راهکار ریشهای مقابل تحرکات کریدوری باکو
تداوم صف کامیونها در مرز آستارا بهخصوص در ماههای پایانی سال میلادی، نشان میدهد که بدون تنوعبخشی به مسیرهای ترانزیتی و کاهش وابستگی به آذربایجان، این بحران همچنان تکرار خواهد شد.
خلاصه خبر
گروه اقتصادی خبرگزاری فارس؛ مرز آستارا به عنوان مهمترین دروازه زمینی صادرات ایران به قفقاز، سالهاست با چالشی ساختاری روبهروست؛ چالشی که هر بار در مقاطع اوج صادرات و ترانزیت، خود را به شکل صفهای طولانی کامیون و توقفهای چندروزه رانندگان نشان میدهد. بررسیها حاکی از آن است که این معضل نه یک پدیده فصلی، بلکه نتیجه وابستگی بیش از حد به یک مسیر محدود و نبود گزینههای عملیاتی جایگزین است.ظرفیت عملیاتی مرز آستارا به طور متوسط پاسخگوی خروج روزانه حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ کامیون است؛ عددی که بر اساس توان پذیرش طرف آذربایجانی تنظیم شده است. این در حالی است که در زمان اوج صادرات، بهویژه برای محصولات کشاورزی و یخچالی، تقاضای خروج کامیونها گاه به بیش از ۴۰۰ دستگاه در روز میرسد. همین عدم توازن میان عرضه مسیر و تقاضای صادرات، صفهایی را شکل میدهد که کنترل آن از توان مدیریت روزمره خارج میشود.نکته قابل توجه آن است که حتی با تسهیل تشریفات گمرکی در داخل کشور، خروج کامیونها به دلیل محدودیت پذیرش در سمت آذربایجان با کندی مواجه میشود. این واقعیت نشان میدهد که گره اصلی در مرز آستارا، بیش از آنکه فنی باشد، ماهیتی ژئوپلیتیکی و ساختاری دارد و به روابط مرزی، سیاستهای پذیرش و میزان وابستگی ایران به یک مسیر واحد بازمیگردد.اگرچه در هفتههای اخیر با رایزنیهای دوجانبه، تردد روزانه کامیونها افزایش یافته و در برخی روزها به بیش از ۳۴۰ دستگاه رسیده است، اما کارشناسان تأکید میکنند که این بهبود مقطعی، راهحل پایدار محسوب نمیشود. به باور آنان، هر بار که صادرات فشرده میشود، مرز دوباره به نقطه بحران بازمیگردد.
در این میان، توجه به مسیرهای جایگزین برای دور زدن گلوگاه آذربایجان، بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است. تحلیلگران حوزه حملونقل معتقدند که فعالسازی ظرفیتهای مغفولمانده دریای خزر میتواند بخشی از بار صادراتی را از فشار مسیر زمینی آستارا خارج کند. اسکله رو-رو بندر امیرآباد که سالهاست آماده بهرهبرداری است، یکی از گزینههای کلیدی در این زمینه به شمار میرود.راهاندازی سرویسهای منظم دریایی میان بنادر شمالی ایران و بنادر کشورهای همسایه در خزر، علاوه بر کاهش صف کامیونها، ریسکهای ژئوپلیتیکی وابستگی به یک مسیر خاص را نیز کاهش میدهد. کارشناسان تأکید دارند که تحقق این هدف نیازمند نقشآفرینی جدی بخش خصوصی و تسهیلگری دولت در حوزه تعرفهها، مجوزها و زیرساختهاست.در نهایت، تجربه مرز آستارا نشان میدهد که مدیریت بحران بدون تغییر نگاه راهبردی ممکن نیست. تنها با تنوعبخشی به مسیرهای صادراتی، فعالسازی گزینههای دریایی و ریلی و کاهش وابستگی به آذربایجان میتوان این گلوگاه مزمن را به یک گذرگاه پایدار و قابل پیشبینی برای تجارت خارجی کشور تبدیل کرد؛ مسیری که به نفع اقتصاد ملی، رانندگان و صادرکنندگان خواهد بود.#مرز_آستارا#ترانزیت_جادهای#آذربایجان#دریای_کاسپین#اسکله_رو_رو#بندر_امیرآباد
22:47 - 12 دی 1404
نظرات کاربران
