اطلاعات نوشت: روابط عمومی معاونت برنامه ریزی، توسعه سرمایه انسانی و امور شورای شهرداری تهران در پاسخ به یادداشت خبرنگار روزنامه اطلاعات با عنوان «چرا من شهردارم؟» در صفحه ۱۵ روزنامه در تاریخ دوشنبه ۱۵ دیماه ۱۴۰۴ جوابیه ای با هدف روشنگری و گزارش به شهروندان ارسال کرده است که آن را پیش رو دارید:
۱ـ تبیین چهره به چهره اهمیت مشارکت شهروندی و چیستی طرح
در مطلب روزنامه انتقاد شده که «چرا بعد از چهار سال همچنان برای تشویق شهروندان به مشارکت، تبلیغات میدانی میشود و در مترو و سایر اماکن عمومی با همان ترفندهای تکراری و با دادن جایزه، آمار مشارکت در طرح را بالا میبرند؟ این در حالی است که این طرح علاوه بر برخورداری از سامانه مستقل، از طریق برنامه شهرزاد و پیامکی هم در دسترس است.» در جواب این شبهه باید گفت که دو روش «تبیین چهره به چهره از طریق سفیران و مشارکت مجازی» برای شرکت در «من شهردارم» در نظر گرفته شده و شهروندان در انتخاب نوع مشارکت (با واسطه سفیر و با بیواسطه سفیر) مختار هستند.
سفیران آموزش دیده در مواجهه حضوری با شهروندان، اهمیت مشارکت شهروندی و چیستی طرح را تبیین میکنند و طبیعتاً در اجرای طرحهای بزرگ، خطای فردی محتمل است اما تعمیم خطای فردی به کلیت طرح برای مخدوش جلوه دادن آن. فاقد اعتبار علمی و کارشناسی است.
چرا زاکانی بر این طرح شکست خورده اصرار میکند؟
از سوی دیگر، استفاده از ایستگاههای مترو و فضاهای عمومی برای معرفی طرح، به عنوان بخشی از فرآیند اطلاعرسانی و فرهنگسازی در چهارچوب استانداردهای اطلاعرسانی شهری است که در بسیاری از کلانشهرهای جهان نیز اجرا میشود. همچنین، ارائه خدمات جانبی(مانند تست سلامت و...) صرفاً ابزارهای تشویقی برای جلب توجه شهروندان به اهمیت مشارکت بوده و به هیچ عنوان جایگزین آگاهی واقعی آنان نیست.
۲ـ تعریف ۱۹۵۰۰پروژه برای ۲۷۰۰ مدرسه دولتی
امسال با برنامهریزی انجام شده و بنا به مطالبه جدی مدارس و با هماهنگی آموزش و پرورش، هشت نیاز اساسی مدارس احصاء شد و برای ۲۷۰۰ مدرسه دولتی تعداد ۱۹۵۰۰ پروژه تعریف شد تا دانشآموزان از طریق اولیاء، نیازهای اصلی مدرسه خودشان را برای تحقق و رفع توسط شهرداری تهران انتخاب کنند مانند تجهیز مدرسه به امکانات هوش مصنوعی، آسفالت حیاط، تعمیر و بازسازی سرویسهای بهداشتی و...
از سوی دیگر، ورود مدارس به طرح «من شهردارم» نه دخالت در وظایف آموزش و پرورش، بلکه یک اقدام فرهنگی و آموزشی برای آشنا کردن نسل جوان با مفهوم مشارکت اجتماعی و مسئولیتپذیری شهری است. خدمات ارائه شده به مدارس در قالب این طرح، در چارچوب وظایف حمایتی شهرداری از محیطهای آموزشی صورت گرفته و هیچ گونه مغایرتی با وظایف قانونی دستگاههای دیگر ندارد.
۳ـ فرصت برابر با «من شهردارم»: همه صلاحیت و حق مشارکت دارند
در مطلب منتشر شده در آن رسانه آمده است: «طبق آمار شهرداری تهران درباره دوره سوم من شهردارم، فقط یک درصد از کسانی که در طرح شرکت کردهاند مدرک دکترا و ۵ درصد کارشناسی ارشد داشتهاند که نشان میدهد طرح جایگاهی در بین تحصیلکردهها نداشته است، نگارنده محترم ضروری بود پیش از تقریر چنین استدلال و نتیجهگیری غیرکارشناسی، آمار دارندگان تحصیلات عالیه در ایران را بررسی میکرد. مگر از کل جمعیت کشور چند نفر مدرک دکترا و ارشد دارند که حجم آن در جمع مشارکتکنندگان در «من شهردارم» ، کم آمده؟!
