ایالات متحده و بریتانیا شمار محدودی از نیروهای خود را از پایگاه هوایی عُدید در قطر کاهش داده‌اند؛ اقدامی که بنا بر گفتهٔ مقام‌های آمریکایی، «احتیاطی» در میانه بررسی گزینه‌های احتمالی دولت دونالد ترامپ علیه ایران در واکنش به سرکوب خونین اعتراضات ضدحکومتی توصیف شده است.

به گزارش منابع آگاه، بخشی از نیروهای آمریکایی به طور موقت جابه‌جا می‌شوند و شماری از نیروهای بریتانیایی نیز پایگاه را ترک کرده‌اند.

پایگاه عدید بزرگ‌ترین پایگاه نظامی آمریکا در خاورمیانه محسوب می‌شود و حدود ۱۰ هزار نیروی آمریکایی و نزدیک به ۱۰۰ نیروی بریتانیایی در آن مستقرند. هنوز مشخص نیست دقیقاً چه تعداد از نیروها در این مرحله خارج می‌شوند.

دولت قطر هم اعلام کرده این اقدامات در پاسخ به «تنش‌های جاری منطقه‌ای» صورت می‌گیرد.

هم‌زمان، سفارت بریتانیا در تهران موقتاً تعطیل و فعالیت آن به‌صورت دورکار ادامه خواهد یافت.

سفارت آمریکا در دوحه نیز از کارکنان خود خواسته از سفرهای غیرضروری به عُدید خودداری کنند و احتیاط بیشتری به خرج دهند.

ایران بخش بزرگی از آسمان خود را بست

در تحولی جداگانه، ایران از بامداد پنجشنبه بخش اعظم حریم هوایی خود را به روی پروازها بست؛ محدودیتی که ابتدا دو ساعته اعلام شد اما بعدتر تا حدود ساعت ۸ صبح به وقت محلی تمدید شد. در پی این تصمیم، چندین شرکت هواپیمایی از جمله «ایر ایندیا» و «لوفت‌هانزا» مسیرهای خود را تغییر داده و از عبور از آسمان ایران و عراق خودداری کرده‌اند. ایر ایندیا نسبت به احتمال تأخیر یا لغو پروازها هشدار داده و لوفت‌هانزا نیز گفته تا اطلاع ثانوی این حریم‌های هوایی را دور می‌زند.

اینها همزمان با آن روی می‌دهد که گزارش گروه‌های حقوق بشری حاکی از کشته شدن بیش از ۲۴۰۰ معترض در سرکوب‌های اخیر در ایران است.

دولت قطر تأکید کرده برای حفاظت از امنیت شهروندان و زیرساخت‌های حیاتی - از جمله تأسیسات نظامی - اقدامات لازم را انجام خواهد داد.

وزارت دفاع بریتانیا از اظهار نظر درباره جزئیات خروج نیروها به دلیل ملاحظات عملیاتی خودداری کرده است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در روزهای اخیر هشدار داده در صورت اعدام معترضان در ایران، واشنگتن «اقدام بسیار قوی» انجام خواهد داد.

ایران اعلام کرده در صورت هرگونه حمله آمریکا، پاسخ خواهد داد.

آقای ترامپ روز چهارشنبه همچنین گفت بر اساس «اطلاعات موثق از طرف مقابل» به او اطلاع داده شده «کشتارها در ایران متوقف شده» و «برنامه‌ای برای اعدام وجود ندارد»؛ او در عین حال افزود که آمریکا «تحولات را زیر نظر دارد» و درباره اقدام نظامی گفت: «باید صبر کنیم و ببینیم روند چگونه پیش می‌رود.»

عراقچی: ترامپ اشتباه خرداد را تکرار نکند

خبرگزاری رویترز به نقل از منابع دیپلماتیک گزارش داده است که هرچند به برخی نیروهای مستقر در پایگاه العُدید در قطر گفته شده آنجا را ترک کنند، اما نشانه‌ای از خروج گسترده نیروها، مشابه ساعات پیش از حمله موشکی ایران در سال گذشته، مشاهده نشده است.

در همین حال،‌ عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه فاکس‌نیوز به دونالد ترامپ هشدار داده است که «اشتباه خرداد گذشته را تکرار نکند» و گفته: «اگر یک تجربه شکست‌خورده را دوباره امتحان کنید، همان نتیجه را خواهید گرفت.»

او همچنین درباره گزارش‌ها مربوط به صدور حکم اعدام برای یک فرد ۲۶ ساله در ایران اعلام کرده «اعدامی در کار نیست» و «نه امروز و نه فردا، اعدامی انجام نخواهد شد».

ایران آمریکا را متهم کرده است که به دنبال «ساختن بهانه‌ای برای مداخله نظامی» در این کشور است.

محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران نیز هشدار داده در صورت هرگونه حمله آمریکا، مراکز نظامی و کشتیرانی این کشور و همچنین اسرائیل در منطقه «هدف مشروع» خواهند بود.

شوک جهانی از کشتار معترضان در ایران

اعتراضات سراسری در ایران از اوایل دی ماه، اواخر دسامبر گذشته، و پس از سقوط شدید ارزش پول ملی و اوج‌گیری هزینه‌های زندگی آغاز شد و به‌سرعت به مطالباتی سیاسی گسترش یافت؛ تحولاتی که یکی از جدی‌ترین چالش‌ها برای حاکمیت جمهوری اسلامی از زمان انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون ارزیابی می‌شود.

سازمان حقوق بشری «هرانا» که در آمریکا مستقر است، اعلام کرده تاکنون مرگ ۲۴۰۳ معترض - از جمله ۱۲ کودک - در جریان سرکوب گسترده اعتراضات تایید شده است، آن هم در شرایطی که اینترنت به‌طور گسترده قطع بوده است. این نهاد همچنین از بازداشت بیش از ۱۸ هزار و ۴۳۴ نفر خبر داده است.

عفو بین‌الملل نیز گفته است که «قتل‌های گسترده و غیرقانونی در ابعادی بی‌سابقه» در ایران رخ داده و این ادعا را با استناد به «ویدئوهای راستی‌آزمایی‌شده و شهادت‌های معتبر شاهدان عینی» مطرح کرده است.

این سازمان از اعضای سازمان ملل خواسته «اقدامات نیروهای امنیتی ایران» را به‌عنوان نقض جدی حقوق بشر به‌رسمیت بشناسند.

روز گذشته، شبکه سی بی اس که همکار بی بی سی در آمریکاست گزارش کرد که بنابر منابع این شبکه در داخل ایران شمار کشته‌شدگان اعتراضات اخیر ۱۲ هزار نفر است که ممکن است تا ۲۰ هزار نفر هم بوده باشد.