پس از عملیات غافلگیرکننده‌ای که به دستگیری نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، انجامید، تصویر روشن‌تری از ابعاد اطلاعاتی این عملیات به دست آمده است، اما هنوز برخی ابهام‌ها باقی است.

عملیات اطلاعاتی

این عملیات حاصل ماه‌ها برنامه‌ریزی و گردآوری اطلاعات بود و بنا بر گزارش‌ها، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در ماه اوت گروهی از ماموران مخفی خود را به ونزوئلا فرستاده بود.

از آنجا که ایالات متحده در این کشور سفارت فعال ندارد، این تیم نمی‌توانست از پوشش دیپلماتیک استفاده کند و در آنچه در محافل اطلاعاتی «منطقه ممنوعه» نامیده می‌شود، فعالیت می‌کرد. ماموریت آن‌ها حضور در محل برای شناسایی اهداف و جذب افرادی بود که می‌توانستند کمک کنند.

مقام‌های آمریکایی گفته‌اند که یک منبع مشخص در اختیار داشتند که توانسته بود اطلاعات دقیقی درباره محل حضور آقای مادورو ارائه دهد؛ اطلاعاتی که برای این عملیات نقشی حیاتی داشت.

هویت چنین منابعی معمولا به‌شدت محافظت می‌شود، اما خیلی زود روشن شد که این منبع «دولتی» بوده و برای دانستن این‌ که مادورو کجا و چه زمانی حضور خواهد داشت، باید بسیار به او نزدیک و عضو حلقه درونی‌اش بوده باشد.

این موضوع به گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای درباره این‌ که او چه کسی بوده و چه بر سرش آمده، دامن زده است؛ اما هویت او همچنان علنی نشده است.

تمام اطلاعات انسانی جمع‌آوری‌شده در محل، همراه با اطلاعات فنی مانند نقشه‌برداری و تصاویر ماهواره‌ای، کنار هم قرار گرفت تا یک «موزاییک» اطلاعاتی برای برنامه‌ریزی این عملیات شکل بگیرد.

ماموریت

از نظر ابعاد، سرعت و میزان موفقیت، این عملیات بی‌سابقه بود.

دیوید فیتزجرالد، رئیس پیشین عملیات سیا در آمریکای لاتین که در برنامه‌ریزی ماموریت‌ها با ارتش آمریکا هم همکاری داشته، توضیح می‌دهد: «این عملیات مو به مو طبق برنامه انجام شد؛ چیزی که خیلی کم پیش می‌آید.»

«آنچه این عملیات را پیش می‌برد تاکتیک‌های نظامی نبود، بلکه اطلاعات بود.»

حدود ۱۵۰ فروند هواگرد در این ماموریت مشارکت داشتند و بالگردها برای رسیدن به مقر آقای مادورو، تنها در ارتفاعی حدود ۳۰ متر بالاتر از سطح زمین پرواز می‌کردند.

اما هنوز ابهام‌هایی باقی مانده است. یکی از آن‌ها این است که آمریکا دقیقا چگونه برق کاراکاس را قطع کرد تا زمینه ورود نیروهای ویژه فراهم شود.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، گفت: «چراغ‌های کاراکاس تا حد زیادی به لطف توانمندی خاصی که در اختیار داریم خاموش شد؛ هم تاریک بود و هم مرگبار.»

قدردانی علنی از فرماندهی سایبری آمریکا برای نقش آن در این عملیات، گمانه‌زنی‌هایی را مطرح کرده است مبنی بر این‌ که هکرهای نظامی آمریکا پیش از عملیات به شبکه‌های ونزوئلا نفوذ کرده باشند تا در زمان مناسب شبکه برق را از کار بیندازند؛ هرچند جزئیات محدودی در این باره در دسترس است.

