از اول ژانویه مردم چین باید برای وسایل پیشگیری از بارداری ۱۳ درصد مالیات فروش بپردازند، در حالی که خدمات نگهداری از کودک معاف خواهند بود؛ اقدامی که دومین اقتصاد بزرگ جهان برای افزایش نرخ تولد انجام می‌دهد.

اصلاحات گسترده‌ای که اواخر سال گذشته در نظام مالیاتی اعلام شد، بسیاری از معافیت‌هایی را حذف می‌کند که از سال ۱۹۹۴ برقرار بود؛ زمانی که چین هنوز قانون چند ده‌ساله تک‌فرزندی را اجرا می‌کرد.

همچنین خدمات مربوط به ازدواج و مراقبت از سالمندان از مالیات بر ارزش افزوده معاف شده‌اند؛ بخشی از تلاش گسترده‌تری که شامل تمدید مرخصی والدین و پرداخت کمک‌هزینه نقدی نیز می‌شود.

در مواجهه با جمعیت رو به پیری و اقتصادی کند، پکن تلاش زیادی کرده تا جوانان چینی بیشتر ازدواج کنند و زوج‌ها صاحب فرزند شوند.

آمار رسمی نشان می‌دهد که جمعیت چین برای سومین سال متوالی کاهش یافته و در سال ۲۰۲۴ تنها ۹/۵۴ میلیون نوزاد متولد شده‌اند. این رقم تقریبا نصف تعداد تولدهایی است که یک دهه پیش ثبت شد، زمانی که چین شروع به کاهش محدودیت‌ها در تعداد فرزندان کرد.

با این حال، مالیات بر وسایل پیشگیری از بارداری از جمله کاندوم، قرص‌های ضدبارداری و ابزارهای مشابه، نگرانی‌هایی درباره بارداری‌های ناخواسته و افزایش نرخ ابتلا به اچ آی وی برانگیخته و حتی باعث تمسخر شده است. برخی می‌گویند برای ترغیب آنها به فرزندآوری، چیزی بیش از گران شدن کاندوم لازم است.

در حالی که یک خرده‌فروش از مشتریان خواست پیش از افزایش قیمت ذخیره کنند، یک کاربر شبکه‌های اجتماعی هم به شوخی گفت: «همین حالا به اندازه یک عمر کاندوم می‌خرم.»

کاربر دیگری نوشت: «مردم فرق بین قیمت یک کاندوم و هزینه بزرگ کردن یک بچه را می‌دانند.»

طبق گزارش سال ۲۰۲۴ موسسه تحقیقاتی جمعیت یووا در پکن، چین یکی از گران‌ترین کشورها برای بزرگ کردن کودک است. این مطالعه می‌گوید شهریه مدارس در محیط رقابتی شدید آموزشی و دشواری زنان در تلفیق کار و مادری، هزینه‌ها را افزایش داده‌اند.

رکود اقتصادی که بخشی از آن ناشی از بحران مسکن و آسیب به پس‌اندازهاست، خانواده‌ها و به‌ویژه جوانان را با احساس بی‌ثباتی یا کاهش اعتماد به ‌نفس نسبت به آینده روبرو کرده است.

دانیل لوو ۳۶ ساله که در استان شرقی هنان زندگی می‌کند ، می‌گوید: «من یک بچه دارم و نمی‌خواهم بچه دیگری داشته باشم.»

او می‌گوید: «مثل این است که کرایه مترو گران شود. وقتی یکی دو یوان بالا برود، کسانی که مترو سوار می‌شوند، عادت‌شان را عوض نمی‌کنند. هنوز هم باید مترو سوار شوی، درست است؟»

او می‌گوید از افزایش قیمت نگران نیست و می‌افزاید: «یک بسته کاندوم ممکن است پنج یوان بیشتر شود، شاید ده، حداکثر بیست. در طول یک سال، این فقط چند صد یوان می‌شود، کاملا قابل پرداخت است.»

اما این هزینه ممکن است برای دیگران مشکل‌ساز باشد، و همین موضوع است که رزی ژائو ساکن شهر شی‌آن در مرکز چین را نگران کرده است.

او می‌گوید گران‌تر شدن وسایل پیشگیری که یک نیاز ضروری هستند، ممکن است باعث شود دانشجویان یا کسانی که از نظر مالی در مضیقه‌اند، «ریسک کنند.»

