اعلام مرگ وزیر هندی با ترجمه خودکار متا
گاهی سرنوشت پناهجویان یا اعتبار مقامات سیاسی نه در میدان جنگ و سیاست، که در میان کدهای اشتباه یک ماشین ترجمه برای همیشه نابود میشود.
خلاصه خبر
گروه علم و پیشرفت خبرگزاری فارس - اوما میرخیل در قامت سرپرست تیم زبانهای افغانی در سازمان ترجمه بحران، مشغول بررسی دقیق یک متن ترجمه شده برای پرونده پناهندگی است.او با دقت وسواسگونهای روی واژهها تمرکز میکند تا مطمئن شود معنای متن با نسخه اصلی کاملا یکی باشد. به باور این متخصص، در چنین اسناد حساسی حتی کوچکترین تغییر زبانی میتواند برداشت قاضی را از داستان زندگی فرد دگرگون کند. او تاکید دارد که این نوسانات واژگانی به طور مستقیم روی نتایج اداری و حقوقی پناهجویان اثر میگذارد.در بخش دری و پشتو گفتههای متقاضی با دقت نوشته شده و در مقابل آن متن انگلیسی قرار دارد که ناگهان توجه اوما میرخیل به یک نقطه جلب میشود.یک ضمیر ساده که در متن اصلی من بوده، در ترجمه به ما تبدیل شده است و همین یک کلمه میتواند تمام ساختار پرونده را ویران کند.تغییری به ظاهر ناچیز در نوشتهای که قرار است ملاک تصمیم نهایی یک قاضی باشد، پتانسیل تخریب کامل اعتبار پناهجو را دارد. این صحنهای است که او بارها با آن روبرو شده و پیامدهای تلخ آن را از نزدیک لمس کرده است.
قاضی دادگاه با استناد به همین متن اعلام کرده است که گفتههای شفاهی متقاضی با نوشتههای او همخوانی ندارد و تضاد دارد. نتیجه این خطای کوچک کاملا بیرحمانه است و پرونده به طور کامل رد میشود و امیدهای یک انسان از بین میرود. این اتفاق نه به دلیل دروغگویی پناهجو رخ داده و نه ریشه در یک تناقض واقعی دارد بلکه تنها یک اشتباه فنی است. همه چیز به یک خطای ترجمه ماشینی برمیگردد که جایی خارج از دیوارهای دادگاه اتفاق افتاده است.این داستان تنها یک نمونه از صدها موردی است که نشان میدهد چگونه اشتباهات زبانی در سیستمهای دولتی نفوذ میکنند. وقتی یک غلط کوچک وارد سازوکارهای رسمی میشود، میتواند مسیر زندگی انسانها را به کلی تغییر دهد.این فجایع خاموش در دل بروکراسیها رخ میدهند و کمتر کسی از ابعاد گسترده آن باخبر میشود. در واقع ماشینها جایگزین انسانهایی شدهاند که باید معنا و مفهوم را با ظرافت منتقل میکردند.
سرعت پردازش جایگزین دقت انسانی در نهادهای دولتی میشود
ریشه اصلی این بحران به سالهای گذشته برمیگردد که سازمانهای دولتی زیر فشار شدید حجم بالای پروندهها قرار گرفتند.کمبود نیروی انسانی و اجبار برای کاهش هزینهها باعث شد دولتها به سراغ ابزارهای سریع و ارزان بروند. ترجمههای ماشینی به دلیل در دسترس بودن، به گزینهای وسوسهانگیز برای صرفهجویی در بودجههای عمومی تبدیل شدند.در سال ۲۰۱۹ اسناد داخلی اداره خدمات شهروندی و مهاجرت ایالات متحده فاش کرد که به کارکنان توصیههای عجیبی شده است. آنها موظف شده بودند برای بررسی محتوای غیرانگلیسی در شبکههای اجتماعی از سرویس گوگل ترنسلیت استفاده کنند.این تصمیم در منطق خشک اداری که تنها به زمان کم و منابع محدود فکر میکند، کاملا توجیهپذیر به نظر میرسید.
