روزنه‌ای برای روزنه‌گشایان!

به گزارش گروه رسانه‌ای شرق،

نخستین کنگره حزب «عهد ایران» با عنوان کامل «عدالت، همبستگی و دموکراسی» صبح امروز در سالن تلاش تهران برگزار شد و این حزب به طور رسمی آغاز فعالیت سیاسی خود را اعلام کرد. این کنگره با حضور جمعی از چهره‌های شاخص جریان اصلاح‌طلب، مدیران سیاسی و فعالان رسانه‌ای همراه بود و از همان ابتدا توجه محافل سیاسی را به خود جلب کرد.

در این مراسم، شخصیت‌هایی چون محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه پیشین، بهزاد نبوی از چهره‌های باسابقه اصلاحات، عباس آخوندی، حسین مرعشی دبیرکل حزب کارگزاران، الیاس حضرتی دبیرکل حزب اعتماد ملی، مصطفی کواکبیان دبیرکل حزب مردم‌سالاری، شهاب‌الدین طباطبایی دبیرکل حزب ندای ایرانیان، محمدعلی ابطحی، محمد عطریانفر و جمعی دیگر از فعالان سیاسی و رسانه‌ای حضور داشتند. حضور هم‌زمان طیفی از دبیران کل احزاب اصلاح‌طلب و چهره‌های باسابقه این جریان، از همان ابتدا پیام روشنی درباره جایگاه و خاستگاه حزب تازه‌تأسیس «عهد ایران» ارسال کرد.

علی باقری، رئیس هیات مؤسس حزب عهد ایران، نخستین سخنران کنگره بود. او با تاکید بر ریشه‌های اصلاح‌طلبانه این حزب گفت: «حزب عهد از دل گفتمان اصلاحات برآمده و به اصول بنیادین آن وفادار است، اما تلاش دارد قرائتی مبتنی بر توافق‌سازی، عقلانیت و ائتلاف‌های ملی برای حل مسائل کشور ارائه دهد.» باقری ضمن ارزیابی عملکرد دولت مسعود پزشکیان، رویکرد عقلانی و توافق‌محور دولت را قابل تقدیر دانست، اما تأکید کرد که این رویکرد برای عبور از بحران‌های انباشته کشور کافی نیست و باید تعمیق شود.

وی همچنین تصریح کرد حزب عهد خود را رقیب سایر احزاب اصلاح‌طلب نمی‌داند و چهار اصل عدالت‌خواهی با تأکید بر عدالت اجتماعی، آزادی‌خواهی، دموکراسی و میانه‌روی سیاسی را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کند. به گفته او، روند شکل‌گیری حزب از دو سال پیش آغاز شده و هیات مؤسس ۳۴ نفره آن طی ده‌ها جلسه منظم، مقدمات برگزاری کنگره‌ای با حضور ۴۷۳ عضو از ۲۴ استان کشور را فراهم کرده است.

در ادامه کنگره، بهزاد نبوی با نگاهی انتقادی به تجربه‌های تاریخی انقلاب‌ها، اصلاح‌طلبی را مسیری قانونی، تدریجی و مسالمت‌آمیز دانست و هشدار داد که تندروی، بزرگ‌ترین تهدید جریان اصلاحات است. او تأکید کرد مشکلات امروز کشور فراتر از مرزبندی‌های سنتی اصلاح‌طلبی و اصولگرایی است و بدون همکاری و هم‌افزایی نیروهای معتدل، امکان عبور از بحران‌ها وجود ندارد.

بازتعریف اصلاح‌طلبی در برابر رادیکالیسم

ورود رسمی حزب عهد ایران به عرصه سیاست را نمی‌توان صرفا تأسیس یک حزب جدید اصلاح‌طلب دانست؛ این حزب نمایندگی یک گرایش مشخص درون اصلاحات است که در سال‌های اخیر با عنوان «روزنه‌گشایان» شناخته شده است. این جریان، بر خلاف طیف رادیکال اصلاح‌طلب، بر سیاست‌ورزی تدریجی، واقع‌گرایانه و مبتنی بر استفاده از فرصت‌های محدود، اما موجود در ساختار سیاسی تأکید دارد.

روزنه‌گشایان در سال‌های گذشته، به‌ویژه پس از عدم مشارکت‌های اصلاح‌طلبان در انتخابات، منتقد رویکردهای حداکثری و سلبی بوده‌اند. آن‌ها معتقدند انسداد کامل سیاست و قهر با سازوکارهای رسمی، نه‌تنها به تضعیف اصلاحات منجر شده، بلکه امکان اثرگذاری اجتماعی این جریان را نیز کاهش داده است. از همین منظر، حزب عهد ایران را می‌توان تلاشی برای نهادینه کردن این نگاه در قالب یک تشکل رسمی دانست.

واکنش‌های منفی بخشی از اصلاح‌طلبان رادیکال به تاسیس حزب عهد، نشان‌دهنده شکاف عمیق درونی در این جریان است. منتقدان، روزنه‌گشایان را به سازش‌کاری یا فاصله گرفتن از مطالبات حداکثری متهم می‌کنند، در حالی که موسسان حزب عهد تأکید دارند هدف‌شان نه عدول از اصول اصلاحات، بلکه بازسازی آن بر پایه عقلانیت، میانه‌روی و امکان‌پذیری سیاسی است.

حضور چهره‌هایی چون محمدجواد ظریف و بهزاد نبوی در کنگره حزب عهد، به این تشکل وزن نمادین و سیاسی ویژه‌ای بخشیده است. این حضور را می‌توان نشانه‌ای از تلاش برای ایجاد پلی میان نسل‌های مختلف اصلاح‌طلبی و نیز بازتعریف رابطه اصلاحات با قدرت و جامعه دانست. به‌ویژه تأکید مکرر سخنرانان بر «توافق‌سازی»، «وفاق ملی» و عبور از دوگانه‌های فرسایشی، نشان می‌دهد حزب عهد قصد دارد خود را به‌عنوان صدای اصلاح‌طلبی معتدل و عمل‌گرا معرفی کند.

در مجموع، حزب عهد ایران را می‌توان محصول شرایط جدید سیاست‌ورزی در ایران دانست؛ شرایطی که در آن، بخشی از اصلاح‌طلبان به این جمع‌بندی رسیده‌اند که بدون بازنگری در روش‌ها، زبان و انتظارات، امکان بازگشت مؤثر به عرصه سیاست وجود ندارد. موفقیت یا ناکامی این حزب، تا حد زیادی به توانایی آن در ایجاد تمایز عملی با اصلاح‌طلبی رادیکال و در عین حال حفظ پیوند با بدنه اجتماعی اصلاحات وابسته خواهد بود.

آخرین اخبار سیاست را از طریق این لینک پیگیری کنید.