او افزود این می‌تواند «خطرناک‌ترین پیامد احتمالی» این سیاست باشد.

ناظران درباره هدف این اصلاح مالیاتی اختلاف‌نظر دارند.

یی فو شیان، جمعیت‌شناس دانشگاه ویسکانسین-مدیسن، می‌گوید این فکر که افزایش مالیات بر کاندوم بر نرخ تولد تاثیر خواهد گذاشت، «زیاده‌روی است.»

او معتقد است پکن می‌خواهد «هر جا که می‌تواند» مالیات بگیرد، چون با رکود بازار مسکن و افزایش بدهی ملی مواجه است.

در سال گذشته، درآمد مالیات بر ارزش افزوده چین که نزدیک به یک تریلیون دلار بود، حدود ۴۰ درصد از کل درآمد مالیاتی کشور را تشکیل داد.

هنریتا لوین از مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی می‌گوید اقدام برای مالیات‌ بستن بر کاندوم «نمادین» است و بازتابی از تلاش‌های پکن برای افزایش نرخ باروری «به‌طور چشمگیر پایین» در چین است.

او اضافه می‌کند که یکی از موانع این تلاش‌ها این است که بسیاری از سیاست‌ها و یارانه‌ها باید توسط دولت‌های استانی بدهکار اجرا شوند و مشخص نیست آیا آنها منابع کافی برای این کار دارند یا نه.

او می‌گوید رویکرد چین برای تشویق مردم به فرزندآوری، اگر مردم احساس کنند که دولت بیش از حد در تصمیمی بسیار شخصی دخالت می‌کند، ممکن است نتیجه عکس بدهد.

اخیرا در رسانه‌ها گزارش‌هایی منتشر شده مبنی بر اینکه زنان در برخی استان‌ها تماس‌هایی از سوی مسئولان محلی دریافت کرده‌اند که درباره چرخه قاعدگی و برنامه‌های‌شان برای بچه‌دار شدن سوال کرده‌اند. اداره بهداشت محلی در استان یون‌نان گفته این داده‌ها برای شناسایی زنان باردار مورد نیاز است.

اما خانم لوین می‌گوید این موضوع به وجهه دولت کمک نکرده است.

او می‌گوید: «حزب [کمونیست] نمی‌تواند از دخالت در هر تصمیمی که برایش مهم است، خودداری کند. بنابراین در برخی جهات خودش دشمن خودش می‌شود.»

ناظران و خود زنان می‌گویند رهبری مردسالار کشور نمی‌تواند تغییرات اجتماعی‌ را که زیربنای این تحولات وسیع‌تر هستند درک کند. تغییراتی که محدود به چین نیستند.

کشورهای غربی و حتی کشورهای منطقه مانند کره جنوبی و ژاپن نیز در تلاش برای افزایش نرخ تولد با مشکل روبرو هستند، چرا که جمعیت‌شان در حال پیر شدن است.

تحقیقات نشان می‌دهد بخشی از این موضوع مربوط به بار مراقبت از کودک است که به‌طور نامتناسبی بر دوش زنان قرار دارد. اما تغییرات دیگری نیز وجود دارد، مانند کاهش میزان ازدواج و حتی قرارهای عاشقانه.

آقای لوو از هنان می‌گوید مجموعه اقداماتی که چین اتخاذ کرده، مشکل اصلی را نشانه نمی‌گیرند و آنهم نحوه تعامل جوانان امروزی است که بیش از پیش از ارتباطات واقعی انسانی دوری می‌کنند.

او به افزایش فروش اسباب‌بازی‌های جنسی در چین اشاره می‌کند و معتقد است این نشانه‌ای است از اینکه «مردم بیشتر به رفع نیازهای شخصی بسنده می‌کنند» چون «تعامل با یک فرد دیگر به یک بار تبدیل شده است.»

او می‌گوید حضور آنلاین راحت‌تر و آرامش‌بخش‌تر است، چون «فشار شوخی‌بردار نیست»

آقای لوو می‌گوید: «جوانان امروزی نسبت به مردم بیست سال پیش با فشار بسیار بیشتری از سوی جامعه روبرو هستند. البته از نظر مادی وضعیت بهتری دارند، اما انتظاراتی که از آن‌ها می‌رود بسیار بالاتر است. همه به‌شدت خسته‌اند.»