او با توصیف دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا بهعنوان فردی «پیشبینیناپذیر و کمهنجار»، تاکید میکند که تغییر مواضع یا حتی افشای ناخواسته اطلاعات از سوی رئیس جمهوری آمریکا محتمل است، اما در عین حال میگوید: «مجموعه اخبار و گزارشها نشان نمیدهد که آمریکا و حتی اسرائیل بخواهند کنشی انجام دهند.»
«حمله خارجی؛ سناریویی به نفع جمهوری اسلامی»
آقای علیجانی معتقد است که در شرایط فعلی، هرگونه حمله خارجی نهتنها به تضعیف جمهوری اسلامی منجر نمیشود، بلکه میتواند به نفع حاکمیت تمام شود. او در اینباره میگوید: «اگر حمله خارجی در ایران صورت گیرد، کاملا به نفع جمهوری اسلامی است؛ خیابانها خلوت میشود، حسهای ناسیونالیستی تشدید میشود و حکومت میتواند با دستآویز قرار دادن این حمله، معترضان را بهعنوان عمله نیروهای خارجی معرفی کند.»
به گفته او، چنین فضایی به حکومت امکان میدهد سرکوب را توجیهپذیرتر کند؛ نتیجهای که به باور این فعال سیاسی، هم به «وحشیتر شدن حکومت» و هم به «کوچکتر شدن سفره مردم» میانجامد و در نهایت خیابان را نیز خلوتتر میکند.
رد توصیههای شتابزده برای دخالت خارجی
آقای علیجانی با انتقاد از برخی دیدگاهها در میان مخالفان حکومت میگوید بخشی از این جریانها با نگاههای «نزدیکبینانه و شتابزده» تصور میکنند که حمله خارجی میتواند بهطور خودکار به انقلاب داخلی منجر شود. او تاکید میکند که این تحلیلها نهتنها واقعبینانه نیستند، بلکه در عمل نیز آزمون خود را پس دادهاند.
او با اشاره به جنگ ۱۲روزه اخیر میگوید اگرچه هدف اصلی آن درگیری تغییر رژیم نبود و تمرکز بر تاسیسات هستهای، موشکی و بخشی از توان اقتصادی ایران قرار داشت، اما حملاتی مانند هدف قرار دادن زندان اوین نشان میداد که نگاهی آزمایشی به واکنش داخلی نیز وجود داشته است؛ نگاهی که به گفته علیجانی «نتیجه نداد» و همین باعث شد این توصیهها کنار گذاشته شود.
برآورد اسرائیل و سکوت نتانیاهو
این فعال سیاسی با استناد به گزارشهای رسانههای اسرائیلی میگوید ارزیابی نهادهای اطلاعاتی اسرائیل این نیست که جنبشهای اعتراضی فعلی توان پیروزی داشته باشند. به گفته او، حتی توصیههایی به بنیامین نتانیاهو شده که از دخالت مستقیم پرهیز کند، چرا که چنین دخالتی به ضرر معترضان تمام میشود.
آقای علیجانی در اینباره میگوید: «به همین دلیل دیدیم که نتانیاهو سکوت کرده است.» او اضافه میکند هرچند برخی وزرا و جریانهای تندرو در اسرائیل اظهاراتی مطرح کردهاند، اما حتی آنها نیز تاکید دارند که تغییر حکومت در ایران، موضوعی مربوط به خود مردم ایران است.
او همچنین به گزارشهایی اشاره میکند که نشان میدهد در دیدار نتانیاهو و ترامپ، رئیسجمهور آمریکا صراحتا گفته است که مسئله ایالات متحده تغییر رژیم در ایران نیست و قصد ورود به چنین سناریویی را ندارد.
«تحریم ممکن است، حمله نه»
علیجانی نتیجه میگیرد که مجموعه این قرائن نشان نمیدهد ترامپ بهدنبال اقدام نظامی باشد، هرچند به باور او تشدید تحریمها همچنان میتواند یکی از گزینهها باشد. او در عین حال این پرسش را مطرح میکند که آیا ممکن است آمریکا به سمت تقویت چهرههایی مانند رضا پهلوی برود؟
در پاسخ به این پرسش، او ارزیابی تندی ارائه میدهد و میگوید: «یک پرونده ۴۰–۵۰ ساله درباره رضا پهلوی در سازمان سیا وجود دارد و ارزیابی بسیار دقیقی نسبت به او انجام شده. به نظر من آقای پهلوی اساسا اینکاره نیست.»
«رضا پهلوی اجماعساز نیست»
به گفته علیجانی، اگرچه در شرایط کنونی نام رضا پهلوی بیش از گذشته مطرح میشود، اما این موضوع بیش از آنکه ناشی از نقشآفرینی او باشد، حاصل اغراق بخشی از سلطنتطلبان و استیصال بخشی از معترضان است.
او با مقایسه وضعیت فعلی با جنبش «زن، زندگی، آزادی» میگوید: «این جنبش معیشتمحور است، در حالی که جنبش زن، زندگی، آزادی بیشتر فرهنگی و مدنی بود و طبقه متوسط در آن نقش میداندار داشت.» به گفته او، در اعتراضهای کنونی، هرچند طبقه متوسط همچنان حضور دارد، اما میداندار اصلی طبقات فقیرتر هستند.
علیجانی تاکید میکند که غرب نیز این واقعیت را میداند و به همین دلیل این جریانها را در حد تغییر توازن قوا نمیبیند که بخواهد روی آنها سرمایهگذاری کند. او میگوید از نگاه غرب، رضا پهلوی نه توان اجماعسازی دارد، نه از قدرت مدیریتی بالا برخوردار است و نه کاریزمای لازم را دارد.
این فعال سیاسی برای توضیح این دیدگاه، به نمونههایی عینی اشاره میکند و میگوید: «در شب یلدا، ۴۲ حزب سلطنتطلب بیانیه دادند، اما هیچکس به خیابان نیامد.» او اضافه میکند پیامهای اخیر رضا پهلوی نیز بازتابی فراتر از حلقه هواداران سلطنتطلب نداشته و در میان مردم کف خیابان یا شبکههای اجتماعی انعکاس معناداری پیدا نکرده است.
آقای علیجانی ادامه میدهد: «آقای پهلوی، از نظر مدیریتی توانی زیر متوسط دارد و از نظر هوش هم در سطح یک فرد معمولی است.»
اپوزیسیون پراکنده و حکومت محتاط
علیجانی در جمعبندی تحلیل خود میگوید سلطنتطلبان اگرچه توان «اجماعخرابکنی» دارند، اما فاقد قدرت اجماعسازی هستند و همین موضوع به یک اختلال در اپوزیسیون منجر شده است.
در مقابل، به گفته او، حکومت نیز تلاش کرده در این مقطع با احتیاط بیشتری رفتار کند، هرچند هشدار میدهد که با ادامه این وضعیت، هم روند حوادث میتواند تندتر شود و هم صبر حکومت به پایان برسد. او با اشاره به کشته شدن دستکم سه تا چهار نفر در روزهای اخیر میگوید این روند میتواند هم خشم را تشدید کند و هم ترس و تردید را افزایش دهد.
به کانال تلگرام یورونیوز فارسی بپیوندید
در نهایت، علیجانی تاکید میکند که شرایط فعلی همچنان مبهم است و میگوید: «بعید میدانم ترامپ در چنین وضعیت مبهمی دست به یک اقدام پرریسک بزند.»
