به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، حمیدرضا جلایی پور، فعال سیاسی اصلاح طلب، در بخشی از گفت و گوی خود با خبرگزاری خبرآنلاین به بیان نکاتی درباره اعتراضات اخیر در کشور و تفاوت آن با اعتراضات در دی ماه سال ۹۶ پرداخت. در ادامه بخشی از این گفت و گو را می خوانید؛
*ارزیابی شما از اعتراضات اخیر چیست و برخی میگویند این تکرار حادثه دی ۹۶ بوده است؟
بر اساس مشاهده مستقیم میشود گفت این اعتراضات در روزهای هشتم و نهم دیماه معیشتی بود و حاملانش مغازهداران بودند. فروشندگان بلور میدان شوش، موبایل فروشها، لاستیک فروشها، فروشندگان قطعات تاسیسات و غیره. عمده تظاهرات از کسبه و کارکنان مغازهها بودند. از شغلهای دیگر مثل پزشکان، مهندسان، پرستاران و معلمان کمتر بودند. عمده اعتراضات در تهران و وسط شهر بود.
در همان روز هم در چهار پنج محیط دانشگاهی اعتراضات دانشجویی محدود بود. ولی روز آخر کلاسها هست و دو هفته دیگر هم امتحانات شروع میشود و دانشگاه اوایل اسفند فعال میشود. اما این بدان معنا نیست که در روزهای آینده دانشگاه اعتراض نمیشود؛ ممکن است بشود و باید دید. اعتراض دی ماه ٩۶ و دی ماه ١۴٠۴ در دو موضوع شبیه هم بودند. یک، زمینه هر دو اعتراض یکی است. حاکمیت دو دهه است دنبال توسعه نیست، تحریمها تشدید شده و فقر به ۳۶ درصد جامعه رسیده است. حدود ٩ میلیون طبقه متوسط فقیر و دو نیم میلیون جوان معطل و معلق داریم. وقوع اعتراض با چنین زمینهای عجیب نیست. دوم این که جنس اعتراض که محرک معترضین بود، معیشتی و اخلال در دخل و خرج مغازهدارها است.
شما به نطفههای اعتراض ٩۶ و دی ١۴٠۴ توجه کنید، هر دو یک جوری معیشتی بودند، ما با «معترض مضطر» روبرو بودیم. به یاد دارم نطفه اولیه اعتراضات ٩۶ «مالباختگان نگران صندوقهای اعتباری» بودند. همان دستهگل مجوزهای دولت احمدینژاد به موسسات اعتباری که پولهای مردم را گرفتند و پس ندادند. اول کار هم تندروها برای امنیت معترضین (علیه دولت حسن روحانی) تلاش کرده و فضای اعتراض را برایشان در مشهد فراهم کردند و سپس کار از دست تندروها در رفت.
در اعتراضات ٧ و ٨ و ٩ دیماه ١۴٠۴، نطفه اعتراضات کسبه زیاندیده میدان شوش بود یعنی حساسترین مرکز خرید ایران. در حالی که مغازهدار اجاره سنگین میدهد ولی خرید و فروش نداشت. لذا اعتراضشان خیلی طبیعی بود.
دو دهه رکود و تحریم، کسبه رو ضعیف کرده است
* برخی میگویند این اعتراضات سازمان دهی شده برای تخریب دولت است، ریشه اعتراضات از نگاه شما کجاست؟
گفتم ریشه اعتراضات درد مردم زیاندیده است و کاسبی کسبه نمیچرخد. دو دهه رکود و تحریم، کسبه را تضعیف کرده است. این چند هفته هم نرخ ارز آسانسوری بالا رفت. کاسب مضطر نه میتواند جنس بخرد و نه میتواند بفروشد و سر ماه هم اجاره و بیمه و مالیات سنگین دارد. لذا در واقع عامل اولیه این وضعیت، نحوه حکمرانی است که توسعه متوقف شده است و جای آن را رکود گرفته است.
البته وقتی اعتراض مردمی راه افتاد، شما دیدید دو نیرو دولت پزشکیان را هدف قرار دادند. یکی همان تندروها که سیاستهایشان در دو دهه اخیر کشور را به اینجا رسانده است. اینها پس از شهادت مرحوم رئیسی خیلی ناراحتاند و به دنبال زدن دولت پزشکیان بوده و هستند. آقای پزشکیان جلوی اینها نجابت به خرج میدهد، کند تصمیم میگیرد و این تندروها خیز بر میدارند. شما رفتار این تندروهای مجلس را ببینید که چجوری بلادلیل همتی را در حالی که ایران در شرایط جنگی بود، استیضاح کردند! نیروی دوم هم سرنگونیطلبان هستند که رسانه ماهوارهای دارند و دنبال براندازی هستند و دولت پزشکیان را که بالاخره منتخب انتخاب پنجاه درصد مردم ایران هست، میکوبند. و متاسفانه یک عده از این تحولطلبان و گذاریها هم به این سرنگونیطلبان پیوستند.
علتی که زمینه اعتراضات دهه اخیر را فراهم کرده، سیاسی است چون...
* آیا این اعتراضات جنس سیاسی دارد یا اقتصادی؟
اشاره کردم اولا علتی که زمینه اعتراضات دهه اخیر را فراهم کرده، سیاسی است چون حکمرانی دنبال توسعه کشور نبوده و فکر نمیکرد اوضاع حتی به خاموشی برق برسد و اینجوری نرخ تورم فزاینده و پایدار بشود. ثانیا انگیزه و درد معترضین اقتصادی و معیشتی است. دخل و خرج ندارند. ثالثا مثل گذشته تندروهای داخل و خارج فرصتطلبی خود را در سواستفاده از این اعتراضات انجام میدهند.
۲۹۲۱۵
