رسانه‌های عربستان از شرایط بحرانی ایران در سایه اعتراض‌ها خبر می‌دهند

منبع تصویر، AL ARABIYA TV

توضیح تصویر، اعتراضاهت در ایران وارد سومین هفته خود شده است
    • نویسنده, بخش مانیتورینگ بی‌بی‌سی

رسانه‌های عربستان سعودی با ورود اعتراض‌های ایران به سومین هفته خود، موضعی انتقادی اتخاذ کرده‌اند و تمرکز خود را بر گزارش‌ها درباره کشته شدن ده‌ها معترض و قطع اینترنت در این کشور گذاشته‌اند.

جرقه اعتراض‌های اخیر با سقوط ارزش پول ملی زده شد.

در تاریخ ۱۱ ژانویه، اعتراض‌های ایران یکی از خبرهای اصلی شبکه تلویزیونی العربیه بود. این شبکه از تشدید خشونت علیه معترضان گزارش داد و اعلام کرد دست‌کم ۱۱۶ نفر کشته و دو هزار و ۶۰۰ نفر بازداشت شده‌اند.

این شبکه همچنین گزارش داد که قطع تقریبا کامل اینترنت، ارزیابی وسعت اعتراض‌ها را «پیچیده» کرده است.

یکی از تحلیلگران مسائل ایران به این شبکه گفت مقام‌های ایرانی خود را برای مقابله در «دو جبهه» آماده می‌کنند: یک جبهه علیه معترضان و جبهه‌ای دیگر در برابر هرگونه حمله خارجی.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا چندین هشدار درباره کشتار معترضان صادر کرده و بارها تهدید به مداخله کرده است.

یکی از تحلیلگران در این شبکه پرسید: «اعتراض‌ها فروکش نکرده‌اند... آیا رئیس‌جمهور ایران خواهد توانست علی‌رغم وعده‌های [اقتصادی] خود، راهی برای خروج از این دوراهی پیدا کند؟»

او گفت در حالی که اعزام نیروی زمینی آمریکا به ایران «بعید» است، سناریوی «محتمل‌تر» حملات دقیق آمریکا به پایگاه‌های نظامی و نیروهای امنیتی خواهد بود.

مجری شبکه العربیه پرسید: «مهم‌ترین سئوال این است که آیا [واشنگتن] واقعا مداخله خواهد کرد؟»

«محور شرارت»

یکی دیگر از کارشناسان مستقر در واشنگتن، در گفتگو با شبکه العربیه گفت: «وقتی بازار در برابر رژیم می‌ایستد، وقتی بازاریان در برابر رژیم می‌ایستند ... نمی‌دانم آیا رژیم خواهد توانست جلوی آن‌ها را بگیرد یا نه.»

مجری افزود که ناآرامی‌های کنونی با اعتراض‌ها پیشین تفاوت دارد، چرا که «توسط بازاریان هدایت می‌شود».

این کارشناس ادامه داد: «'محور شرارت' دو تن از رهبرانش را از دست داده است، اسد و مادورو. رژیم ایران نفر بعدی خواهد بود.» او به رهبران برکنار شده، بشار اسد در سوریه و نیکلاس مادورو در ونزوئلا اشاره داشت.

در تحلیلی مشابه، در مقاله‌ای در وب‌سایت ایندیپندنت عربی آمده است: «رژیم‌ها به ‌تدریج فرسوده می‌شوند و سپس ناگهان فرو می‌ریزند.» در این مقاله استدلال شده بود که کشورهایی مانند ایران که دموکراتیک نیستند، ممکن است «همه نشانه‌های کنترل و بقا را نشان دهند ... تا اینکه ناگهان همه آن‌ها را از دست بدهند.»

این مقاله پیشتر در ایندیپندنت چاپ لندن منتشر شده بود.

فشارهای اقتصادی، محرک اعتراض‌ها

صفحه اول روزنامه تاثیرگذار الشرق الاوسط چاپ لندن در تاریخ ۱۱ ژانویه عمدتا به اخبار ایران اختصاص داشت و به تهدیدهای ایران برای تلافی هرگونه حمله احتمالی آمریکا پرداخت. این روزنامه گزارش داد که مقام‌های ایرانی «در تلاش برای مهار اعتراض‌ها هستند» و تمرکز اعتراض‌ها در ایران از مطالبات اقتصادی به درخواست برای «پایان رژیم» تغییر یافته است.

این روزنامه نوشت: «این اعتراض‌ها بزرگ‌ترین چالش داخلی برای حاکمان ایران در دست‌کم سه سال گذشته به شمار می‌رود.» این موضوع در بحبوحه شرایط وخیم اقتصادی و پس از جنگ ۱۲روزه با اسرائیل در ماه ژوئن رخ می‌دهد.

الشرق الاوسط همچنین به قطع اینترنت در ایران اشاره کرد و هشدار گروه‌های حقوق بشری را نقل کرد مبنی بر اینکه این قطع اینترنت می‌تواند «در را به روی سرکوب دور از چشم عموم باز کند».

روزنامه الشرق الاوسط خاطر نشان کرد که رسانه‌های دولتی ایران «نسخه‌ای متفاوت از وقایع» ارائه داده‌اند و از «آرامش نسبی» در چندین شهر خبر داده و «گروه‌های تروریستی» را به هدایت «اغتشاشات» متهم کرده‌اند.

روزنامه الجزیره چاپ عربستان قطع اینترنت را «تاکتیکی که توسط مقام‌های ایرانی در اعتراض‌ها پیشین برای جلوگیری از گسترش ناآرامی‌ها و درز ویدیوهای خشونت به خارج از کشور استفاده می‌شود» توصیف کرد.

در همین حال، وب‌سایت پرمخاطب عکاظ از «افزایش اقدامات قضایی» خبر داد و به اعلامیه‌ای اشاره کرد که بر اساس آن، هرگونه آسیب به اموال عمومی یا حمله به نیروهای امنیتی می‌تواند به صدور حکم اعدام منجر شود.

رسانه‌های پادشاهی عربستان کاملا با سیاست‌های داخلی و خارجی این کشور هماهنگ هستند.

روابط میان عربستان سعودی و ایران در سال‌های اخیر، پس از آن‌که دو کشور در سال ۲۰۲۳ روابط دیپلماتیک خود را از سر گرفتند، گرم‌تر شده است. این آشتی پس از آغاز جنگ غزه شتاب گرفت و هم‌زمان بود با کاهش نفوذ ایران در منطقه پس از جنگ حزب‌الله و اسرائیل در لبنان و سقوط بشار اسد در سوریه.

در یادداشتی که در تاریخ ۱۰ ژانویه در ایندیپندنت عربیه منتشر شد، آمده است که ساختار حاکم در ایران «بدون پروژه منطقه‌ای خود دوام نخواهد آورد». این یادداشت به شبکه تضعیف ‌شده نفوذ ایران در لبنان، سوریه، عراق،مناطق فلسطینی و یمن اشاره دارد.