اما باید دانست که ترجمه در زبانهایی مانند دری و پشتو تنها کنار هم چیدن واژههای مشابه نیست. انتقال معنا به شدت به زمینههای فرهنگی، بافتار سخن و ساختارهای پیچیده زبانی هر منطقه بستگی دارد. هوش مصنوعی و ماشینها هنوز در درک این ظرافتهای عمیق انسانی ناتوان هستند و اشتباهات فاحشی مرتکب میشوند.آریل کورن به عنوان بنیانگذار سازمان ترجمه بحران اعتقاد دارد که نمونههای این خطاهای ویرانگر بسیار زیاد است. او میگوید ابزارهای ماشینی حتی به ذرهای از کیفیت لازم برای تصمیمگیریهای حساس و پرخطر نزدیک نشدهاند. با وجود این هشدارها، همین ابزارهای ناقص به زنجیره اصلی تصمیمگیریهای حیاتی دولتها راه یافتهاند.
خطای هوش مصنوعی اعتبار مقامات عالیرتبه را به خطر میاندازد
پیامدهای این اشتباهات همیشه در راهروهای دادگاههای مهاجرت پنهان نمیماند و گاهی به فضای عمومی کشیده میشود. در تابستان سال ۲۰۲۵ یک غلط ترجمهای در شبکههای اجتماعی ناگهان به داغترین خبر رسانههای جهان تبدیل شد. این اتفاق نشان داد که ماشینها میتوانند حتی در سطوح بالای سیاسی نیز بحرانآفرین باشند.در تاریخ ۱۸ ژوئیه ۲۰۲۵ صفحه رسمی اینستاگرام سدارامایا که رئیس دولت ایالت کارناتاکا در هند است، مطلبی منتشر کرد. او پیامی برای بزرگداشت یک هنرمند فوت شده به زبان کاننادا نوشت تا به او ادای احترام کند. اما سیستم ترجمه خودکار اینستاگرام این متن را به شکلی کاملا متفاوت و شوکهکننده به انگلیسی برگرداند.ترجمه انگلیسی به جای هنرمند، اعلام کرد که خود وزیر عالی سدارامایا روز گذشته از دنیا رفته است.در عرض چند دقیقه تصاویر این ترجمه اشتباه در تمام فضای مجازی پخش شد و موجی از نگرانی ایجاد کرد. تلفنهای دفتر این مقام دولتی از تماس خبرنگارانی که به دنبال تایید خبر مرگ او بودند، لحظهای قطع نمیشد.کارمندان دفتر رئیس دولت با دستپاچگی صفحه را بارها بررسی کردند تا بفهمند چه اتفاقی افتاده است. ترجمه خودکار هوش مصنوعی به اشتباه مرگ مقام رسمی را به کل دنیا مخابره کرده بود. این واقعه نشان داد که یک نقص فنی ساده میتواند تا چه حد امنیت روانی جامعه را مختل کند.
واکنشهای رسمی به پیامدهای خطرناک ترجمههای خودکار آغاز میشود
دفتر سدارامایا بلافاصله واکنش نشان داد و این نوع ترجمههای ماشینی را برای امنیت مقامات بسیار خطرناک توصیف کرد. آنها در نامهای رسمی به شرکت متا خواستار توقف موقت قابلیت ترجمه برای زبان کاننادا شدند. شرکت متا نیز پس از چند ساعت عذرخواهی کرد و مدعی شد که مشکل فنی برطرف شده است.اینبار اشتباه ماشین فقط به رد شدن یک پرونده مهاجرتی در سکوت منتهی نشد. اعتبار یک سیاستمدار و اعتماد عمومی به رسانههای رسمی در یک لحظه به چالش کشیده شد.ماهیت خطا همان اشتباه واژگانی بود، اما اینبار در ابعادی بسیار وسیعتر و زیر ذرهبین رسانهها رخ داد.این دو ماجرای متفاوت در دادگاه و فضای مجازی نشاندهنده یک الگوی تکراری و نگرانکننده است. استفاده از هوش مصنوعی در موقعیتهایی که پیامد هر خطا بسیار گران تمام میشود، یک ریسک بزرگ است. دولتها و پلتفرمها همچنان به جای سرمایهگذاری روی نیروی انسانی، به الگوریتمهای خطاکار تکیه میکنند.گزارشهای تحقیقی سال ۲۰۲۳ نشان میدهند که اشتباه در ضمایر و زمان افعال تا چه حد مخرب است. این اشتباهات به ظاهر کوچک، کل داستان زندگی یک پناهجو را در نظر قاضی به یک دروغ تبدیل میکند.در بسیاری از پروندههای رد شده، مبنای اصلی قضاوت، همین تناقضهای ساختگی ناشی از ماشین بوده است.
