آنگونه که اکونومیست نوشته است، همزمان آلتمن باید یک دستش را آزاد نگه دارد تا کلاهش را جلوی دیگران بگیرد، چرا که این نمایش هر روز پرهزینهتر میشود. ارقام فاش شده نشان میدهند که اوپنایآی انتظار دارد در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۷میلیارد دلار هزینه کند، درحالیکه این رقم در سال ۲۰۲۵، معادل ۹میلیارد دلار بوده و زیانهایش در سه سال بعد نیز بهطور پیوسته انباشته خواهد شد. این شرکت تاکنون بیش از ۶۰میلیارد دلار از سرمایهگذاران جذب کرده است؛ رقمی که هیچ شرکت خصوصی دیگری تاکنون به آن نرسیده و تقریبا تمام آن پس از شهرت یافتن آزمایشگاه هوش مصنوعی پیشتر ناشناخته در اواخر ۲۰۲۲ و با رونق گرفتن چتجیپیتی به دست آمده است.
اشتیاق آلتمن به نقدینگی هنوز فروکش نکرده است. به گفته یک منبع نزدیک به شرکت اوپنایآی در سال ۲۰۲۶ بخش دیگری از سرمایه را جذب خواهد کرد. گفته میشود این شرکت به دنبال جذب سرمایهای تا سقف ۱۰۰میلیارد دلار است، با ارزش احتمالی حدود ۸۳۰میلیارد دلار که نسبت به ۵۰۰میلیارد دلار در آخرین دور جذب سرمایه در اکتبر افزایش چشمگیری دارد. آمازون نیز بهطور جداگانه در حال مذاکره برای سرمایهگذاری تا ۱۰میلیارد دلار در این سازنده مدل است، شرکتی که از رابطه انحصاری خود با مایکروسافت بزرگترین رقیب آمازون در فضای ابری جدا شده است. انویدیا هم اعلام کرده که ممکن است تا ۱۰۰میلیارد دلار در اوپنایآی سرمایهگذاری کند، اما به صورت اقساط ۱۰میلیارد دلاری تا به خرید تراشههای این شرکت کمک کند. گرچه آلتمن در مقاطع مختلف این ایده را رد کرده، شایعاتی نیز مطرح است که او در حال بررسی امکان عرضه عمومی سهام است.
جذب سرمایه بیسابقه اوپنایآی رشد کمنظیری را رقم زده است. درآمد این شرکت در سال ۲۰۲۳ از مرز یکمیلیارد دلار عبور کرد و به گفته منابع در سال ۲۰۲۵ به ۱۳میلیارد دلار رسید و تا پایان سال با نرخ سالانهشده به ۲۰میلیارد دلار افزایش یافت. برای مقایسه گوگل و فیسبوک بهترتیب پنج و شش سال زمان نیاز داشتند تا به همین موفقیت دست پیدا کنند.
مشکل اصلی این است که نیاز اوپنایآی به قدرت محاسباتی که بیشک بزرگترین هزینه این شرکت است بهطور نزدیکی با درآمد آن در ارتباط باقی مانده است. نیازهای محاسباتی شرکت از ۲۰۰ مگاوات در سال ۲۰۲۳ به ۱.۹ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ رسیده است. این شرکت همچنین نامههای قصد همکاری برای افزودن ۳۰ گیگاوات ظرفیت دیگر در سالهای آینده امضا کرده که هزینهای حدود ۱.۴ تریلیون دلار در پی دارد. فعلا سرمایهگذاران از دستاورد خیرهکننده آلتمن شگفتزدهاند، اما در نهایت او باید ثابت کند که میتواند سودآوری ایجاد کند.
آلتمن همچنان استدلال میکند که اقتصاد اوپنایآی با رشد شرکت بهبود خواهد یافت و هزینههای پیشپرداخت برای آموزش مدلها در مقایسه کاهش خواهد یافت. با این حال هزینههای آموزش همچنان در حال افزایش است، زیرا اوپنایآی با رقابت شدید از سوی سازندگان مدل رقیب مواجه است. بر اساس معیارهایی که موسسه استنفورد برای هوش مصنوعی انسانمحور جمعآوری کرده، فاصله عملکرد میان پیشرفتهترین مدلها طی سال گذشته بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است. اخیرا بزرگترین تهدید برای اوپنایآی گوگل بوده است، که مدل «جمنای ۳» آن در نوامبر عرضه شد و در بسیاری از معیارها از چتجیپیتی ۵.۱ اوپنایآی پیشی گرفت. اوپنایآی با چتجیپیتی ۵.۲ پاسخ داد، اما این کافی نبود تا ضربه نهایی باشد. در همین حال مدلهای «باز» که پارامترهای عددی آنها بهطور آزاد در دسترس است نیز در حال کاهش فاصله عملکرد با مدلهای بسته هستند.
اوپنایآی نمیتواند در ساخت مدل عقب بماند. نشانههایی وجود دارد که چتجیپیتی در حال از دست دادن سرعت رشد است. براساس دادههای Sensor Tower که ترافیک وب را رصد میکند این سرویس تا اواسط دسامبر ۹۱۰میلیون کاربر فعال ماهانه داشته است، درحالیکه جمنای ۳۴۵میلیون کاربر داشته است. اما جمنای در حال پیشروی است. مطالعه اخیر دویچهبانک در کشورهای بزرگ اروپایی نشان داد که اشتراکهای مصرفکنندگان در تابستان متوقف شد و از آن زمان رشد قابلتوجهی نداشته است. در مواجهه با این چالش آلتمن در آغاز دسامبر یک کد قرمز موقت اعلام کرد و به کارکنان گفت دیگر ابتکارات را متوقف کنند و اولویت را به بهبود چتجیپیتی بدهند.
