افزایش سرسام‌آور قیمت روغن خوراکی / قیمت جدید روغن با افزایش ۱۲۰ درصدی اعلام شد

به گزارش اقتصادآنلاین، حذف ارز ترجیحی برای کالاهای اساسی، بازار روغن خوراکی را به شدت تحت تأثیر قرار داده و قیمت‌ها را با جهشی چشمگیر مواجه ساخته است. این تغییر سیاست، قیمت این قلم حیاتی را در سبد مصرفی خانوارها بیش از دو برابر افزایش داده است. این افزایش ناگهانی، فشار اقتصادی قابل توجهی را بر دوش خانوارها قرار داده و نگرانی‌ها را درباره تأمین کالاهای اساسی تشدید کرده است.

جزئیات افزایش قیمت روغن جهش بیش از ۱۰۰ درصدی

مقایسه قیمت‌ها پیش و پس از حذف ارز ترجیحی، نشان‌دهنده افزایش‌های نجومی در انواع روغن است. برای درک عمق این شوک، به مقایسه دو نمونه رایج می‌پردازیم:

1. روغن سرخ‌کردنی (۸۱۰ گرمی):

   • قیمت پیشین: حدود ۷۹,۰۰۰ تومان

   • قیمت جدید: حدود ۱۷۵,۰۰۰ تومان

   • افزایش: ۱۲۱.۵ درصد

2. روغن پخت‌وپز (نوع رایج):

   • قیمت پیشین: ۷۲,۶۰۰ تومان

   • قیمت جدید: ۱۵۰,۰۰۰ تومان

   • افزایش: ۱۰۶.۶ درصد

موضع دولت دربرابر گرانی کالاهای اساسی / کالابرگ الکترونیکی در دستور کار

فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در واکنش به این افزایش‌ها اعلام کرده است که با حذف ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی، افزایش قیمت‌ها اجتناب‌ناپذیر بوده است. دولت مدعی است که ارز ترجیحی به درستی در زنجیره توزیع هدفمند نشده و حذف آن برای اصلاح ساختار یارانه‌ای ضروری بود.

دولت برای جبران این فشار، قصد دارد تعدادی از کالاهای اساسی را از طریق کالابرگ الکترونیکی با قیمت ثابت در اختیار مردم قرار دهد. این اقدام به عنوان مکانیسمی برای حمایت از مصرف‌کنندگان در برابر تورم معرفی شده است. جزئیات دقیق نحوه اجرای این طرح و اینکه آیا روغن خوراکی به طور کامل تحت پوشش این کالابرگ قرار خواهد گرفت یا خیر، همچنان نیازمند شفاف‌سازی بیشتر است.

تنوع قیمت‌ها و حجم‌ها

بررسی قیمت‌های عرضه شده در فروشگاه‌های زنجیره‌ای و هایپرمارکت‌ها، تنوع و پراکندگی قابل توجهی را در قیمت‌گذاری نشان می‌دهد که ناشی از تفاوت در برند، نوع روغن (آفتابگردان، کانولا، ذرت) و حجم بسته‌بندی است:

فاصله معنادار قیمت‌ها و ابهامات شفافیت

یکی از نکات قابل تأمل در بازار فعلی، فاصله قیمت بین روغن‌های مایع ترکیبی و روغن‌های نیمه‌جامد است. در کمال تعجب، بر اساس مشاهدات میدانی، روغن نیمه‌جامد با وزن بالاتر (۲.۷ کیلوگرم و قیمت ۳۳۷,۴۰۰ تومان)، قیمتی پایین‌تر از برخی روغن‌های مایع با حجم کمتر (۱.۵ یا ۱.۸ لیتر، که قیمت‌های آن‌ها در برخی موارد تا مرز ۹۱۳,۰۰۰ تومان گزارش شده است) دارد.

در حال حاضر، هیچ توضیح رسمی یا داده‌های عددی شفافی از سوی نهادهای مرتبط درباره سهم دقیق هزینه مواد اولیه، بسته‌بندی یا فرآیندهای توزیع که منجر به این ساختار قیمتی شده، ارائه نشده است. این کمبود شفافیت، قضاوت دقیق درباره عوامل اصلی این اختلاف قیمت‌ها، از جمله انبارش، احتکار احتمالی یا قیمت‌گذاری‌های غیرمنطقی در سطوح مختلف زنجیره را دشوار می‌سازد.

هنوز آمار رسمی مبنی بر تغییر الگوی مصرف خانوارها در پی این افزایش قیمت‌ها منتشر نشده است. با توجه به اینکه روغن خوراکی یک کالای "کم‌کشش" است (یعنی تقاضا برای آن حتی با افزایش قیمت، کاهش چندانی نمی‌یابد)، انتظار می‌رود که خانوارها یا با کاهش کیفیت و برند مصرفی، یا با کاهش مصرف کلی (مثلاً کاهش دفعات سرخ کردن) به این شوک واکنش نشان دهند. سنجش میزان تأثیر این شوک قیمتی بر سبد خرید روزانه مردم نیازمند زمان و انتشار داده‌های آماری جدید خواهد بود.