در معاملات روز پنجشنبه، بازار ارز و طلا بار دیگر با عقبنشینی قیمتها همراه شد؛ عقبنشینیای که اگرچه در ظاهر محدود به نظر میرسد، اما از منظر تحولات سیاستی و ساختار قیمتی بازار، حامل پیامهای مهمی است. بر این اساس، نرخ دلار در بازار آزاد با کاهش ۷۱۵ تومانی از ۱۳۶هزار و ۳۹۵ تومان به ۱۳۵ هزار و ۶۸۰ تومان رسید. بازار سکه نیز کاهش معنادارتری را تجربه کرد و بهای سکه امامی با افت ۳میلیون و ۵۱۵ هزار تومانی از ۱۵۱میلیون و ۵۰۵هزار تومان به ۱۴۷میلیون و ۹۹۰ هزار تومان عقب نشست. در بازار طلا، هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز با کاهش ۲۲هزار تومانی از ۱۴میلیون و ۲۲۱ هزار تومان به ۱۴میلیون و ۱۹۹ هزار تومان رسید.
این تحولات قیمتی در شرایطی رقم خورد که همزمان نرخ ارز در تالار دوم مرکز مبادله ارز و طلای ایران به ۱۳۱ هزار و ۶۲۴ تومان رسید؛ نرخی که کمترین فاصله را با نرخ بازار آزاد در ماههای اخیر به ثبت رسانده است. کاهش فاصله نرخ تالار دوم و بازار آزاد به حدود ۳ درصد، نقطه عطفی در تحولات بازار ارز محسوب میشود؛ فاصلهای که در مقاطعی از ماههای گذشته حتی به سطوح بیسابقه ۶۰ تا ۷۰ درصد نیز رسیده بود و یکی از مهمترین منشأهای رانت، بیثباتی و انتظارات تورمی تلقی میشد. کاهش فاصله نرخ تالار دوم و آزاد اگرچه گام مثبتی تلقی میشود، اما در صورتی میتواند به ثبات بلندمدت بازار منجر شود که با انضباط پولی، شفافیت در سیاستهای تجاری و تداوم عرضه موثر ارز همراه باشد. نزدیک شدن نرخها در بازار آزاد و تالار دوم را میتوان نشانهای از تغییر رویکرد سیاستگذار ارزی دانست؛ رویکردی که هدف آن کاهش چندنرخی بودن ارز، محدود کردن فرصتهای آربیتراژی و حرکت تدریجی به سمت نظام تکنرخی است. تجربه سالهای گذشته نشان داده است که شکافهای بزرگ میان نرخهای رسمی و غیررسمی، نهتنها به تخصیص ناکارآمد منابع و افزایش فساد منجر شده، بلکه خود به عاملی برای تشدید انتظارات تورمی و فشار مضاعف بر بازار داراییها تبدیل شده است.
از منظر بازار طلا و سکه، کاهش قیمتها را میتوان حاصل ترکیب دو عامل دانست: نخست، تعدیل نرخ ارز در بازار آزاد و دوم، افت نسبی هیجانات تقاضای احتیاطی. هرچند قیمت طلای جهانی همچنان در سطوح بالایی نوسان میکند و از منظر بنیادی، ریسکهای ژئوپلیتیک و انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا همچنان پابرجاست، اما کاهش شتاب افزایش نرخ ارز در داخل، اثر خود را بهسرعت در بازار سکه و طلای داخلی نشان داده است.