نگرانکنندهتر اینکه گزارشهایی وجود دارد که اوپنایآی صرفا با اجرای مدلهای خود که بسیاری از مصرفکنندگان از طریق نسخه رایگان چتجیپیتی به آن دسترسی دارند، در حال ضرر است. در نوامبر، اد زیترون، مفسری که به تردید نسبت به هوش مصنوعی معروف است ارقام فاششده مایکروسافت را منتشر کرد که نشان میداد هزینههای استنتاج اوپنایآی در نیمه اول ۲۰۲۵ از درآمد آن فراتر رفته است. برای کاهش زیانها، اوپنایآی میتواند قیمتها را افزایش دهد یا دسترسی را محدود کند، اما این ریسک کاهش رشد را به همراه دارد بهویژه با رقبایی که نفسبهنفس آنها حرکت میکنند.
اینها بخشی از دلیل تمرکز گستردهتر اوپنایآی را توضیح میدهد. بخشی از استراتژی ایجاد مسیرهای جدید برای کسب درآمد از فناوری است. اگرچه گفته میشود آلتمن کار روی ابتکاری برای ادغام تبلیغات در چتجیپیتی را به عنوان بخشی از «کد قرمز» متوقف کرده است، منابع داخلی میگویند شرکت هنوز برنامه دارد در سال ۲۰۲۶ این اقدام را انجام دهد. اوپنایآی همچنین به شرکتها در آمریکا از جمله اتسی، بازار آنلاین و والمارت، غول خردهفروشی، اجازه میدهد محصولات خود را از طریق چتبات بفروشند و در مقابل آن کارمزد دریافت میکند.
اوپنایآی همچنین امیدوار است درآمد خود را از مشتریان سازمانی که معمولا وفاداری بیشتری دارند، افزایش دهد. رقیب اصلی در این حوزه شرکت آنتروپیک است که چتبات کلاود آن به ویژه در میان برنامهنویسان محبوب شده است. برای جبران فاصله اوپنایآی یک بخش مشاوره ایجاد کرده که به شرکتهای بزرگ در استفاده از فناوری آن کمک میکند و ابزارهای سازمانی مانند AgentKit را توسعه داده است که در اکتبر عرضه شد و مشتریان میتوانند از آن برای خودکارسازی کارها استفاده کنند. گرچه مصرفکنندگان هنوز بخش عمدهای از درآمد اوپنایآی را تشکیل میدهند سهم کسبوکارها در حال افزایش است.
همچنین به نظر میرسد استراتژی اوپنایآی شامل یکپارچهسازی عمودی باشد و از گوگل الهام گرفته است. تراشههای اختصاصی گوگل که بیش از یک دهه پیش توسعه آن آغاز شد در رقابت هوش مصنوعی مزیت بزرگی ایجاد کرده و هزینهای بین یکدهم تا نصف یک تراشه مشابه انویدیا دارد. چهارمیلیارد کاربر دستگاههای اندرویدی در سراسر جهان نیز کانال توزیع گستردهای برای محصولات هوش مصنوعی گوگل فراهم میکنند. طی سال گذشته، اوپنایآی با «برودکم»، طراح تراشه، قراردادی برای توسعه سیلیکون اختصاصی خود امضا کرده و سر جانی آیوز، طراح آیفون اپل، را برای توسعه یک دستگاه مصرفی استخدام کرده است.
عمل روی سیم نازک
تفاوت اصلی این است که اوپنایآی از دسترسی به حجم عظیمی از نقدینگی که موتور جستوجوی گوگل در اختیار دارد برخوردار نیست. در همین حال برخی سرمایهگذاران کمکم محتاط میشوند. مدیر یکی از شرکتهای سرمایهگذاری خطرپذیر (VC) اشاره میکند که زیانهای اوپنایآی به بزرگی کسری بودجه بسیاری از دولتهای ملی است. او تاسف میخورد که در مذاکرات جذب سرمایه حتی اجازه پرسیدن درباره میزان نقدینگی مصرفشده داده نمیشود. وقتی اخیرا در مصاحبهای با پادکست براد گرستنر، یکی از وفادارترین سرمایهگذاران اوپنایآی، از آلتمن پرسید که شرکت چگونه هزینههایی معادل تقریبا ۱۰۰برابر درآمد سال ۲۰۲۵ خود را تامین خواهد کرد آلتمن با لحنی عصبی پاسخ داد: «اگر میخواهی سهامت را بفروشی برایت خریدار پیدا میکنم.»
منتقدان اوپنایآی رفتار آلتمن را غرورآمیز میدانند. یکی دیگر از مدیران VC که از رقبای اوپنایآی حمایت میکند، میگوید: «این داستان WeWork روی استروئید است.» اشاره او به شرکت اجاره دفتر است که زمانی بسیار موفق بود، اما به دلیل بدهیهای عظیم و پیشبینیهای رشد غیرواقعبینانه بهطور فاجعهباری سقوط کرد.
اگر فروش سازمانی اوپنایآی ناامیدکننده باشد و نتواند از چتجیپیتی راههای دیگری برای کسب درآمد بیابد، شرکت میتواند بهسرعت دچار مشکل شود. با این حال در حال حاضر آلتمن هنوز طرفداران زیادی دارد. یکی از سرمایهگذارانش میگوید: «اگر پنج سال پیش به من میگفتند که سم این قراردادها را اجرایی خواهد کرد، هرگز باور نمیکردم. او بهتر از آن چیزی است که کسی تصور میکرد.» سال پیشرو آزمونی خواهد بود تا مشخص شود آیا او صرفا یک نمایشگر است یا فراتر از آن.
