کلاس آزاد| تحصیل در عصر هوش مصنوعی؛ فرصت نو یا تهدید خاموش
ورود هوش مصنوعی به آموزش عالی چهره جدیدی از یادگیری را رقم زده است؛ یادگیری شخصی و سریع، اما به زعم کارشناسان گاهی بیریشه؛ درحالیکه AI میتواند دستیار علمی دانشجو باشد، اگر چارچوب اخلاقی و آموزشی در نظر گرفته شود تا خطر تقلید و وابستگی فکری صورت نگیرد.
خلاصه خبر
به گزارش خبرنگار گروه حوزه و دانشگاه خبرگزاری فارس، در عصر دیجیتال که فناوریهای نوین به سرعت در حال تحول هستند، هوش مصنوعی (AI) به ابزاری کلیدی برای دانشجویان تبدیل شده است. ابزارهایی مانند ChatGPT، Grok و Perplexity نه تنها به خلاصهسازی مقالات و ایدهپردازی کمک میکنند، بلکه میتوانند فرآیند یادگیری را شخصیسازی کرده و دسترسی به منابع را آسانتر سازند. با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که استفاده نادرست از این فناوری ممکن است منجر به کاهش تفکر انتقادی و افزایش تقلب شود.هوش مصنوعی در سالهای اخیر، به ویژه پس از ظهور مدلهای پیشرفته مانند GPT-4 و ابزارهای جستجوی هوشمند، نقش پررنگی در نظام آموزشی ایفا کرده است.دانشجویان ایرانی و جهانی از این ابزارها برای حل مسائل پیچیده، نوشتن مقالات، خلاصهبرداری از منابع علمی و حتی برنامهریزی درسی بهره میبرند. بر اساس گزارشهای اخیر، در ایران نیز طرحهایی مانند «ایران دیجیتال» برای آموزش رایگان هوش مصنوعی به میلیونها دانشآموز و معلم اجرا شده و از تابستان ۱۴۰۴، آموزشهای گستردهای در مدارس غیردولتی آغاز شده است.یکی از مهمترین مزایای استفاده هوشمند از AI در تحصیل، شخصیسازی یادگیری است. ابزارهایی مانند Perplexity AI با دسترسی به اطلاعات بهروز و ارائه منابع معتبر، به دانشجویان کمک میکند تا تحقیقات دقیقتری انجام دهند. برای مثال، این ابزار میتواند مقالات علمی را تحلیل کرده و پیشینه پژوهش را با رفرنسهای دقیق بنویسد.
همچنین ChatGPT برای ایدهپردازی پایاننامه یا توضیح مفاهیم پیچیده ریاضی و علوم مفید است. Grok، توسعهیافته توسط xAI، با دسترسی به دادههای واقعی و پاسخهای خلاقانه، گزینهای مناسب برای تمرینهای عملی به شمار میرود.کارشناسان آموزشی تأکید دارند که AI میتواند دسترسی به آموزش را ۲۴ ساعته کند و نقاط ضعف دانشجویان را شناسایی کند.در کشورهای پیشرفته، سیستمهایی مانند Khan Academy از الگوریتمهای هوش مصنوعی برای تنظیم محتوای آموزشی بر اساس سطح فرد استفاده میکنند. در ایران نیز، با توجه به چالشهای تحصیلی مانند حجم بالای دروس و محدودیت منابع، این ابزارها میتوانند بهرهوری را افزایش دهند. برای نمونه، دانشجویان میتوانند از Consensus AI برای استخراج اطلاعات از تحقیقات علمی یا ChatPDF برای تحلیل فایلهای PDF بهره ببرند.با وجود این مزایا، چالشهای جدی نیز وجود دارد. گزارشها از دانشگاههای غربی نشان میدهد که در سال تحصیلی ۲۰۲۵-۲۰۲۴، موارد تقلب با کمک AI مانند ChatGPT افزایش چشمگیری داشته و سرقت ادبی در صدر تخلفات قرار گرفته است. کارشناسان هشدار میدهند که وابستگی بیش از حد به این ابزارها ممکن است خلاقیت، تفکر انتقادی و مهارتهای نوشتاری را کاهش دهد. در ایران نیز، لازم است دانشگاهها دستورالعملهای روشنی برای استفاده اخلاقی از AI تدوین کنند تا از تقلب جلوگیری شود.علاوه بر این، مسائل اخلاقی و قانونی مانند حفظ حریم خصوصی دادهها و هزینههای پیادهسازی مطرح است.
22:32 - 13 دی 1404
نظرات کاربران
