داراییهای مالی آمریکای لاتین در آغاز سال ۲۰۲۶ در زمره بازارهای با عملکرد برتر جهان ظاهر شدهاند، بهواسطه همزمانی کمسابقه محرکهای مثبت سیاسی، قیمتهای بالای کالاها و بازگشت اشتهای جهانی به بازارهای نوظهور.
بازار سهام و ارز در سراسر این منطقه با فاصلهای قابلتوجه از بازارهای توسعهیافته پیشی گرفتهاند و چندین سال عملکرد ضعیف نسبی را جبران کردهاند.
این تغییر رویکرد در نتیجه مجموعهای از تحولات با زمانبندی نزدیک رخ داده است.
افزایش پایدار قیمت کالاها، بهویژه فلزات صنعتی و گرانبها، چشمانداز اقتصادهای صادراتمحور آمریکای جنوبی را تقویت کرده است.
در حالی که پیامدهای کامل بازداشت اخیر نیکولاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، توسط آمریکا هنوز مشخص نشده است، برخی سرمایهگذاران این برکناری را مثبت ارزیابی میکنند. شماری امیدوارند این اقدام ریسکهای انتهایی ژئوپولیتیکی که سالها با این منطقه همراه بوده است را کاهش دهد.
علاوه بر این، اعلام توافق تجاری اتحادیه اروپا-مرکوسور انتظارها برای ادغام تجاری عمیقتر میان اروپا و آمریکای لاتین را زنده کرد، هرچند درباره اجرای کامل آن همچنان تردیدهایی وجود دارد.
شرایط کلان جهانی نیز نقشی تعیینکننده داشته است. بانکهای سرمایهگذاری بزرگ از جمله بانک آو آمریکا و الاینسبرنشتاین میگویند دلار ضعیفتر آمریکا در سال ۲۰۲۶ جذابیت داراییهای بازارهای نوظهور را افزایش میدهد.
در گذشته، دورههای ضعف دلار همزمان با عملکرد قوی بازارهای نوظهور بوده است، چرا که سرمایه به سمت کشورهایی میرود که بازده بالاتری دارند.
کشورهایی که بیشتر در معرض بازارهای فلزات هستند، بیشترین سود را بردهاند. شیلی و پرو، تولیدکنندگان اصلی مس، نقره و طلا، از جهش فلزات سودهای بادآورده قابلتوجهی بهدست آوردهاند.
شیلی، بزرگترین صادرکننده مس جهان، بنا بر دادههای ITC Trade Map در سال ۲۰۲۴، ۱۴.۹ میلیون تن از این فلز صادر کرده است.
آمریکای لاتین در میان بازارهای برتر جهانی میدرخشد
دادههای عملکرد گردآوریشده توسط CountryETFTracker نشان میدهد پنج کشور آمریکای لاتین طی سه ماه گذشته در میان ۱۰ بازار سهام با بهترین عملکرد جهان قرار گرفتهاند.
سهام شیلی از اواسط اکتبر ۳۶.۶ درصد رشد کرده است و آنها را به بهترین بازار سهام قابلسرمایهگذاری از طریق صندوقهای قابلمعامله در بورس در جهان تبدیل کرده است. همزمان، پزوی شیلی در دو ماه گذشته بیش از ۸ درصد تقویت شده که بازتاب بهبود شرایط مبادله و بازگشت جریانهای ورودی پرتفوی است.
آرژانتین نیز چشمگیر بوده است، با جهش ۲۷.۴۵ درصدی بازار سهام از ماه اکتبر. سرمایهگذاران به اصلاحات آزادسازی که خاویر میلی، رئیسجمهور این کشور که در دسامبر ۲۰۲۳ به قدرت رسید، معرفی کرد، واکنشی مثبت نشان دادهاند.
صندوق بینالمللی پول در تازهترین گزارش چشمانداز اقتصادی منطقهای اعلام کرد دولت میلی «بسته بلندپروازانهای از اصلاحات بازارمحور» را اجرا کرده است که بر افزایش بهرهوری، سادهسازی مقررات و پایداری مالی تمرکز دارد.
صندوق بینالمللی پول افزود اگر این اصلاحات تداوم یابد، با گشودن اقتصاد آرژانتین و بهبود اعتماد سرمایهگذاران میتواند دستاوردهای قابلتوجهی در میانمدت به همراه داشته باشد. با این حال، این سیاستهای ریاضتی در زمان اعلام اولیه میان افکار عمومی بهویژه نامحبوب بود و به بروز اعتراضها در آرژانتین انجامید.
فراتر از شیلی و آرژانتین، پرو حدود ۲۷ درصد رشد در بازار سهام ثبت کرده است و سول پرو اکنون در قویترین سطح خود در برابر دلار طی بیش از پنج سال معامله میشود.
