به گزارش پایگاه فکر و فرهنگ مبلغ، حجتالاسلام علیرضا قبادی، جامعهشناس و کارشناس دین در ادامه یادداشتهایی که با محور «پرسشگری در قرآن کریم» در اختیار ایکنا قرار میداد، به بیان معارفی که در پس پرسشهای قرآن در سوره معارج وجود دارد پرداخته است که در ادامه با هم میخوانیم.
همچنین بهرهمندی از برکات و انوار روحانی و معنوی نیمه رجب را برای همه شما عزیزان از خداوند بزرگ مسئلت دارم. در این ایام پرفیض و در روز وفات عقیله بنیهاشم چهل و پنجمین گفتار پرسشگری در قرآن کریم را تقدیم میکنم.
این گفتار به پرسش سوره معارج اختصاص یافته است. از مجموع ۴۴ آیه این سوره، دو آیه ۳۶ و ۳۸ اسلوب پرسشی دارند. پرسش نخست این است که «فَمَالِ الَّذِینَ کَفَرُوا قِبَلَکَ مُهْطِعِینَ؛ کافران را چه شده که به تو( پیامبر(ص))چشم دوخته به سویت شتابانند؟ و پرسش دوم این است که: «أَیَطْمَعُ کُلُّ امْرِئٍ مِنْهُمْ أَنْ یُدْخَلَ جَنَّةَ نَعِیمٍ؛ آیا هر یک از آنان طمع دارند که داخل بهشت پرنعمت شوند».
برای تحلیل پرسشهای مزبور به خصوص با توجه به استعمال حرف «فای نتیجه» در آغاز آیه ۳۶، «فَمَالِ....» لازم است که مضمون آیات قبل بررسی شود.
این سوره درباره کافری سخن میگوید که از پیامبر(ص) عذاب قیامت را درخواست کرده است. سپس به شرح ویژگیهای عذاب قیامت و احوالات آن روز اشاره کرده است.
از جمله اینکه عذاب آن روز چنان است که هیچ دوستی سراغ دوستش را نمیگیرد. در آن روز «مجرم» آرزو میکند ای کاش میشد فرزندان، دوستان، برادر، خویشاوندان و ... را در برابر عذاب آن روز فدا کند. سپس برخی از ویژگیهای انسان نامهذب را یادآوری میکند که هنگام برخورد با ناملایمات بسیار جزع میکنند و چون به خیری رسند از انفاق به دیگران خودداری میکند.
پس از آن برخی ویژگیهای انسانهای مهذب را بیان میکند که مهمترین آنها توجه پیوست آنها به خداوند (مصلین/ نمازگزاران) است. پس از آن در قالب استفهام توبیخی و انکاری پرسشهایی را درباره کافران مطرح میکند؛ نکته مهم در این خصوص این است که هرچند پرسش از کافران است، اما خداوند با آنان سخن نمیگوید. این پرسش را با پیامبر(ص) در میان میگذارد که کافران را چه شده است که از چپ و راست به سراغ تو میآیند؟
صفت و حالتی که در آیه برای مراجعه کافران به پیامبر ذکر شده است «مهطعین» به معنای نگاه خیره همراه با دشمنی یا نگاه همراه با توقع نابجا است. سپس از احوال آنها پرسش میکند که چه چیز ایشان را واداشته که اطراف تو را بگیرند، آیا طمع دارند که داخل بهشت شوند؟ کافران نمیدانند که نباید چنین توقعی داشته باشند؟ مفهومی که در آیه برای توصیف روحیه کافران آمده است، واژه «طمع» است؛ یعنی کافرانی که درخواست عذاب میکردند و خلاف دستورات پیامبر عمر گذراندند، اکنون چه توقعی دارند؟ آیا نمیدانند که بهشت جای کافران نیست؟
در اختتام این گفتار به محضر نورانی حضرت زینب کبری سلامی تقدیم میداریم: «السَّلامُ علیکِ یا مَن ظَهَرَت مَحَبَّتُها لِلحُسَینِ المَظلوم فِی مَوارِدِ عَدیدةٍ وَ تَحَمَّلَت المَصائِبَ المُحرِقَةَ لِلقُلوبِ».
