای اقتصادی، چشم‌انداز ثبات را با ابهام جدی مواجه کرده است.