میکروپلاستیکها در فضاهای سبز نفوذ میکنند؛ این فضاها اغلب بهعنوان پناهی از شهرهای آلوده شناخته میشوند. کارشناسان درباره «خطرات بالقوه برای سلامت» هشدار دادهاند.
پژوهش تازهای از دانشگاه لیدز هشدار میدهد که ذرات کوچک پلاستیکی در محیطهای روستایی بیش از مناطق شهری یافت شدهاند. دانشمندان میگویند درختان و دیگر پوششهای گیاهی ذرات میکروپلاستیک را از جو جذب و آنها را در جنگلها رسوب میدهند.
این مطالعه سهماهه که در نشریه Environmental Pollution منتشر شده، تا ۵۰۰ ذره میکروسکوپی پلاستیک در هر متر مربع در هر روز در یک منطقه جنگلی شناسایی کرد؛ تقریباً دو برابر مقدار جمعآوریشده در مرکز یک شهر بزرگ.
چرا جنگلها آکنده از میکروپلاستیک شدهاند
پژوهشگران میکروپلاستیکها را در سه مکان در آکسفوردشایر انگلستان بررسی کردند. این مکانها شامل یک جنگل روستایی، یک شهر حومهای و شهر آکسفورد بود.
تیم پژوهش هر دو تا سه روز از مه تا ژوئیه ۲۰۲۳ نمونهبرداری کرد و از یک طیفسنج با وضوح بالا استفاده کرد که میزان جذب نور در محدوده مادونقرمز را در نمونه اندازه میگیرد. این روش به آنها امکان داد ترکیب دقیق مواد را شناسایی کنند.
در طول این سه ماه، ۲۱ نوع متفاوت پلاستیک در چهار بازه اندازه شناسایی شد. برخی فقط ۲۵ تا ۵۰ میکرومتر بودند، یعنی حدود یک هزارم میلیمتر؛ معادل باکتریهای بزرگ و کوچکتر از دانه گرده یا ذره شن.
در واقع تا ۹۹ درصد ذرات آنقدر کوچک بودند که با چشم انسان دیده نمیشدند.
جنگلهای ویتام بیشترین تعداد کل ذرات را ثبت کردند و شهر آکسفورد بیشترین تنوع انواع ذرات را داشت.
در جنگلهای روستایی، بیشتر ذرات یافتشده پلیاتیلن ترفتالات بودند. این نوع پلاستیک که به نام رایج PET شناخته میشود، اغلب در پوشاک و وسایل آشپزخانه مانند ظرفهای نگهداری غذا استفاده میشود.
در شهر حومهای، پلیاتیلن که برای ساخت کیسههای حمل پلاستیکی بهکار میرود، بیشترین فراوانی را داشت. بیشتر ذرات در شهر آکسفورد از جنس اتیلن وینیل الکل بودند؛ پلیمری که بهطور گسترده در بستهبندیهای چندلایه مواد غذایی، قطعات سامانه سوخت خودرو و فیلمهای صنعتی استفاده میشود.
جبوتمی آدیدیران، مدرس ژئوشیمی سطح زمین و پژوهشگر ارشد این مطالعه، گفت: «پژوهش ما نشان میدهد محیطهای روستایی لزوما از میکروپلاستیکها ی معلق در هوا در امان نیستند و نشان میدهد ویژگیهای طبیعی مانند درختان چگونه الگوهای آلودگی را تحتتاثیر قرار میدهند.»
او افزود: «گستردگی حضور میکروپلاستیکهای کوچکتر نگرانیهایی درباره خطرات بالقوه ناشی از استنشاق ایجاد میکند، فارغ از اینکه مردم در شهر زندگی کنند یا روستا.»
میکروپلاستیکها چگونه جابهجا میشوند؟
مطالعات پیشین نشان دادهاند میکروپلاستیکها میتوانند هفتهها در هوا معلق بمانند و کوچکترین ذرات قادرند هزاران کیلومتر را طی کنند.
شرایط جوی بر این جابهجایی تاثیر زیادی دارد و پژوهشگران دریافتند در هوای بادخیز ذرات بیشتری رسوب میکند. بارش باران تعداد ذرات را کاهش داد اما ذرات جمعآوریشده بزرگتر بودند.
مطالعهای تازه که در Science Advances منتشر شده نشان داد غبار جاده نیز میتواند نقشی مهم در جابهجایی این ذرات در جو ایفا کند، پس از آنکه دانشمندان مقادیر عظیمی از میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها را در هوا یافتند.
دانشمندان برای نخستین بار توانستند با استفاده از روشی تازه که برای سنجش کمی ذرات پلاستیکی در جو طراحی شده، نانوپلاستیکهایی به کوچکی ۲۰۰ نانومتر را در هوا شناسایی کنند.
این روش همچنین دنبال میکند پلاستیکها چگونه میان مسیرهای مختلف محیطی جابهجا میشوند؛ از جمله ذرات معلق در هوا، نشست غبار، باران، برف و بازتعلیق غبار.
پژوهشگران موسسه محیطزمین آکادمی علوم چین (IEECAS) این روش را در دو شهر چین بهکار بردند و دریافتند غلظت پلاستیکها بسیار بالاتر از سطوحی است که پیشتر گزارش شده بود. این نشان میدهد میکروپلاستیکها تا چه اندازه فراگیر شدهاند و حتی به هوای پیرامون ما نیز نفوذ کردهاند.
