چالشهای اصلی سلامت جهانی در سال جاری چیست؟ برای برجستهکردن اولویتهایی که احتمالا دستورکار را تحتتاثیر قرار میدهند و موضوعاتی که انتظار میرود در سال ۲۰۲۶ در کانون توجه قرار گیرند، با کارشناسان تماس گرفتیم.
از تغییرات در رهبری سلامت جهانی تا تغییرات اقلیمی و هوش مصنوعی (AI) در مراقبتهای سلامت، این مسائل سیاستگذاری را شکل میدهند، بحثها را پیش میبرند و تعیین میکنند چه کسی رهبری گفتوگوی جهانی را بر عهده دارد.
چه کسی رهبری سلامت جهانی را بر عهده میگیرد؟
سال گذشته سلامت جهانی با شوک بزرگی مواجه شد؛ زمانیکه دولت دونالد ترامپ در ایالات متحده کاهشهای بیسابقه در کمکهای بشردوستانه و توسعهای را اعلام کرد.
از آن زمان، چندین کشور نیز همین مسیر را دنبال کردهاند و با تغییر اولویتها، منابع را برای برنامههای سلامت بینالمللی محدود کردهاند.
آنجا لانگنبشر، مدیر دفتر اروپا در بنیاد گیتس، هشدار داد: «وقفههای اخیر در تامین بودجه برای ابتکارهای سلامت جهانی پیشرفت را با مانع مواجه کرده و اگر بیثباتی ادامه یابد، اثرات آن میتواند تا ۲۰۲۶ باقی بماند.» او افزود: «این در زمانی رخ میدهد که مرگومیر کودکان برای نخستین بار در این قرن دوباره رو به افزایش است.»
او با اشاره به ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی که میتوانند هدفگذاری خدمات سلامت را بهبود دهند، واکسنهای نسل جدید و کشاورزی هوشمند نسبت به اقلیم که تابآوری و بهرهوری را افزایش میدهد، گفت که هنوز دلایلی برای «امید محتاطانه» وجود دارد.
لانگنبشر به یورونیوز سلامت گفت: «با ایجاد سکوهای پایدار و تامین مالی باثباتتر، در حوزههایی که اتحادیه اروپا و دیگران همین حالا هم در موقعیت خوبی برای رهبری هستند، سال ۲۰۲۶ میتواند سالی باشد که امکانهای دور از دسترس در سلامت به راهحلهای واقعی تبدیل شوند.»
صندوق جهانی مبارزه با ایدز، سل و مالاریا، مالاریا را یکی از چالشهای کلیدی ماههای پیشرو دانست.
این سازمان گفت پیشرفت متوقفشده در مهار مالاریا و مقاومت روبهافزایش دارویی نمونهای از پیامدهای تامین مالی ناکافی و نبود یکپارچگی در پیشگیری، مراقبتهای اولیه و سامانههای ارائه خدمات در جامعه است.
سخنگوی صندوق جهانی گفت: «در مجموع، سال پیشرو با انتخابهای دشوار تعریف خواهد شد، اما فرصتی هم برای بازتمرکز سلامت جهانی بر اثرگذاری، یکپارچگی و رهبری کشورها فراهم میشود؛ معیار نهایی این خواهد بود که آیا میتوانیم از آسیبپذیرترینها در برابر بیماریهای کاملا قابل پیشگیری محافظت کنیم یا نه.»
فرصتهای روبهرشد برای نوآوری فناورانه
انتظار میرود هوش مصنوعی و دیگر فناوریهای نو امسال مراقبتهای سلامت را دگرگون کنند و پیشرفتهایی در تشخیص، توسعه دارو و کاهش بار کاری کارکنان سلامت رقم بزنند.
فیلیپس، یک شرکت جهانی فناوری سلامت، ظرفیت هوش مصنوعی برای کاهش بار روزانه کاری کارکنان سلامت را یکی از امیدوارکنندهترین پیشرفتها دانست.
سخنگوی فیلیپس به یورونیوز سلامت گفت: «حوزه سلامت وارد مرحلهای تازه شده است و هوش مصنوعی امکانهای جدیدی برای نحوه ارائه و تجربه مراقبت ایجاد میکند و به فهم سیستمی هرچه پیچیدهتر کمک میکند.»
او افزود: «با کاهش فشارهای اداری، درمانگران میتوانند زمان و توجه بیشتری صرف مراقبت از بیمار کنند و در همین حال، هوش مصنوعی در پسزمینه برای بهبود کارایی عمل میکند.»
در سراسر اروپا، زیستفناوری نیز بهسرعت در حال پیشرفت است و قانون زیستفناوری اتحادیه اروپا که بهتازگی ارائه شده، قرار است در مباحثات سیاستی در کانون توجه قرار گیرد.
سخنگوی شرکت داروسازی زیستفناور اسپانیایی HIPRA به یورونیوز سلامت گفت: «اگر بخواهیم جمعبندی کنیم، انتظار ما از ۲۰۲۶ این است که سال زیستفناوری برای اروپا باشد تا به خوداتکایی راهبردی و رقابتپذیری قاره کمک کند.»
