گام اول رفع ناترازی انرژی اعلام شد/ سازمان بهینهسازی ناجی انرژی میشود؟
یک تحلیلگر حوزه انرژی، با تأکید بر ضرورت تشکیل یک نهاد ملی برای بهینهسازی مصرف انرژی، اتلاف گسترده، نبود پایگاه داده بهروز، ناهماهنگی نهادی و اصلاحنشدن قیمت حاملهای انرژی را از مهمترین موانع مدیریت مصرف دانست و بر لزوم رویکرد مشارکتی و غیر دستوری در سیاستگذاری انرژی تأکید کرد.
به گزارش اقتصادآنلاین، ناترازی انرژی یکی از اصلیترین گرههای اقتصاد ایران محسوب میشود. در چنین شرایطی به اعتقاد برخی کارشناسان، تشکیل سازمان بهینهسازی و مدیریت راهبردی انرژی مهمترین گام دولت چهاردهم برای حل این بحران است. اما این سازمان چه محورهایی را برای موفقیت باید در دستور کار خود قرار دهد؟
در این زمینه امید کریمی تحلیگر حوزه انرژی، با اشاره به شرایط فعلی کشور به اقتصادآنلاین گفت: واقعیت این است که تشکیل یک سازمان متولی بهینهسازی انرژی برای کشور بسیار ضروری و بهموقع است. چنین نهادی میتواند به مسائل حوزه انرژی بپردازد و این توانایی را ایجاد کند که میان وزارتخانهها و دستگاههای مختلف هماهنگی مؤثر شکل بگیرد.
او با بیان اینکه نخستین اقدام این سازمان باید اصلاح ساختاری باشد، تصریح کرد: در حال حاضر اتلاف انرژی در کشور بسیار زیاد است و درصد قابلتوجهی از این اتلاف در تمامی وزارتخانهها و سازمانها مشاهده میشود. بنابراین پیش از هر اقدامی باید این اتلافها شناسایی و اصلاح شوند.
اصلاح قیمت، پیش از اصلاح مصرف
این تحلیلگر حوزه انرژی، با اشاره به وضعیت مصرف حاملهای انرژی گفت: در بسیاری از موارد، حاملهای انرژی بهراحتی و بدون محدودیت مصرف میشوند. اقداماتی در حوزه فرهنگسازی و اطلاعرسانی انجام شده، اما این اقدامات کافی نبوده است.
کریمی تأکید کرد: تا زمانی که قیمت حاملهای انرژی بهصورت اصولی اصلاح نشود، تغییر رفتار مصرفی بهصورت تدریجی و پایدار اتفاق نخواهد افتاد. او با اشاره به ضرورت هماهنگی سیاستها گفت: همه نهادها و سازمانها باید با سیاستی یکسان و تحت مدیریت یک نهاد هماهنگکننده حرکت کنند، تا اصلاح مصرف محقق شود.
نبود پایگاه داده بهروز؛ حلقه مفقوده تصمیمسازی
این استاد دانشگاه سمنان با بیان اینکه کشور از نبود پایگاه داده بهروز رنج میبرد، گفت: ما نیازمند یک پایگاه داده روزآمد هستیم که اطلاعات مصرف آب، برق و گاز هر خانوار را بهصورت یکپارچه ثبت کند.
او افزود: تا زمانی که مشخص نباشد هر فرد یا هر خانوار دقیقاً چه میزان مصرف دارد، تصمیمگیریهای بعدی عملاً ممکن نخواهد بود. کریمی تأکید کرد: بدون اطلاعات دقیق، هیچ سیاستگذاری درستی شکل نمیگیرد و این موضوع یکی از کلیدیترین مسائل در مدیریت انرژی کشور است.
اصلاح یارانهها و اجماع قوا
او با اشاره به محورهای اصلی اصلاحات گفت: محور نخست، کاهش و اصلاح اتلاف انرژی و محور دوم، اصلاح تدریجی یارانههای حاملهای انرژی است. کریمی افزود: خوشبختانه امروز اجماع نسبی میان قوا شکل گرفته و حتی ریاستجمهوری نیز در مسیر ایجاد چنین سازمانی گام برداشته است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: مجلس نیز در این مسیر همراه است و بهنظر میرسد همه قوا به ضرورت وجود یک متولی واحد برای هماهنگی و پیشبرد این اصلاحات باور دارند.
رویکرد مشارکتی، نه دستوری
کریمی با اشاره به چالشهای پیشرو گفت: این سازمان باید با همه ذینفعان وارد گفتوگو شود. قاعدتاً مقاومتهایی وجود خواهد داشت، اما رویکرد نه دستوری، بلکه باید مشارکتی باشد.
او تأکید کرد: تصمیمگیریها نباید بهگونهای باشد که ذینفعان احساس حذفشدن کنند. اگر این فرآیند به شکل تحمیلی پیش برود، موفق نخواهد شد.
ارزیابی مدیریت و انتخاب مسئولان
در ادامه کریمی با اشاره به کارنامه مدیریتی اسماعیل سقاب اصفهانی، رییس سازمان بهینهسازی انرژی گفت: بهنظر میرسد انتخاب صورتگرفته، انتخاب مناسبی بوده است. اگرچه برخی سیاستمداران ممکن است دانش تخصصی کافی نداشته باشند، اما آقای سقاب باهوش، نکتهسنج، فعال و دارای انگیزه بالاست.
او افزود: انعطافپذیری و انگیزه بالا از ویژگیهای مثبت آقای سقاب است و امیدوارم در ادامه، با موانع عدم همکاری مواجه نشود و بتوانند برنامههای خود را پیش ببرند.