پاکسازی ویرانههای به جا مانده از ماشین هزینهساز میشود
اوما میرخیل میگوید تیم او در ماههای گذشته به صدها پرونده پناهندگی کمک کرده است. بیشترین زمان آنها صرف اصلاح و پاکسازی خرابیهایی میشود که ترجمههای ماشینی به بار آوردهاند. این فرایند بازنویسی بسیار وقتگیر و برای متقاضیان از نظر روانی و مالی فرساینده است.بسیاری از پناهجویان در شرایطی که نیاز به حمایت دارند، قربانی بروکراسی دیجیتالی میشوند. اصلاح یک متن اشتباه گاهی ماهها طول میکشد و در این مدت فرد در بلاتکلیفی مطلق به سر میبرد.هزینههایی که دولتها برای صرفهجویی به ماشین سپرده بودند، اکنون به شکلی دیگر به جامعه تحمیل میشود.مشکل اصلی تنها نقص فنی در الگوریتمهای پیچیده هوش مصنوعی نیست. بلکه این یک تصمیم مدیریتی و سیاسی اشتباه است که سرعت را بر جان و مال انسانها مقدم میشمارد. وقتی نظارت انسانی به کمترین حد ممکن میرسد، بروز چنین فجایعی کاملا قطعی و اجتنابناپذیر خواهد بود.تکنولوژی در این میان تنها نقش شتابدهندهای را دارد که خطاهای انسانی مدیریتی را بزرگتر جلوه میدهد. پلتفرمهای بزرگ نیز با هدف افزایش فعالیت کاربران، دقت را فدای جذابیت و دسترسی سریع کردهاند.اما وقتی مرز میان یک مطلب ساده و یک بیانیه رسمی از بین برود، عواقب آن سیاسی و امنیتی خواهد بود.
عذرخواهیهای رسمی زخمهای عمیق قربانیان را درمان نمیکند
در هر دو پرونده ذکر شده، پاسخ نهایی شرکتها و سازمانها تنها یک عذرخواهی ساده و وعده اصلاح بود. اما برای پناهجویی که فرصت زندگی در امنیت را از دست داده، این کلمات هیچ ارزشی ندارند. همچنین برای مقامی که اعتبارش زیر سوال رفته، عقبنشینی شرکتهای فناوری خسارت را جبران نمیکند.در سیستمهای حکمرانی مدرن، ترجمه دیگر یک ابزار ساده و فرعی به حساب نمیآید. بلکه بخشی حیاتی از زیرساختهای مدیریت یک کشور و ارتباط با شهروندان محسوب میشود.سپردن این وظیفه سنگین به ابزارهایی که برای این کار طراحی نشدهاند، نوعی بیمسئولیتی مدرن است.ترجمه ماشینی در جای خود ابزاری بسیار مفید و کاربردی برای کارهای روزمره است. اما استفاده از آن در جایگاههای حقوقی و سیاسی که با زندگی انسانها گره خورده، فاجعهبار است. این گزارش به دنبال دشمنی با پیشرفت علم نیست، بلکه بر استفاده درست از آن تاکید دارد.مسیر بحرانهای بزرگ گاهی از دل یک کلمه میگذرد که به اشتباه درک شده است. ماشین ممکن است یک واژه را اشتباه بفهمد، اما در نهایت این انسان است که باید بهای آن را بپردازد.بهای این اشتباهات گاهی به قیمت نابودی کامل آینده یک فرد یا آشوب در یک ایالت تمام میشود.در دنیایی که الگوریتمها هر روز بیشتر از قبل برای ما تصمیم میگیرند، یک سوال اساسی باقی میماند. چه کسی مسئولیت نهایی درک معنا و انتقال درست مفاهیم انسانی را بر عهده خواهد داشت؟ تا زمانی که پاسخ روشنی برای این پرسش پیدا نشود، قربانیان ترجمههای ماشینی بیشتر و بیشتر خواهند شد.#هوش_مصنوعی #ترجمه_ماشینی #حقوق_پناهندگان #امنیت_سایبری #تکنولوژی_و_انسان
21:07 - 12 دی 1404
نظرات کاربران
