خبرآنلاین- مهسا مژدهی: این روزها زیاد از مقامهای آمریکایی در مورد نفوذ حزبالله لبنان و گروههای مقاومت در ونزوئلا و دیگر کشورهای آمریکای لاتین میشنویم. در ونزوئلا یک لبنانیتبار در مقام وزارت دادگستری خدمت میکند و در هندوراس هر دو نامزد اصلی انتخابات ریاست جمهوری فلسطینی تبار هستند.
واقعیت چیست؟ آیا گروههای مقاومت فلسطینی و لبنانی در حال نفوذ در آمریکای لاتین هستند؟ یا ماجرا چیز دیگری است؟ عربتباران از چه زمان و چگونه به آمریکای لاتین راه پیدا کردند؟
داستان عربتباران در آمریکای جنوبی و مرکزی؛ داستان ثروت، شهرت و صنعت و سیاست است. مهاجران عربی که اغلب از سرزمین شام راهی سرزمینی بسیار دور شدند، در قرن نوزدهم میلادی به آمریکا رسیدند. جمعیت عربتباران امروز بین ۱۷ میلیون تا ۳۰ میلیون نفر تخمین زده میشود. عددی که در بالاترین حالت؛ با جمعیت کشوری چون ونزوئلا در آمریکای لاتین برابر است و مطلقا قابل چشمپوشی نیست. بیشتر عربتباران در آمریکای جنوبی؛ از سه کشور لبنان و سوریه و فلسطین مهاجرت کرده و تباری مسیحی دارند. این گروه از مهاجران به طرز قابل توجهی نمونهای از مهاجرت موفقیتآمیز را رقم زدند. امروز اما در کشورهایی مثل شیلی، ثروت و قدرت آنها در تضاد با منافع شیلیاییها ارزیابی میشود.
چرا آمریکای جنوبی؟
مهاجرت اعراب به آمریکای لاتین از دهه ۱۸۶۰ آغاز شد و تا اوایل قرن بیستم میلادی ادامه داشت. موج اصلی مربوط به سالهای ۱۸۶۰ تا ۱۹۱۴ است که در این دوره پنجاه و چهار ساله؛ شامل حدود ۶۰۰ هزار نفر از سرزمین شام (شالم لبنان، سوریه، فلسطین کنونی) راهی آمریکای لاتین شدند. این مهاجران اغلب با پاسپورت عثمانی سفر میکردند و به همین دلیل در مقصد تورکو (ترک) نامیده میشدند، لقبی که اغلب تحقیرآمیز بود و هنوز هم در مورد این افراد مورد استفاده قرار میگیرد.
علتهای متفاوتی در مورد مهاجرت عربتباران بیان شده است. یکی از این علتها انهدام صنعت ابریشم با باز شدن کانال سوئز در سال ۱۸۶۹ دانسته میشود. از سوی دیگر در اواخر قرن نوزدهم، دولت عثمانی سرکوب گستردهای را علیه مسیحیان عرب رقم میزند که در نتیجه آن مهاجرت شدت میگیرد. از سوی دیگر مهاجرت به آمریکای جنوبی، کاری نسبتا ساده بود.
ورود نخستین اعراب به آمریکای جنوبی و مرکزی، با سلسلهای از مهاجرتهای خانوادگی همراه شد. موفقیتهای اولیه، به دیگران نشان داد که میتوانند بر روی فرصتهای جدید سرمایهگذاری کرده و راهی سرزمینی شوند که هر چند بسیار دور است؛ اما امنیت آنها را تامین کرده و آینده قابلقبولی را نصیبشان میکند. این پیشبینی طی نزدیک به دو قرن درست از آب در آمد.
شخصیتهای برجسته
در میان اشخاص مشهور در آمریکای مرکزی و لاتین، شخصیتهای عربتبار برجستهای دیده میشود. ثروت و مکنت به همراه حمایت خانوادههای عرب از یکدیگر طی دههها باعث شد تا این افراد دیگر مهاجرانی با ظاهری متفاوت نباشند؛ بلکه نوعی ادغام صورت بگیرد که در برخی از کشورها بیشتر و در برخی کمتر است.
