بخش بزرگی از نیروهای طالبان آموزشهای نظامی استاندارد را نگذراندهاند و با اصول نگهداری درست و ایمن سلاح و آمادهسازی آن آشنایی ندارند. این وضعیت باعث شده است که تعداد زیادی از این افراد یا اعضای خانوادهشان بر اثر انفجار ناخواسته بمبهای دستی، راکت یا در رفتن تیر، کشته یا زخمی شوند.
عبدالله مرادی، سخنگوی پلیس طالبان در فاریاب، روز دوشنبه ۱۵ دی خبر داد که یک جوان ساکن روستای زیارتگاه شهرستان قیصار، هنگام بازی با یک بمب دستی و انفجار آن کشته شده است. او افزود این فرد سید صفیالله نام داشت و تحقیقات پلیس طالبان در فاریاب در این مورد آغاز شده است.
با این حال، منابع مردمی در فاریاب میافزایند که این جوان فرزند معتصم بالله، یکی از فرماندهان محلی طالبان در این استان بود و پلیس طالبان به دلیل حساسیت موضوع، در مورد اینکه بمب در خانه یکی از فرماندهان محلی طالبان منفجر شده، سکوت کرده است.
عطا محمد، فرمانده محلی طالبان در روستای اسحاقآباد شهرستان خاک سفید استان فراه، در غرب افغانستان، هم روز شنبه ۱۳ دی، دو روز پیش از این رویداد، هنگام تمیز کردن سلاحش کشته شد. منابع محلی در فراه گفتهاند که این فرمانده محلی طالبان در اثر برخورد گلوله به سرش کشته شده است.
این دو مورد، تنها نمونههایی از کشته شدن فرماندهان طالبان و اعضای خانوادههایشان در روزهای اخیرند. یکی از دلایل اصلی این رویدادها، بیاحتیاطی فرماندهان و نیروهای طالبان و نگهداری سلاح، بمب دستی و راکت در خانههایشان عنوان میشود.
بخش قابلتوجهی از نیروهای طالبان بدون پیشینه نظامی و بدون گذراندن آموزشهای حرفهای، در جریان جنگ با حکومت پیشین افغانستان و متحدان غربی آن، از جمله آمریکا و ناتو، به میدانهای نبرد فرستاده شدند. این نیروها پس از تصرف پاسگاهها و قرارگاههای نظامی، سلاح و تجهیزات به دست آمده را بهعنوان «غنیمت جنگی» میان خود تقسیم میکردند. رژیم طالبان هم نتوانست اسلحه و تجهیزات جنگی را که در دوران جمهوریت به دست نیروهایش افتاد و هنوز در اختیار آنان است، به طور کامل جمع کند.
از سوی دیگر، این رژیم هیچ پایگاه دادهای در این خصوص ندارد که در آن ثبت شده باشد فرماندهان و نیروهای طالبان در دوران جنگ، چه مقدار سلاح و مهمات از نظامیان پیشین افغانستان به دست آوردند. با این حال کاملا آشکار است که بخشی از فرماندهان و نیروهای طالبان، سلاح و تجهیزاتی را که بهعنوان غنیمت جنگی به دست آوردهاند، در خانههایشان انبار کردهاند.
رژیم طالبان تاکنون در مورد ممنوعیت نگهداری سلاح نیروهای این گروه در خانههایشان دستورالعمل مشخصی تدوین نکرده است و به همین دلیل، فرماندهان و نیروهای طالبان بهآسانی در محل سکونت خود سلاح و مهمات نگهداری میکنند.
در دوران نظام جمهوریت، بیشتر نیروهای ارتش هنگام پایان خدمت یا رفتن به مرخصی، اسلحه و ادوات جنگی خود را تحویل میدادند و اجازه نداشتند آن را با خود به خانه ببرند، اما در رژیم طالبان چنین سازوکاری وجود ندارد و فرماندهان و نیروهای طالبان بدون مجوز مشخص، سلاح در اختیار دارند و هر فردی که عضو این رژیم باشد، بهسادگی میتواند سلاح و مهماتش را در خانه نگه دارد.
این در حالی است که رژیم طالبان در قبال نگهداری سلاح در خانه مردم عادی بهشدت سختگیر است و مردم، بهویژه بازرگانانی که به دلیل تهدیدهای امنیتی سلاح حمل میکنند یا محافظ شخصی دارند، مکلفاند سلاحهایشان را در نهادهای امنیتی طالبان ثبت کنند و مسئولیت قانونی حمل و نگهداری آن را بپذیرند.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی رژیم طالبان، روز چهارشنبه ۱۰ دی ادعا کرد که شمار نیروهای ارتش این گروه به ۱۸۱ هزار و ۸۴ نفر و تعداد نیروهای پلیس به ۱۰۰ هزار و ۳۰۰ نفر رسیده و تمام این نیروها تحت آموزشهای نظامی لازم قرار گرفتهاند. با این حال، این پرسش مطرح میشود که اگر این تعداد از نیروهای طالبان آموزشهای نظامی را سپری کرده و دانش لازم را دارند، چرا هنگام پاکسازی سلاح یا بر اثر انفجار بمب در خانههایشان، کشته میشوند.
بر اساس اطلاعات وزارت دفاع آمریکا، پیش از پایان ماموریت نظامی واشنگتن در افغانستان، تجهیزات نظامی به ارزش ۷.۱۲ میلیارد دلار در این کشور باقی ماند. بخشی از این تجهیزات همچنان در اختیار طالبان قرار دارد، اما بخشی دیگر ناپدید یا از افغانستان قاچاق شده است.