هیپرا همچنین نقش روبهگسترش زیستفناوری در امنیت و زیستدفاع را برجسته کرد؛ هم برای مقابله با تهدیدهای زیستی و هم برای ایجاد امکان پاسخ سریع به شرایط اضطراری سلامت مانند همهگیریهای آینده از طریق تشخیصهای پیشرفته، واکسنها و دیگر تدابیر پزشکی مقابلهای.
سخنگوی هیپرا افزود: «تمام این زیرساختها و همه این سرمایهگذاریها ما را برای هر نوع تهدید آماده میکند؛ چه طبیعی باشد، چه عامل بیماریزایی که از حیوانات به انسان میپرد یا در آزمایشگاهها ساخته میشود.» او گفت این آمادگی برای رقابتپذیری اروپا کلیدی خواهد بود.
نظامهای سلامت و نیروهای انسانی زیر فشار
یکی دیگر از چالشهای بزرگ پیشروی نظامهای سلامت، کمبود روبهافزایش نیروی کار است؛ در شرایطی که تقاضا افزایش مییابد، جمعیتها سالمندتر میشوند و سلامت روان کارکنان بدتر میشود.
کاترین دو بیناسسیس، تحلیلگر سیاست سلامت در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD)، گفت: «میتوان انتظار داشت محدودیتهای نیروی کار در سال ۲۰۲۶ همچنان در مرکز مباحثات سیاست سلامت باقی بماند.»
او به یورونیوز سلامت گفت کمبودهای پایدار پرستاران، پزشکان مراقبت اولیه و متخصصان در سراسر کشورهای OECD رایج است، ظرفیت نظام را کاهش میدهد و نابرابریها را تشدید میکند.
دو بیناسسیس افزود: «روشهای تضمین بهرهوری نظام سلامت بهاحتمال زیاد بیش از پیش در کانون توجه قرار میگیرند، چون نظامها میکوشند با منابع کمتر خدمات بیشتری ارائه دهند و در عین حال، نتایج بیماران را حفظ کنند.»
تغییرات اقلیمی و تهدیدهای نوظهور
با تشدید اثرات تغییرات اقلیمی، چالشهای جدید سلامت پدیدار میشوند؛ از گسترش سریعتر بیماریهای منتقلشونده توسط پشهها گرفته تا پیامدهای کاهش تنوع زیستی و افزایش سطح آلودگی.
ژنن کی جنسن، مدیر ائتلاف سلامت و محیطزیست، به یورونیوز سلامت گفت: «علم هیچ نشانهای از کندشدن این بحران [اقلیم] نشان نمیدهد، در حالیکه توجه سیاستی اتحادیه اروپا جای دیگری متمرکز مانده است.»
او گفت سیاستگذاران باید با اولویتدادن به سیاستهای محیطزیست و اقلیم، از جمله بازنگری مقررات مواد شیمیایی اتحادیه اروپا، از فرصت کاهش هزینهها، افزایش بهرهوری و پیشگیری از بیماری استفاده کنند.
جنسن گفت: «سلامت مردم باید در مرکز پیشنهادهای تابآوری اقلیمی امسال باشد و راهحلهای مبتنی بر طبیعت سنگبنای سازگاری با اقلیم باشد.»
کشمکش بر سر رقابتپذیری
بخش داروسازی در ماههای اخیر در یک محیط تجاری ناپایدار حرکت کرده است؛ محیطی که با تعرفهها و تنشهای ژئوپولیتیک مشخص میشود و در سال ۲۰۲۶ نیز به شکلدادن بازارها ادامه خواهد داد.
الیزابت کویپر، معاون مرکز سیاست اروپا، گفت: «اروپاییها چشم خود را بر این واقعیت بستهاند که آمریکاییها برای داروهای دارای حق اختراع دو تا سه برابر بیشتر از آنها میپردازند.»
او افزود تهدید ترامپ به اعمال تعرفه بر داروها زنگ هشداری بود برای برخورد راهبردیتر با این بخش، بهعنوان یکی از محرکهای اصلی نوآوری و رشد اقتصادی برای اتحادیه اروپا.
فرصتی برای تمرکزهای جدید
سال ۲۰۲۶ میتواند سالی باشد که موضوعات تازه سلامت جایگاه بالاتری در دستورکار پیدا کنند.
فیون استورر-جونز، مسئول ارشد سیاستگذاری و حمایتگری در DSW، یک موسسه بینالمللی غیرانتفاعی فعال در سلامت جنسی و باروری، گفت: «واقعا امیدواریم افزایش آگاهی درباره شکاف سلامت جنسیتی که در ۲۰۲۵ دیدیم، به تخصیص بودجه اختصاصی و تعهد سیاسی قوی منجر شود؛ مثلا یک راهبرد سلامت زنان برای اتحادیه اروپا.»
او همچنین هشدار داد که رشد نرخ عفونتهای منتقله از راه جنسی و مقاومت ضدمیکروبی همچنان تهدیدی فرامرزی برای سلامت عمومی خواهد بود که نباید نادیده گرفته شود.
استورر-جونز گفت: «واقعا امیدواریم ۲۰۲۶ به سال دیگری از بیتوجهی در چرخه جهانی سلامت «وحشت و بیتوجهی» تبدیل نشود.»