بنا به اطلاعات مرکز آمار ایران، از کل جمعیت ایران فقط ۶/۱ درصد مدرک ارشد و دکترا دارند که حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر را در بر می گیرد. در سومین دوره «من شهردارم» از ۲ میلیون شرکتکننده در شهر تهران، یک درصد دارای مدرک دکترا بودهاند که ۲۰ هزار نفر را شامل میشود و ۵درصد هم مدرک ارشد داشتهاند که ۱۰۰ هزار نفر را در بر میگیرد، یک آمار کاملا طبیعی و منطقی به نسبت جامعه کل افراد دارای تحصیلات عالیه در کشور و سهم توزیعی آن در شهر تهران، ضمن آنکه، آیا به گمان نگارنده مطلب روزنامه، شهروندانی که دارای مدرک ارشد یا دکتر نیستند، حق، آگاهی یا صلاحیت مشارکت در این برنامه شهروندی را ندارند؟!
۴ـ خبر جایزه جهانی نوآوری بریکس یا یک جستجوی ساده
در مطلب انتشار یافته، ادعا شده است که «هیچ نشانی از خبر کسب جایزه جهانی نوآوری بریکس در سایت رسمی بریکس نیست و تاریخ برگزاری این اجلاس ۴ تا ۸ شهریور بوده اما خبر جایزه ۲۹ شهریور منتشر شده، چرا چنین خبر مهمی با ۲۰ روز تاخیر در اختیار خبرگزاریها قرار گرفته؟»
در پاسخ باید گفت بریکس یک سازمان بین دولتی رسمی نیست بلکه یک مجمع همکاری و هماهنگی میان کشورهای عضو است و هنوز یک سایت رسمی ندارد .با این حال، در سایت سازمان بینالمللی WOD یا در سایت رسمی جوایز جهانی به نشانی globalaward.org به صراحت قید شده است که علیرضا زاکانی شهردار تهران، به دلیل اجرای مجموعهای جامع از اقدامات برای ارتقای پیشرفت فناوری جایزه صنعت،نوآوری و زیرساخت بریکس را دریافت کرده که طرح تبیینی شهرداری تهران برای این بخش طرح «من شهردارم» بوده. دیگر نامزدها عبدالله درویش، شهردار بیروت و یوجون شنگ، شهردار ووهان بودند.
۵ـ «من شهردارم»؛ طرح موفق با پشتوانه اعتماد ۴ ساله شهروندان
نقد غیرکارشناسی دیگر در مطلب مذکور این است که «چرا شهرداری تهران به برجسته کردن طرح شکست خورده من شهردارم اصرار دارد، در حالی که سالهاست سامانه ۱۳۷ بدون حاشیه و هزینه اضافی پل ارتباطی خوبی بین شهروندان و شهرداری تهران برقرار کرده است؟»، پاسخ این است؛ طرح «من شهردارم» با کار ویژه مشارکت مستقیم مردم در فرایند بودجهریزی مشارکتی، ماهیتی کاملا متفاوت با کار ویژه نظارتی سامانه ۱۳۷ دارد و به طور خاص برای انتخاب و اولویتبندی پروژههای عمرانی و خدماتی محلات طراحی شده است. ضمن آنکه طرحی که چهار سال مستمر با همدلی خانواده بزرگ شهرداری تهران و همراهی و حمایت شهروندان اجرا شده و پارلمان شهری اختصاص بودجه به آن را در کتاب بودجه تصویب کرده و ۵ هزار و یک پروژه از ۶ هزار و ۷۵۹ پروژه محلی آن محقق شده، مصداق بارز موفقیت است.
در مطلب آن روزنامه، پرسیده شده که «نتیجه این طرح چه بوده و چه طرحهایی از دل آن برای مردم پایتخت اجرا شده؟» پاسخ این است که اولا کار ویژه «من شهردارم» توسعه محلی و ارتقای کیفی و کمی پروژههای کوچک مقیاس محلی است. ثانیاً این که در سه دوره برگزاری این طرح، به ۶ هزار و ۷۵۹ پروژه انتخابی توسط شهروندان، ۲۰ هزار میلیارد تومان از بودجه شهرداری تهران در کتاب بودجه اختصاص داده شده و تا این لحظه ۵۰۰۱ پروژه آن اجرا و محقق شده، رخداد کوچکی است؟!
۶ـ استقبال شهرداری تهران از نقد کارشناسانه و منصفانه
تجربه جهانی نشان داده است که مشارکت شهروندی یکی از موثرترین ابزارها برای افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کیفیت مدیریت شهری است. بیتردید، نقدهای رسانهای و کارشناسانه برای بهبود طرحها ارزشمندند و شهرداری تهران نقدهای حرفهای و بهبودگر را بر چشم خواهد گذاشت. اما نادیده گرفتن مشارکت میلیونها شهروند و دستاوردهای ملموس یک طرح مشارکت شهروندی، قطعاً جفا در حق شهروندان تهرانی و تضعیف «حکمرانی نوین شهری» به عنوان ضرورت دنیای مدرن خواهد بود.