نایب بوکله فلسطینیالاصل رئیسجمهور جوان السالوادور یکی از شناختهشدهترین و جنجالیترین چهرههای عربتبار امروز آمریکای لاتین است. السالوادور با آمار هولناک فساد و موادمخدر طی سالهای اخیر به دلیل سختگیریهای بوکله، اوضاع بهتری را تجربه میکند. هر چند بوکله بخش بزرگی از مردم را به اتهام موادمخدر و فساد در زندان نگه میدارد و متهم به اقتدارگرایی است؛ اما عملکرد او از سوی راستگرایان در سراسر جهان مورد استقبال قرار میگیرد.
کارلوس منم سوریتبار در آرژانتین بهعنوان سیاستمداری حامی سیاستهای نئولیبرال شناخته میشود. او از سال۱۹۸۹ تا یک دهه بعد رئیسجمهور آرژانتین بود. منم سیزده سال به عنوان رئیس حزب عدالتخواه آرژانتین فعالیت کرد و رویکرد سیاسی وی در آرژانتین به منمیسم شناخته میشود.
رویکرد لاتینتبارها به مهاجران عرب
به طور کلی طی دهههای اخیر رویکرد لاتینتبارها نسبت به عربتبارها در کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی مثبت تلقی میشود. آنها بهعنوان تاجرانی موفق و سختکوش به حساب میآیند که در سیاست و فرهنگ اثرگذارند. یکی از دلایل ادغام مناسب مهاجران عرب با جامعه لاتینتبار، مسیحی بودن هر دو گروه بود. اغلب مهاجران عرب، از خانوادههای مسیحی به حساب میآمدند و همین امر باعث شد تا در فضای به شدت مذهبی آمریکای لاتین در قرن نوزده و بیست میلادی به خوبی و آسانی پذیرفته شوند. از سوی دیگر، در آمریکای لاتین مساله اسلامهراسی و عرب هراسی و دیگری ستیزی، به ندرت دیده میشود. هر چند طی سالها لاتینها با استفاده از واژه تورکو تلاش داشتند تا از مهاجران یک دیگری بسازند، اما این اتفاق مانع از ادغام عربتبارها در جامعه محلی و موفقیتهای اقتصادی و سیاسی پیاپی آنها نبوده است.
برزیل میزبان بزرگترین جامعه عربتبار است که اغلب مهاجران لبنانی هستند. در این کشور بخش اقتصاد بیشتر به دست لبنانیها اداره میشود و مردم محلی شکایت چندانی بابت آن ندارند. در شیلی فلسطینیها دست بالا را دارند و از این بابت، مشکل چندانی وجود ندارد؛ هر چند در سالهای اخیر و با توجه به تحولات سیاسی و گردش به راست در این کشور، فلسطینیها و عربتبارها مورد ظن قرار گرفته و شهروندان بابت اینکه سرمایه در دست این گروه از جامعه قرار گرفته اعتراضاتی داشتهاند.
در سال ۲۰۲۶، نقش سیاسی اعراب در آمریکای لاتین برجستهتر شده است. افزایش رهبران عربتبار، مانند بوکله و آبینادر که رهبری را در دومینیکن برعهده دارد، نشاندهنده اعتماد عمومی است.در ۲۰۲۶، نقش سیاسی اعراب در آمریکای لاتین برجستهتر شده. افزایش رهبران عربتبار، مانند بوکله و آبینادر، نشاندهنده اعتماد عمومی به مهاجران است. هر چند در ابتدا لاتینها ترجیح میدادند مهاجران سفیدپوست اروپایی را به کشورهایشان جلب کنند؛ اما ثروت و مهارت عربتبارها آنها را به سرعت آچمز کرد و در نهایت؛ نوعی ادغام به همراه حفظ هویت عربی مهاجران صورت گرفت.
۳۱۲/۴۲
