گیلا گاملیل، وزیر نوآوری، علوم و فناوری اسرائیل درباره اعتراضات اخیر در ایران در مقاله خود در جروزالم پست، اعتراضات ایران را ریشه در نارضایتی عمیق از سوءمدیریت اقتصادی حکومت اسلامی، کمبود انرژی، تورم بالای ۴۰ درصد و نظامی از قوانین میداند که با ارعاب و خشونت اجرا میشود.
او شعار «مرگ بر دیکتاتور» معترضان را نه فقط از سر خشم، بلکه بیانگر رد اصل دیکتاتوری دانسته و خواستهی مردم ایران یعنی کرامت انسانی را ساده و جهانی میداند.
آنچه حکومت را حفظ کرده، نه قدرت، بلکه نبود یک قیام سراسری در کشور بوده
این وزیر اسرائیلی در ادامه مقاله خود آورده است: در دو سال گذشته، بهویژه پس از رویارویی نظامی با اسرائیل در سال ۲۰۲۵، ستونهای سنتی قدرت حکومت بهشدت فرسوده شده است. نیروهای نیابتی آن متحمل شکستهای سنگین شدهاند، توانمندیهای نظامیاش ضعف را نشان داده و انزوای بینالمللیاش عمیقتر شده است. آنچه در نهایت حکومت را حفظ کرد، نه قدرت، بلکه نبود یک قیام سراسری در کشور بود.
به نوشته او: این درس از نگاه تهران پنهان نمانده است. حکومت اکنون با مردم خود همچون یک میدان نبرد راهبردی رفتار میکند. آشکارا از «جنگ نرم»، کنترل روایتها و فشار روانی سخن میگوید و همزمان سرکوب را تشدید میکند. شمار اعدامها افزایش یافته و جامعه مدنی همچنان زیر فشار است. رفتار حکومت بیش از آنکه نشاندهنده اعتمادبهنفس باشد، بیانگر اضطراب است.
وزیر علوم و فناوری اسرائیل میافزاید: با این حال، ایران مساوی با حکومت نیست. مردم ایران وارث یکی از کهنترین و بزرگترین تمدنهای جهاناند؛ تمدنی سرشار از شعر و فلسفه، علم و پزشکی، خلاقیت و تابآوری. از کوروش بزرگ تا شاعران و دانشمندانی که اندیشه بشری را شکل دادهاند، سهم تاریخی ایران در تمدن انسانی عمیق و ماندگار است. اگر از بند سرکوب رها شوند، مردم ایران میتوانند جایگاه شایسته خود را در جامعه جهانی نه از مسیر ترس و خشونت، بلکه از راه همکاری و پیشرفت بازیابند.
توافقهای کوروش
دقیقاً به دلیل همین لحظه تاریخی که حکومت ایران ضعیفتر از هر مقطع چند دهه اخیر است، نیاز به تفکری تازه وجود دارد. همین باور مرا به ابتکار «توافقهای کوروش» رساند؛ توافقهایی الهامگرفته از پیمان ابراهیم، اما ریشهدار در تاریخی بسیار کهنتر.
بیش از ۲۵۰۰ سال پیش، کوروش بزرگ به یهودیان اجازه داد به بیتالمقدس بازگردند و معبد خود را بازسازی کنند. همکاری میان ایرانیان و یهودیان یک استثنا نیست؛ بازگشت به تاریخ است.
توافقهای کوروش چشمانداز رابطهای آیندهمحور میان اسرائیل و مردم ایران را ترسیم میکند؛ نه با حکومتی که آنان را سرکوب میکند. آیندهای مبتنی بر همکاری عملی در حوزههایی چون مدیریت آب، انرژی، پزشکی، حفاظت از محیط زیست و فناوریهای پیشرفته.
گاملیل مینویسد که ایرانیان در آیندهای که باید به دنبالش باشند، هنگامی که برای حقوق و آزادی خود قیام میکنند، در اسرائیل نه دشمن، بلکه شریکی خواهند یافت.
معترضان در ایران در جستوجوی «مرحله بعد» هستند
با گسترش اعتراضات در ایران، یک واقعیت برجسته میشود: معترضان تنها علیه آنچه نمیخواهند شعار نمیدهند، بلکه در جستوجوی «مرحله بعد» هستند. در جریان اعتراضات اخیر، نامی که بارها بهعنوان نماد بازسازی و نوسازی ملی مطرح شده، ولیعهد رضا پهلوی است. حمایت مستمر او طی دههها از حاکمیت سکولار، بازسازی اقتصادی، بازگشت ایران به جامعه بینالمللی و آشتی ملی، او را در نگاه بسیاری از ایرانیان به چهرهای وحدتبخش برای دوران گذار پس از حکومت کنونی تبدیل کرده است.
گاملیل مینویسد که آینده ایران را موشکها، شبهنظامیان یا شعارهایی که از بالا تحمیل میشوند تعیین نخواهند کرد؛ بلکه این مردم ایران هستند که سرنوشت خود را رقم میزنند.
به اینستاگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
جامعه جهانی باید این لحظه را آنگونه که هست بشناسد. تهران شهروندان خود را همچون مهرهای راهبردی میبیند و جهان باید درست برعکس عمل کند. باید مردم ایران را کلید ثبات پایدار منطقه بداند و از آرمانهای آنان برای حقوق بشر، آزادی و حق تعیین سرنوشت حمایت کند؛ نه فقط با کلمات همدلانه، بلکه با اقدامات ملموس، هر جا و هر زمان که ممکن است.
گاملیل در پایان مینویسد که تاریخ نشان داده است حکومتهایی که بر ترس بنا شدهاند، سرانجام فرو میپاشند. هنگامی که آن لحظه در ایران فرا برسد، پرسش این نخواهد بود که آیا تغییر اجتنابناپذیر بوده است یا نه؛ بلکه این خواهد بود که آیا جهان به آمادهسازی مسیر برای آیندهای بهتر کمک کرده است یا خیر. توافقهای کوروش بیانگر این نیت هستند، که چنین آیندهای ممکن است و مردم ایران در مسیر دستیابی به آن تنها نخواهند ماند.
