سال گذشته برای بخش انرژیهای تجدیدپذیر بریتانیا پیروزی بزرگی بود؛ تایید پروژهها به بالاترین حد تاریخ رسید و مزارع بادی فراساحلی نزدیک به ۱۷ درصد از تولید برق ملی را تامین کردند.
در ۵ دسامبر ۲۰۲۵، باد رکورد ۲۳٬۸۲۵ مگاوات برق تولید کرد؛ بهاندازه تامین برق بیش از ۲۳ میلیون خانه. با این حال، اکتوپوس انرژی، یکی از بزرگترین تامینکنندگان انرژی بریتانیا، روش «باد هدررفته» را ایجاد کرده تا هزینههای هدررفت برق بادی را برجسته کند.
این شرکت هشدار میدهد بریتانیا پارسال با کاهش اجباری تولید توربینهای بادی و پرداخت پول به نیروگاههای گاز برای روشن شدن، رقم خیرهکننده ۱.۴۷ میلیارد پوند (حدود ۱.۶۷ میلیارد یورو) را هدر داد.
تا امروز، مجموع هزینههای بادِ هدررفته در کشور از ۳ میلیارد پوند (۳.۴۴ میلیارد یورو) عبور کرده است. این معادل ۲۴٬۶۴۳ مگاواتساعت از الکترونهای سبز است؛ بهاندازه تامین برق اسکاتلند برای یک روز.
چرا توربینهای بادی خاموش میشوند
وقتی باد بیش از حد شدید است، شبکه برق بریتانیا با انرژی پاکی بیش از نیازش پُر میشود.
اکتوپوس انرژی میگوید: «این وضعیت شبیه ساعت اوج ترافیک در شبکه میشود و انرژی به جایی که نیاز است نمیرسد.» میافزاید: «در نتیجه، دوباره برای تولیدش پول میدهیم؛ اغلب با سوختهای فسیلی آلوده؛ و برای خاموش کردن باد هم پول میپردازیم.»
این شرکت استدلال میکند ارزانتر کردن انرژی در جاهایی که عرضه قوی است میتواند این اتلاف را کاهش دهد و «استفاده بهتری از این الکترونهای سبز فراوان» باشد.
هزینههای انرژی در بریتانیا طی سالهای اخیر، با تشدید ناشی از همهگیری و یورش تمامعیار روسیه به اوکراین، اوج گرفته است. از ۱ ژانویه ۲۰۲۶، خانواری با مصرف «متعارف» گاز و برق (بهترتیب ۱۱٬۵۰۰ کیلوواتساعت و ۲٬۷۰۰ کیلوواتساعت) سالانه ۱٬۷۵۸ پوند (۲٬۰۱۶ یورو) خواهد پرداخت.
جیلین مارتین، وزیر انرژی اسکاتلند، میگوید نظام کنونی انرژی بریتانیا «کارآمد نیست» و اضافه میکند: «در کشوری غنی از انرژی مانند اسکاتلند، نباید هیچکس برای پرداخت قبوضش به زحمت بیفتد یا در فقر انرژی زندگی کند.»
راهحل ۳۲ میلیارد یورویی برای بحران انرژی بریتانیا
اکتوپوس انرژی میگوید بهبود شبکه (یعنی شبکه برق کشور) به کاهش اتلاف برق کمک خواهد کرد، اما هشدار میدهد این راهحل «گران و پیچیده» است.
شبکه بریتانیا عمدتا حول زغالسنگ ساخته شده بود. با گذار کشور به گاز، بسیاری از نیروگاهها در محل نیروگاههای زغالسوز سابق ساخته شدند و از اتصالهای شبکه آنها بهره بردند.
اما وقتی منابع تولید برق از نیروگاههای بسیار بزرگ و متمرکز به سمت باد، که معمولا در سراسر کشور و فراساحل پراکنده است، حرکت میکند، بریتانیا برای انتقال برقی که آنها تولید میکنند با مشکل مواجه است.
به زبان ساده، مشکل فقط تولید انرژی سبز نیست؛ رساندن آن به شبکه برای انتقال به خانهها و کسبوکارهاست. با این حال، یک سرمایهگذاری ۳۲.۱۲ میلیارد یورویی میتواند این وضعیت را تغییر دهد.
تنظیمگر انرژی بریتانیا، آفجم، ماه گذشته این افزایش را اعلام کرد و ۱۷.۸ میلیارد پوند (۲۰.۳۰ میلیارد یورو) برای نگهداشت شبکههای گاز بریتانیا تخصیص داد تا آنها «در زمره امنترین، باثباتترین و تابآورترینهای جهان» باقی بمانند.
۱۰.۳ میلیارد پوند (۱۱.۸۲ میلیارد یورو) نیز برای شبکه انتقال برق (که انرژی را در مسافتهای طولانی از نیروگاهها به پستهای محلی منتقل میکند) سرمایهگذاری خواهد شد تا قابلیت اطمینان افزایش یابد و ظرفیت توسعه پیدا کند.
آفجم میگوید این تعهد ۲۸ میلیارد پوندی (۳۲.۱۴ میلیارد یورو) تا سال ۲۰۳۱ در هر دو شبکه گاز و برق به حدود ۹۰ میلیارد پوند (۱۰۳ میلیارد یورو) خواهد رسید.
آیا اروپا نیز در معرض هدررفت برق بادی است؟
اروپا از این معضل پرهزینه مصون نیست و یک تحلیل تازه هشدار میدهد سرمایهگذاری «ناکافی» در شبکه، پیشرفت بهسوی برقیسازی را به تعویق میاندازد.
این گزارش با عنوان وضعیت شبکههای برق اروپا: یک فرابررسی خواستار گسترش سریع شبکه برای مهار صفهای رو به افزایش اتصال، افزایش ازدحام و ظرفیت محدود فرامرزی است.
این گزارش یافته است که دستیابی به «صفر خالص» تا سال ۲۰۵۰ (وضعیتی که در آن انتشارهای انسانساخته با مقدار جذبشده از جو برابر میشود) نیازمند سه برابر شدن ظرفیت خورشیدی و بادی و بیش از ۷۰ درصد رشد در تقاضای برق است.
بر اساس این گزارش، هزینههای مدیریت ازدحام در اروپا در سال ۲۰۲۴ نزدیک به ۹ میلیارد یورو بود و بهدلیل گلوگاهها ۷۲ تراواتساعت، عمدتا از انرژیهای تجدیدپذیر، محدود شد. این تقریبا معادل مصرف سالانه برق اتریش است.
با وجود آنکه سرمایهگذاری در شبکه اروپا طی پنج سال گذشته ۴۷ درصد افزایش یافته و سالانه به حدود ۷۰ میلیارد یورو رسیده است، کارشناسان هشدار میدهند این میزان هنوز از نیاز کمتر است.
گِرهارد زالگه، مدیر ارشد فناوری در هیتاچی انرژی، میگوید بنابراین «ضروری» است که اروپا بر گسترش شبکه تمرکز کند.
او میافزاید: «در جریان یکپارچهسازی و اتصال متقابل، باید به چالشهای ظرفیت و پیچیدگی توجه کافی کنیم تا شبکهای امن، مقرونبهصرفه و پایدار تضمین شود.» و ادامه میدهد: «فناوریها موجودند؛ اکنون باید آنها را با سرعت و در مقیاس بهکار بگیریم.»
