ایران امروز در نقطهای ایستاده است که شاید بتوان آن را «چهارراه حوادث» نامید؛ نقطهای که در آن، نارضایتیهای انباشتهشده داخلی با فشارهای سنگین بینالمللی تلاقی کردهاند.هر کنشگر و ناظری از دریچه نگاه خود راهکاری بروی برون رفت از این شرایط می دهد.
در همین رابطه خبرآنلاین با حسین مرعشی دبیر کل حزب کارگزاران به گفتگو نشسته است.مرعشی تعارفات را کنار میگذارد و برای نجات کشور از وضعیت فعلی، نسخهای ترکیبی از تصمیمات داخلی و خارجی میپیچد.
در حالی که بسیاری از مذاکره مستقیم با آمریکا ابا دارند یا آن را بیهوده میدانند، مرعشی میگوید باید یک همکاری «همکاری سهجانبه بین ایران، عربستان و آمریکا در منطقه» شکل بگیرد تا یک بلوک اقتصادی مهم در خاورمیانه پیریزی رشود. دبیر کل حزب کارگزاران پیشنهادهای دیگری نیز دارد.
مشروح گفتگو با حسین مرعشی را در ادامه بخوانید؛
****
* شما شرایط کنونی کشور را چگونه ارزیابی میکنید؟
با توجه به شرایط پیچیدهی امروز ایران، چند مشکل و عامل بهطور همافزا وضعیت کشور را دشوار کردهاند. این مسائل مدیران را مجبور میکند تصمیمات مهمی برای عبور از بحران بگیرند.
اولین مسئله، «نارضایتی عمومی» است. مردم از شرایط اقتصادی، مشکلات فرهنگی و اجتماعی، فساد و ناکارآمدی سیستمهای اداری و اقتصادی ناراضیاند. این نارضایتی بستر بسیاری از بحرانهای دیگر کشور است.
دوم، ادامه تحریمهای بینالمللی و ضعف مدیریتهای اجرایی و اقتصادی، از جمله ضعف دولت آقای پزشکیان در ساماندهی اقتصاد، موج تورم را تشدید کرده است. افزایش قیمت مواد غذایی و فشار بر معیشت روزمره، مردم را بیش از پیش نگران کرده است.
سوم، اعتراضاتی است که به نظر میرسد بخشی از آن به نظر سازماندهی شده و با هدایت دشمنان خارجی ایران رخ میدهد.
چهارمین عامل، شیطنت دشمنان خارجی، بهویژه آقای نتانیاهو با حمایت آقای ترامپ، است. هدف آنها تشدید بحران داخلی ایران و گرفتن امتیاز از کشور است.
این شرایط به گونهای است که تصمیمگیری فوری میطلبد و ما نباید اجازه دهیم که دشمنان از نارضایتی مردم سوءاستفاده کنند و برای گرفتن امتیاز ایران را در تنگنا قرار دهند. لازم است اقدامات عملی، سریع و مؤثر برای آرام کردن جامعه، حمایت از مردم و تقویت اقتصاد انجام شود.
وزرای منفعل باید بروند
* شما چه راه حلی دارید؟
در عرصهی مدیریت داخلی، ضروری است که «ترمیم کابینه» صورت گیرد. این تغییرات باید به آرامش مردم کمک کند و امید ایجاد کند که دولت میخواهد با تصمیمات جدی، مشکلات کشور را حل کند. جایگزینی مدیران ناکارآمد یا منفعل با «مدیران جسور، تصمیمگیر و کارساز» یکی از نیازهای فوری کشور است.
باید اقتصاد را ابزار صلح کنیم؛ به ابتکار عمل سهجانبه بین ایران، عربستان و آمریکا نیاز داریم
در عرصهی بینالمللی هم ایران باید سیاستهایی دنبال کند که بازآفرینی اقتصادی و توسعه را ممکن کند. محور سیاست خارجی باید «تقویت روابط کشورهای خاورمیانه با هدف همکاریهای اقتصادی وسیع و استفاده از اقتصاد برای ابزار صلح» باشد.
امروز خاورمیانه و آسیای میانه بیش از هر زمان دیگری به همکاری گسترده نیاز دارند تا این منطقه به یک بلوک اقتصادی مهم تبدیل شود. ایران میتواند نقش کارساز واسطه بین آسیای میانه و خاورمیانه را ایفا کند.
برای آغاز چنین حرکتی، ضروری است یک «همکاری سهجانبه بین ایران، عربستان و آمریکا» شکل بگیرد. با هدایت این سه کشور، در گامهای بعدی میتوان کشورهای دیگر منطقه مانند امارات، قطر، مصر و کشورهای آسیای میانه را هم به این مجموعه اضافه کرد.
ایران باید در سیاست منطقهای با ابتکار عمل جدید، افقهایی روشن برای آینده ایجاد کند. این افقها میتواند ثبات خاورمیانه را افزایش دهد و انشاءالله به شکوفایی اقتصادی و صلح پایدار منجر شود.
لاریجانی و پزشکیان پرچمدار به کارگیری «فنسالاران» شوند
در ادامه بحث ترمیم کابینه، امروز «اتحاد نیروهای میانه» در کشور، از اصولگرایان میانه تا اصلاحطلبان میانه، یک ضرورت اجتنابناپذیر است. همچنین تشکیل تیمهای فنسالار برای اداره کشور و پیگیری سیاستهای آینده، بسیار حیاتی است.
امیدوارم شخصیتهایی مانند آقای پزشکیان یا آقای لاریجانی در شورای امنیت ملی، بتوانند این نیروهای میانه و فنسالار را دور هم جمع کنند و باید فرصت نقشآفرینی و اثرگذاری برای آنها فراهم شود تا بتوانند به کشور کمک کنند و ایران از این مرحله سخت سیاسی و اجتماعی عبور کند.
افراد مسئول باید پاسخگو باشند
*آقای مرعشی، کدام بخشهای کابینه را فکر میکنید باید تغییر پیدا کند؟
من روی بخش خاصی تأکید ندارم، اما با توجه به شرایطی که امروز مردم تجربه میکنند، برخی باید مسئولیت بپذیرند. چرا نتوانستند مدیریت کنند؟ پس از تجاوز ۱۲ روزه اسرائیل و فضای مثبتی که ایجاد شد، عدهای نقش منفی ایفا کردند.
به گفته مقامات قضایی، برخی «ترک فعل» کردند. کشور را از فضایی که با وجود سختی دوران جنگ، شاهد وحدت و هماهنگی مردم با نظام بود، به نقطهای رساندند که اکنون شاهد اعتراضات هستیم.
در نهایت، کسانی که مسئولیت دارند باید پاسخگو باشند. بهترین شکل مسئولیتپذیری هم ایجاد تغییرات در مدیریت است تا شرایط بهبود پیدا کند.
پیشنهاد شکلگیری مثلث تهران، ریاض، واشنگتن برای عبور از بحران
* به ابتکار عمل با آمریکا اشاره کردید. در ارتباط با سیاست خارجی، فکر میکنید چقدر محتمل و شدنی است که برای عبور از این بحران وارد مذاکره با آمریکا شویم؟
ما لازم نیست الان وارد مذاکره دوجانبه با آمریکا شویم. من «مذاکره سهجانبه ایران، عربستان و آمریکا» را پیشنهاد میکنم. هدف از این مذاکره، پیریزی یک بلوک اقتصادی مهم در خاورمیانه و آسیای میانه است. این پیشنهاد را به عنوان یک راهکار کاملاً شدنی و واقعبینانه مطرح میکنم.
