دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد که کاراکاس و واشنگتن به توافقی دست یافتهاند که بر اساس آن تا ۲میلیارد دلار نفت خام ونزوئلا به آمریکا صادر خواهد شد. این مذاکره مهم و برجسته، ضمن تغییر مسیر عرضه نفت از چین به سمت ایالات متحده، به ونزوئلا کمک میکند تا از کاهش شدیدتر تولید نفت خود جلوگیری کند. این توافق نشانهای قوی است که دولت ونزوئلا به هشدار ترامپ مبنی بر گشودن درهای صنعت نفت خود به روی شرکتهای آمریکایی یا مواجهه با خطر مداخله نظامی بیشتر، پاسخ مثبت داده است.
ترامپ پیشتر اعلام کرده بود که از دلسی رودریگز، رئیسجمهور موقت، میخواهد به ایالات متحده و شرکتهای خصوصی «دسترسی کامل» به صنعت نفت ونزوئلا اعطا کند. (دنیای اقتصاد در گزارش «شوک ژئوپلیتیک در نیمکره غربی» به این مساله پرداخته و به قمار ترامپ بر سر نفت این منطقه اشاره کرده بود). ونزوئلا میلیونها بشکه نفت بارگیریشده در نفتکشها و مخازن ذخیره دارد که بهدلیل محاصره صادراتی اعمالشده توسط ترامپ از اواسط دسامبر (ماه گذشته میلادی)، قادر به ارسال آنها نبوده است. ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که ونزوئلا بین ۳۰ تا ۵۰میلیون بشکه «نفت تحریمشده» را به آمریکا «تحویل» خواهد داد.
وی افزود: «این نفت به قیمت بازار فروخته خواهد شد و پول آن توسط من، بهعنوان رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، کنترل میشود تا اطمینان حاصل شود که به نفع مردم ونزوئلا و ایالات متحده استفاده خواهد شد!» به گفته ترامپ، کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، مسوولیت اجرای این توافق را بر عهده دارد و نفت مذکور مستقیما از کشتیها تخلیه و به بنادر آمریکا ارسال خواهد شد. دو منبع آگاه پیشتر در روز سهشنبه به رویترز گفتند که تامین این نفت خام محبوس شده برای آمریکا، در ابتدا نیازمند تغییر مسیر محمولههایی است که در اصل برای چین در نظر گرفته شده بودند. این کشور آسیایی در دهه گذشته و بهویژه پس از اعمال تحریمهای آمریکا در سال۲۰۲۰ علیه شرکتهای دخیل در تجارت نفت با ونزوئلا، بزرگترین خریدار نفت این کشور بوده است. یک منبع در صنعت نفت گفت: «ترامپ میخواهد این اتفاق هرچه زودتر رخ دهد تا بتواند آن را بهعنوان یک پیروزی بزرگ معرفی کند.»
پس از اعلام ترامپ، قیمت نفت خام آمریکا بیش از ۱.۵درصد کاهش یافت؛ چراکه انتظار میرود حجم صادرات نفت ونزوئلا به آمریکا افزایش یابد. در حال حاضر، جریان صادرات نفت ونزوئلا تحت مجوز آمریکا، بهطور کامل توسط شرکت «شورون»، شریک اصلی سرمایهگذاری مشترک شرکت نفت ونزوئلا (PDVSA)، کنترل میشود. شورون که روزانه بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار بشکه نفت ونزوئلا را به آمریکا صادر میکند، تنها شرکتی است که در هفتههای اخیر و تحت شرایط محاصره، توانسته است بدون وقفه نفت این کشور آمریکای جنوبی را بارگیری و ارسال کند. هنوز مشخص نیست که آیا ونزوئلا به عواید حاصل از این عرضه دسترسی خواهد داشت یا خیر.
دو منبع به رویترز گفتند که مقامات ونزوئلا و آمریکا در این هفته درباره مکانیسمهای فروش احتمالی بحث کردهاند؛ از جمله برگزاری مزایده برای اجازه دادن به خریداران علاقهمند آمریکایی جهت ارائه پیشنهاد قیمت برای محمولهها و همچنین صدور مجوزهای آمریکا برای شرکای تجاری PDVSA که میتواند منجر به قراردادهای تامین نفت شود. این مجوزها در گذشته به شرکای سرمایهگذاری مشترک و مشتریان PDVSA، از جمله شورون، «ریلاینس» هند، شرکت ملی نفت چین، «انی» اروپا و «رپسول» اجازه میداد تا برای پالایش یا فروش مجدد به اشخاص ثالث، به نفت ونزوئلا دسترسی داشته باشند.
به گفته دو منبع جداگانه، در هفته جاری برخی از این شرکتها آمادهسازی برای دریافت مجدد محمولههای ونزوئلا را آغاز کردهاند. داگ بورگوم، وزیر کشور آمریکا، گفت که افزایش جریان نفت سنگین ونزوئلا به سواحل خلیج مکزیک برای امنیت شغلی، قیمتهای آینده بنزین در آمریکا و برای خود ونزوئلا «خبری عالی» خواهد بود. او در گفتوگو با فاکسنیوز درباره مذاکرات نفتی میان دو دولت گفت: «ونزوئلا اکنون فرصتی دارد که عملا سرمایه جذب کند، اقتصاد خود را بازسازی کند و از این موقعیت بهره ببرد. با فناوری آمریکایی و مشارکت آمریکایی، ونزوئلا میتواند متحول شود.» پالایشگاههای آمریکا در سواحل خلیج مکزیک توانایی فرآوری نفت خام سنگین ونزوئلا را دارند و پیش از اعمال اولین تحریمهای انرژی واشینگتن علیه کاراکاس، روزانه حدود ۵۰۰ هزار بشکه نفت از این کشور وارد میکردند.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در نشستی طبقهبندیشده با رهبران ارشد کنگره، فهرست خواستههای دولت ترامپ را که به دلسی رودریگز، رهبر جدید ونزوئلا ابلاغ شده، تشریح کرد. روبیو اعلام کرد که به رودریگز گفته که خواهان ازسرگیری تجارت نفت ونزوئلا با ایالات متحده است؛ خواستهای که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، نیز به طور علنی آن را مطرح کرده است. برای ترغیب شرکتهای آمریکایی خارجشده از ونزوئلا به بازگشت، کاراکاس به احتمال زیاد مجبور خواهد بود سیاست ملیسازی صنعت نفت خود را تعدیل یا لغو کند. آخرین گزارشها حاکی از این است که مقامات آمریکایی اعلام کردند که ارتش این کشور یک نفتکش با پرچم روسیه را در اقیانوس اطلس شمالی رهگیری کرده است.
ارتش آمریکا در بیانیهای در ایکس اعلام کرد که نیروهای آمریکایی این کشتی را بهدلیل نقض تحریمهای ایالات متحده «توقیف» کردهاند. به گفته یک مقام آمریکایی مطلع از این عملیات، گارد ساحلی پس از تعقیبی حدودا دو هفتهای وارد این نفتکش شد. این مقام که به شرط ناشناس ماندن برای صحبت درباره یک عملیات حساس نظامی سخن میگفت، افزود که گارد ساحلی با هیچگونه مقاومت یا خصومتی از سوی خدمه روبهرو نشد. این نفتکش - که تا همین اواخر با نام «بلا ۱» شناخته میشد و اکنون «مارینرا» نام دارد - بهعنوان یک کشتی روسی به ثبت رسیده است و به گفته یک مقام آمریکایی، روسیه دستکم یک کشتی جنگی برای همراهی و اسکورت آن فرستاده بود.
