خرچنگهای بسیار کوچک پنهانی با جمعکردن میکروپلاستیکها نقشی «نادیدهمانده» در پاکسازی سیاره ایفا کردهاند.
یک پژوهش تازه که در مجله Global Change Biology منتشر شده، جمعیتی از خرچنگهای ویولنزن را در جنگل مانگروی بهشدت آلوده در ساحل شمالی کلمبیا ردیابی کرده است؛ این خرچنگها اندازهای بیش از پهنای یک برگه پستایت ندارند.
در اینجا، سالها گسترش شهری و کشاورزی سامانههای مانگرو را تخریب کرده و به برخی از بالاترین سطوح آلودگی پلاستیکی گزارششده در جهان منجر شده است.
با وجود این، پژوهشگران دریافتند این بندپایان «در حال شکوفایی» هستند و قادرند مقادیر زیادی از ذرات ریز پلاستیکی موجود در رسوبات را ببلعند و تجزیه کنند. با اعتباری که بهعنوان «مهندس اکوسیستم» دارند، این خرچنگها میتوانند پلاستیکها را ظرف چند روز تجزیه کنند و بسیار سریعتر از نور خورشید و امواج عمل میکنند.
خرچنگهای ویولنزن چگونه به میکروپلاستیکها سازگار میشوند
در حالی که دانشمندان پیشتر دریافته بودند خرچنگهای ویولنزن در شرایط آزمایشگاهی پلاستیک را میخورند، این نخستین پژوهش از این دست است که میسنجد آیا آنها در محیط طبیعی از پلاستیک پرهیز میکنند یا «به حضور آن سازگار میشوند».
پژوهشگرانی از دانشگاه آنتیوکیا در توربو و مدلین، دانشگاه اکستر و مرکز عالی علوم دریایی (CEMarin) پنج قطعه یکمترمربعی از مانگروی شهری را انتخاب کردند و محلولهای ۱۰۰ میلیلیتری حاوی میکروسفرهای پلیاتیلن را اسپری کردند. اینها ذرات بسیار کوچک پلاستیکی هستند که زیر نور فرابنفش رنگهای درخشانی ساطع میکنند.
آنها این فرایند را طی ۶۶ روز تکرار کردند و سپس از خاک و ۹۵ خرچنگ نمونهبرداری کردند.
پروفسور خوزه ام. ریاسکوس، سرپرست پژوهش، گفت: «میخواستیم بدانیم میکروسفرها چگونه در میان اندامهای اصلی توزیع میشوند و آیا تعامل خرچنگ با میکروسفرها به خرد شدن فیزیکی آنها به ذرات کوچکتر منجر میشود یا نه.»
این مطالعه نشان داد خرچنگها میکروپلاستیکهارا با غلظتی ۱۳ برابرِ مقدار موجود در رسوبات انباشته کردهاند. این ذرات بهطور یکنواخت در اندامهای خرچنگ توزیع نشده بودند و بیشترین مقدار در رودههای عقبی یافت شد.
بسیاری از میکروپلاستیکها در این روند بیشتر خرد شدند و تیم پژوهش نتیجه گرفت که روده ساینده و تخصصی این جانور، همراه با باکتریهای تجزیهکننده پلاستیک، میتواند به این فرایند کمک کند. همچنین احتمال یافتن ذرات خردشده در مادهها بیشتر از نرها بود.
آیا میکروپلاستیکها به خرچنگهای ویولنزن آسیب میزنند؟
پژوهشگران هشدار میدهند توانایی شگفتانگیز خرچنگهای ویولنزن ممکن است بهای خود را داشته باشد و بهطور بالقوه نانوپلاستیکهای زیانآور را به درون بافتهای آنها و سپس به زنجیره غذایی آزاد کند.
این موضوع بر ضرورت انجام پژوهشهای بیشتر تاکید میکند تا روشن شود آیا این خردهذرات میکروپلاستیکی سلامت خرچنگهای ویولنزن را مختل میکنند و به شکارچیان آنها منتقل میشوند یا نه.
پژوهشگران هنوز دقیقا نمیدانند میکروپلاستیکها چگونه یا تا چه حد بر پیامدهای سلامت اثر میگذارند. با این حال مطالعات متعدد درباره ارتباطهای احتمالی با مسائل جدی مانند سرطان، مشکلات تنفسی و حمله قلبی هشدار دادهاند.