ناکامی سامانه‌های پدافند هوایی چینی و روسی باعث شده است گمانه‌زنی‌هایی درباره نوع فناوری‌های اخلال یا جنگ الکترونیکی مورد استفاده آمریکا در جریان این عملیات شکل بگیرد. همچنین از فرماندهی فضایی آمریکا، که مسئول اداره ماهواره‌هاست، به‌دلیل ایجاد یک «مسیر» برای ورود نامحسوس نیروهای ویژه قدردانی شده است.

همچنین گمان می‌رود پهپادهای رادارگریز نیز به کار گرفته شده باشند. جزئیات دقیق این توانمندی‌ها به احتمال زیاد محرمانه باقی می‌ماند، اما رقبای آمریکا تمام تلاش خود را خواهند کرد تا بفهمند چه رخ داده است.

درگیری

کسانی که سابقه برنامه‌ریزی عملیات‌های پیچیده را دارند می‌گویند این‌ که همه چیز دقیقا طبق برنامه پیش برود، اتفاقی قابل توجه است؛ چیزی که معمولا رخ نمی‌دهد. در جریان عملیات یک بالگرد هدف قرار گرفت، اما همچنان توان پرواز داشت و هیچ‌ یک از نیروهای آمریکایی کشته نشدند.

هنوز اطلاعات چندانی درباره نبردی که در مجموعه «فوئرتی تیونا»، محل استقرار آقای مادورو، رخ داد در دست نیست.

دولت کوبا اعلام کرد که ۳۲ نفر از شهروندانش به دست نیروهای آمریکایی کشته شده‌اند. این افراد محافظانی بودند که کوبا، متحد آقای مادورو، برای حفاظت از او اعزام کرده بود. کوبا تنها به تامین محافظان شخصی بسنده نمی‌کند و پشتیبانی امنیتی گسترده‌تری نیز از این حکومت به عمل می‌آورد.

آقای فیتزجرالد می‌گوید: «در محدوده بسیار نزدیک به آقای مادورو احتمالا هیچ نیروی امنیتی ونزوئلایی حضور نداشت و در حلقه بیرونی شاید ترکیبی از هر دو نیرو مستقر بودند.»

عملکرد ضعیف نیروهای حفاظتی، تردیدهایی را برانگیخته است که شاید برخی عناصر رژیم به‌نوعی این عملیات را تسهیل کرده باشند.

در حالی که آقای مادورو می‌کوشید خود را در یک اتاق امن فولادی حبس کند، نیروهای آمریکایی پیش از بسته شدن در به او رسیدند.

آن‌ها مشعل‌های جوشکاری و مواد منفجره را برای باز کردن در، در صورت لزوم، آماده کرده بودند، اما سرعت دستگیری بار دیگر نشان می‌دهد که درکی بسیار دقیق از نقشه و چیدمان مجموعه داشته‌اند.

برنامه‌ریزی

سازمان سیا پیش از اجرای عملیات، ارزیابی محرمانه‌ای انجام داد و پیامدهای احتمالی کنار رفتن آقای مادورو را بررسی کرد.

تحلیلگران مجموعه‌ای از گزینه‌ها را بررسی کردند و بنا بر گزارش‌ها به این جمع‌بندی رسیدند که همکاری با بخش‌هایی از حکومت موجود، در مقایسه با تلاش برای به قدرت رساندن مخالفان در تبعید، بخت بیشتری برای برقراری ثبات دارد. این ارزیابی به تقویت این دیدگاه انجامید که آمریکا باید با دلسی رودریگز، معاون رئیس‌جمهور، همکاری کند.

به نظر می‌رسد پیش از اجرای عملیات، تماس‌های محرمانه‌ای با برخی عناصر رژیم مادورو برقرار شده تا درباره نحوه موضع‌گیری افراد در سناریوهای احتمالی گفت‌وگو شود.

جزئیات دقیق آن هنوز روشن نیست، اما احتمالا همین موارد توضیح می‌دهد که چرا این عملیات انجام شد، چرا موفق بود و گام بعدی چه خواهد بود.