در دیگر کشورها، سهام در کلمبیا حدود ۱۶ درصد رشد کرد و برزیل با جهش ۱۲.۹ درصدی فهرست پیشتازان منطقه را کامل کرد.
در مقابل، شاخص اساندپی ۵۰۰ آمریکا در همین بازه تنها ۴.۸ درصد رشد داشته و داکس آلمان نیز حدود ۵ درصد بالا رفته است؛ امری که بر برتری نسبی چشمگیر آمریکای لاتین تاکید میکند.
توافق اتحادیه اروپا-مرکوسور از یک چرخش راهبردی برای آمریکای لاتین خبر میدهد
توافق تجاری دیرانتظار اتحادیه اروپا-مرکوسور که بیش از دو دهه در دست تدوین بوده، قرار است ۱۷ ژانویه در پاراگوئه بهطور رسمی امضا شود و نقطه عطفی در روابط اروپا و آمریکای جنوبی رقم بزند.
برای اعضای بنیانگذار بلوک مرکوسور یعنی آرژانتین، برزیل، پاراگوئه و اروگوئه، این توافق نخستین توافق تجاری بزرگ با یک شریک خارجی است و دسترسی ترجیحی به بازار نزدیک به ۴۵۰ میلیون مصرفکننده اتحادیه اروپا را میگشاید.
آنخل تالاوِرا، رئیس بخش اقتصاد کلان اروپا در آکسفورد اکانامیکس، در یادداشتی گفت: «تایید توافق تجاری اتحادیه اروپا-مرکوسور لحظهای تاریخی است و بزرگترین منطقه تجارت آزاد جهان از نظر جمعیت را ایجاد میکند.»
در مجموع، اقتصادهای اتحادیه اروپا و مرکوسور حدود یکچهارم تولید ناخالص داخلی جهان و نزدیک به ۷۸۰ میلیون نفر را در بر میگیرند.
بهگفته کارشناسان، اهمیت این توافق برای بازارهای آمریکای لاتین فراتر از بهبود دسترسی محصولات کشاورزی به اروپاست. انتظار میرود این توافق موانع تعرفهای و غیرتعرفهای بر سر راه نهادههای صنعتی را کاهش دهد و با کاهش هزینهها، بهبود رقابتپذیری و تقویت یکپارچگی زنجیره تامین، بهویژه به اقتصادهای صنعتیمحور مانند برزیل و آرژانتین سود برساند.
بر اساس مطالعهای از سوی بانک سانتاندر، این توافق میتواند جریانهای تجارت و سرمایهگذاری را در سراسر آمریکای جنوبی دگرگون کند. اتحادیه اروپا هماکنون نزدیک به ۳۷۰ میلیارد یورو سرمایهگذاری مستقیم خارجی در مرکوسور و بیش از ۱۲۵ میلیارد یورو تجارت سالانه را به خود اختصاص میدهد.
موسسه پژوهشهای اقتصاد کاربردی برزیل انتظار دارد این توافق تولید ناخالص داخلی برزیل را حدود ۰.۵ واحد درصد افزایش دهد و سرمایهگذاری را سالانه ۱.۵ واحد درصد بالا ببرد؛ بازتابی از چشماندازهای صادراتی قویتر و افزایش سرمایهگذاری مستقیم خارجی.
برآوردهای موسسه سلطنتی الکانوی اسپانیا و بانک اسپانیا نشان میدهد تجارت میان اتحادیه اروپا و آمریکای لاتین در گذر زمان میتواند تا ۷۰ درصد افزایش یابد و تجارت درونمنطقهای در آمریکای لاتین نیز تا ۴۰ درصد رشد کند.
نقطه عطفی برای آمریکای لاتین؟
عملکرد اخیر و قوی آمریکای لاتین در بازارهای مالی جهانی بهنظر میرسد نشاندهنده چیزی فراتر از عوامل ادواری باشد.
افزایش قیمت کالاها، کاهش ریسکهای ژئوپولیتیکی و دلار ضعیفتر آمریکا، همگی به بازگشت سرمایهگذاران جهانی به این منطقه پس از سالها عملکرد ضعیف کمک کردهاند.
همزمان، شتاب اصلاحات در کشورهایی چون آرژانتین و ازسرگیری پیوندهای تجاری با اروپا، تصور از ثبات سیاستی و ظرفیت رشد بلندمدت را بهبود بخشیده است.
هرچند چالشها پابرجاست و تحقق بسیاری از منافع اقتصادی زمان میبرد، بازارها بیش از پیش آمریکای لاتین را نقطهای روشن در میان اقتصادهای نوظهور میبینند.
فعلاً ترکیب بازدههای بالا، بهبود بنیادها و اهمیت راهبردی این منطقه در تجارت جهانی، چشمپوشی از آن را برای سرمایهگذاران دشوار کرده است.
