دانشمندان ردهای بسیار کوچکی از دیانای باقیمانده روی آثار دوران رنسانس را بازیابی کردهاند که به گفته آنها، گمان میرود دستکم بخشی از آنها متعلق به لئوناردو داوینچی، هنرمند مبتکر خلاق برجسته ایتالیایی، باشد.
آنها رد دیانای را از یک طراحی با گچ قرمز روی کاغذ با نام «کودک مقدس» (Holy Child) که ممکن است داوینچی آن را انجام داده باشد و همچنین از نامههایی که نیای او، «فروزینو دی سر جووانی داوینچی» نوشته و در یک آرشیو تاریخی در ایتالیا نگهداری میشوند، بازیابی کردهاند.
بر اساس این مقاله، به نظر میرسد برخی توالیهای دیانای کروموزوم ایگرگ (Y) بهدستآمده از اثر هنری «کودک مقدس» و نامهای که یکی از پسرعموهای لئوناردو نوشته است، به یک گروه ژنتیکی از افرادی با نیاکان مشترک در توسکانی، جایی که این نقاش آنجا متولد شد، تعلق داشته باشد.
وقتی دانشمندان توالیهای دیانای کروموزوم ایگرگ بهدستآمده از این آثار را با پایگاههای داده مرجع بزرگ کروموزوم ایگرگ مقایسه کردند، نزدیکترین تطابق را در چارچوب تبار [ژنتیکی] گسترده «ئی۱بی۱ / ئی۱بی۱بی» (E1b1 / E1b1b) یافتند. این تبار کروموزوم ایگرگ امروزه با تکرار و تناوبهای قابلتوجهی در جنوب اروپا، از جمله ایتالیا، شمال آفریقا و بخشهایی از خاور نزدیک دیده میشود.
«مجله ساینس» (Science Magazine) گزارش داد که بخشی از این دیانای ممکن است متعلق به خود داوینچی باشد.
با این حال، پژوهشگران گفتند این موضوع اثباتی قطعی نیست، زیرا اثبات اینکه هر رد دیانای از این آثار واقعا به داوینچی تعلق دارد، بسیار پیچیده است.
دلیل این امر آن است که دانشمندان نمیتوانند توالیهای ژنتیکی بهدستآمده از این آثار را با یک [نمونه] دیانای که بهطور قطعی از خود داوینچی آمده باشد، تطبیق دهند. این مخترع نامدار هیچ نواده شناختهشدهای ندارد و محل دفن او در اوایل قرن نوزدهم به هم ریخته است.
آثار تاریخی میتوانند دیانای را [در گذر زمان] از محیطهای پیرامون خود جمع کنند و درباره افرادی که آنها را ساخته و با آنها سروکار داشتهاند، مواد بهکاررفته برای ساخت آنها و همچنین محیطهایی که از آنها عبور کردهاند، بهطور بالقوه اطلاعات مفیدی ارائه دهند.
اما بررسی چنین اشیای ارزشمندی بدون آسیب رساندن یا اضافه کردن ماده زیانبار [شیمیایی به] آنها، مدتها یک چالش به شمار میرفت.
با این حال اکنون دانشمندان روشی «با حداقل مداخله» را توسعه دادهاند تا «امضاهای زیستی تاریخ» را از آثار هنری رنسانس و مکاتبات مرتبط با نیاکان داوینچی بازیابی کنند.
بیشتر ردهای دیانای متعلق به باکتریها، قارچها، گیاهان و ویروسها هستند و درباره ماهیت مواد این آثار، محیط نگهداری آنها، روشهای حفاظت و نحوه جابهجایی آنها در طول سالها اطلاعاتی ارائه میدهند. با این حال، بخشی از مواد ژنتیکی از انسانها میآید.
پژوهشگران در یک مقاله که هنوز داوری همتا نشده و در پایگاه «آرکایو» منتشر شده است، نوشتند: «ما ترکیبهای ناهمگنی از دیانای غیرانسانی را بازیابی کردیم و در زیرمجموعهای از نمونهها، نشانههای پراکنده دیانای انسانی ویژه مردان مشاهده شد.»
پژوهشگران از یک روش ملایم نمونهبرداری با سواب، مشابه روشی که در موزهها به کار میرود، استفاده کردند تا ذرات پوستی، بقایای عرق، میکروبها، گرده گیاهان، الیاف و گردوغبار محیطی را از آثار جمعآوری کنند. آنها از این مواد زیستی مقدار بسیار اندکی دیانای استخراج کردند که اطلاعات مفیدی درباره آثار فراهم کرد.
آنها گفتند: «برخی انوع مشخص از دیانای غیرانسانی ممکن است به ما کمک کند ترکیب اثر، مواد احتمالی بهکاررفته و محیط و ژئولوژی [یا اصطلاحا ویژگیهای زمینشناختی] قطعاتی را که در دوران رنسانس در فلورانس و دیگر مناطق اروپا بهدست آمدند، بشناسیم.»
آنها با ذکر یک نمونه گفتند یافتن ردهایی از گیاهانی مانند چچم ایتالیایی میتواند نشان دهد که این اثر در ایتالیا در سدههای پانزدهم و شانزدهم میلادی به دست آمده است.
دانشمندان توضیح دادند: «گونههای گیاهی حاشیه رودخانهای مانند گونههای سالیکس در امتداد رودخانه آرنو فراوان بودند و بهطور معمول در سبدبافی، اتصالات، داربستها و تولید زغال در کارگاههای صنایع دستی استفاده میشدند.»
«حضور منحصربهفرد گونههای مرکبات در [اثر هنری] 'کودک مقدس'، ممکن است پیوندی مستقیم با بافت تاریخی فراهم کند.»
از آنجا که آثاری که در این مقاله جدید بررسی شدند، با شخصیتهای تاریخی مرد مرتبط بودند، دانشمندان به نشانگرهای دیانای کروموزوم ایگرگ موجود در نمونههای زیستی توجه کردند.
پژوهشگران گفتند: «برای امکانپذیر شدن ادعاهای قویتر، بهویژه در ارتباط با خاستگاه، مکانیابی جغرافیایی یا ویژگیهای تاریخی، اجرای تحقیقات در آینده ضروری است تا به این امر کمک شود که نشانههای مرتبط با خود اثر، از دستکاریهای بعدی صورت گرفته در آن تفکیک شوند.»
© The Independent
