حمایتهای سراسری اتحادیه اروپا در برابر «مواد شیمیایی ابدی» در آب آشامیدنی رسما به اجرا درآمدهاند و به کشورهای عضو «ضوابط و ابزارها» میدهند تا از سلامت عمومی حفاظت کنند.
این برخورد سختگیرانه که از ۱۲ ژانویه لازمالاجرا شد، برای نخستین بار به پایش «نظاممند» سطوح PFAS (مواد پرفلوئوروآلکیلی و پلیفلوئوروآلکیلی) منجر میشود.
این یعنی همه کشورهای عضو اتحادیه اروپا اکنون موظفاند سطح آلودگی را آزمایش کنند تا با مقادیر حدی جدید تعیینشده در نسخه بازنگریشده دستورالعمل آب آشامیدنی مطابقت داشته باشد. این دستورالعمل استاندارد حقوقیای را تعیین میکند که آب برای مصرف انسان باید برآورده کند تا ایمن و پاک به شمار آید.
«مواد شیمیایی ابدی» چیست؟
PFAS گروهی شامل بیش از ۱۰ هزار ماده شیمیایی مصنوعی است که تقریبا در همه جای زمین شناسایی شدهاند؛ از قله اورست تا درون خون انسان.
به آنها معمولا «مواد شیمیایی ابدی» گفته میشود، چون ممکن است بیش از ۱۰۰۰ سال طول بکشد تا بهطور طبیعی تجزیه شوند. PFAS عمدتا برای مقاوم کردن محصولات در برابر آب و چربی استفاده میشود؛ مانند ظروف نچسب، پوشاک و بستهبندی مواد غذایی.
با این حال، قرارگیری مزمن در معرض مواد شیمیایی ابدی با افزایش خطر برخی سرطانها، کاهش باروری و مشکلات سیستم ایمنی مرتبط دانسته شده است. دانشمندان پیشتر هشدار دادهاند که این مواد انسانساخت میتوانند استنشاق یا بلعیده شوند و حتی از طریق پوست جذب شوند.
در اروپا، برآورد میشود ۱۲.۵ میلیون نفر در جوامعی زندگی کنند که آب آشامیدنی آنها به PFAS آلوده است.
برخورد سختگیرانه اتحادیه اروپا با PFAS
بر اساس قواعد جدید، کشورهای اتحادیه اروپا باید سطوح PFAS در آب آشامیدنی را پایش کنند و نتایج خود را به کمیسیون اروپا اطلاع دهند.
کمیسیون اعلام میکند این نظام گزارشدهی نسبت به دستورالعمل قبلی آب آشامیدنی «سادهتر» است و میزان دادههایی را که باید جمعآوری شود کاهش میدهد.
اگر مقادیر حدی فراتر رود، کشورهای عضو باید برای کاهش سطح PFAS و حفاظت از سلامت عمومی «اقدام کنند» و همزمان به مردم اطلاعرسانی کنند.
کمیسیون میگوید: «این اقدامات ممکن است شامل بستن چاههای آلوده، افزودن مراحل تصفیه برای حذف PFAS یا محدود کردن استفاده از منابع آب آشامیدنی تا زمانی که تجاوز از حد ادامه دارد باشد.»
این برخورد سختگیرانه اندکی پس از آن صورت میگیرد که فرانسه فروش، تولید یا واردات هر محصولی را که حاوی مواد شیمیایی ابدی است و جایگزینی برای آن از پیش وجود دارد، ممنوع کرد. در نخستین پیشنویس این قانون، ممنوعیت قابلمههای نچسب هم گنجانده شده بود اما بعدا پس از گزارشهایی درباره «لابیگری شدید» از سوی سازنده فرانسوی تفال حذف شد.
نگرانی فزاینده برای اروپاییها
جسیکا روسوال، کمیسر محیطزیست، تابآوری آب و اقتصاد چرخشی رقابتی، میگوید: «آلودگی PFAS برای آب آشامیدنی در سراسر اروپا به نگرانی فزایندهای تبدیل شده است.»
او افزود: «با اجرای حدودهای هماهنگ و پایش الزامی، کشورهای عضو ضوابط و ابزارهایی در اختیار دارند تا PFAS را بهسرعت شناسایی و به آن رسیدگی کنند و از سلامت عمومی حفاظت کنند.»
