دور زدن گره اتصال به ترکیه با ریل ایرانی
پروژه اتصال ریلی ایران به ترکیه از مسیر تبریز–چشمهثریا، بهعنوان یکی از مهمترین طرحهای ترانزیتی کشور، در مرحله حساس تصمیمگیری قرار دارد؛ مسیری که میتواند گره تاریخی دریاچه وان را دور بزند و ایران را به شبکه ریلی اروپا متصل کند.
خلاصه خبر
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ پروژه توسعه اتصال ریلی ایران به ترکیه، بهویژه مسیر تبریز–چشمهثریا، به عنوان یکی از مهمترین طرحهای ترانزیتی کشور، در مرحله حساس برنامهریزی، مطالعات فنی و تصمیمگیریهای راهبردی قرار دارد. این مسیر میتواند نقش کلیدی در تکمیل کریدور ریلی شرق–غرب ایفا کرده و ایران را به شبکه ریلی ترکیه، جمهوری نخجوان و در نهایت اروپا متصل کند. در حال حاضر، خط ریلی تبریز–مرند به صورت موجود در شبکه ریلی کشور فعال است، اما این مسیر نیازمند مرمت اساسی و ارتقای زیرساختی برای پاسخگویی به ترانزیت انبوه بار و مسافر است. بخش جدید پروژه، یعنی مسیر مرند تا چشمهثریا، هنوز مجوز اجرایی دریافت نکرده و در مرحله برنامهریزی و بررسیهای فنی قرار دارد. همچنین مسیر خاوران–تبریز به طول ۲۷ کیلومتر، که ۱۵ کیلومتر آن شامل تونل دوخطه است، نقش اتصال کامل این مسیر به شبکه ریلی تبریز را بر عهده دارد. در بُعد بینالمللی، اتصال ریلی ایران و ترکیه هماکنون از طریق مرز رازی برقرار است و شبکه ریلی ترکیه نیز به اروپا متصل میشود. با تکمیل مسیر تبریز–چشمهثریا، امکان اتصال مستقیم ریلی ایران به ترکیه و جمهوری نخجوان فراهم خواهد شد؛ مسیری که میتواند در آینده به حلقهای مهم برای دسترسی ریلی ایران به چین، آسیای میانه و حتی ارمنستان تبدیل شود. مطالعات انجامشده درباره مسیرهای جایگزین نشان میدهد که مسیر پیرامون دریاچه وان، بهرغم اهمیت راهبردی، هزینهای بین یک تا دو میلیارد دلار دارد و تاکنون از سوی ترکیه وارد گام اجرایی نشده است. در مقابل، مسیر تبریز – چشمهثریا به دلیل کوتاهتر بودن و کارآمدی بیشتر، گزینه مناسبتری برای ترانزیت انبوه بار ارزیابی میشود.
برآوردها حاکی از آن است که اجرای مسیر یکخطه هزینهای بین ۶۰۰ میلیون تا یک میلیارد دلار خواهد داشت، در حالی که اجرای مسیر دوخطه دستکم ۷۰ درصد هزینه بیشتری به پروژه تحمیل میکند. این موضوع، تصمیمگیری درباره نوع مسیر و ظرفیت آن را به یکی از چالشهای اصلی پروژه تبدیل کرده است. از نظر فنی، مسیر تبریز–چشمهثریا حدود ۲۲۰ کیلومتر طول دارد. مسیر میانه–تبریز در طراحی به صورت دوخطه دیده شده، اما در حال حاضر تنها یک خط آن ریلگذاری شده است. این شرایط نشاندهنده نیاز به سرمایهگذاری قابل توجه در بخش زیرساخت، ریلگذاری و احداث تونل در برخی مقاطع مسیر است. پیشبینی تقاضای ترانزیتی این مسیر نشان میدهد که در سال نخست بهرهبرداری، امکان جابهجایی حدود یک میلیون مسافر وجود دارد و این رقم در افق ۲۰ ساله به ۱.۷ میلیون نفر خواهد رسید. در بخش بار نیز ترانزیت سالانه حدود ۸۰۰ هزار تن در سال اول و تا ۷ میلیون تن در افق ۲۰ ساله برآورد شده است. با این حال، عبور از دریاچه وان همچنان یکی از چالشهای فنی و عملیاتی مهم به شمار میرود؛ چرا که در وضعیت فعلی، جابهجایی واگنها نیازمند انتقال به کشتی است. همچنین تحقق ترانزیت انبوه مستلزم همکاری نزدیک و پایدار میان ایران و ترکیه خواهد بود. از طرفی، با توجه به محدودیت منابع مالی و اولویتهای سازمان برنامه و بودجه، تمرکز فعلی بر تکمیل پروژههای نیمهتمام قرار دارد و تصمیمگیری نهایی درباره اجرای یکخطه یا دوخطه مسیر تبریز–چشمهثریا، نیازمند بررسی دقیق جریانهای آتی ترانزیت و توجیه اقتصادی پروژه است. #ترانزیت_ریلی#ترکیه#راهآهن_مرند_چشمهثریا#راهآهن_تبریز_رازی#راهآهن_جلفا_نخجوان
10:53 - 11 دی 1404
نظرات کاربران
