شعار «نه غزه، نه لبنان؛ جانم فدای ایران» تازه نیست، اما اکنون و در شرایطی که سقوط ارزش پول و تورم فزاینده ایرانیان شجاع را با وجود سرکوب امنیتی در خیابانها نگه داشته، معنایی پررنگتر پیدا کرده است. معترضان در سراسر ایران بهروشنی اعلام میکنند که دیگر غارت منابع ملی به نفع شبکه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی را نمیپذیرند که گروههایی مانند حزبالله و حماس را تامین مالی میکند.
برای لبنان، این اعتراضها معنای متفاوتی نیز دارد. این رویدادها زمانی رخ میدهد که اسرائیل توان نظامی حزبالله را بهشدت تضعیف کرده و داراییها و زیرساختهای این گروه را در سراسر لبنان همچنان هدف قرار میدهد. این تحولات همچنین در مقطعی روی میدهد که دولت لبنان (هرچند آهسته و ناقص) کوشیده است اقتدارش را در جنوب کشور گسترش دهد و خود را بهعنوان تنها نهاد مشروع دارای سلاح تثبیت کند. علاوه بر این، تحولات جاری زمانی اتفاق میافتد که رئیسجمهوری لبنان میگوید وقت آن رسیده است حزبالله «عاقلانه رفتار کند» و سلاحهایی را که به «باری بر دوش لبنان» تبدیل شده، زمین بگذارد.
حزبالله تاکنون در برابر این گزینه مقاومت کرده و بر ضرورت سلاحهایش پافشاری کرده است. در حالی که جمهوری اسلامی سرکوب معترضان را تشدید میکند، همزمان به نظر میرسد بهدنبال راههایی برای انحراف توجه از این خشونتها است، از جمله تلاش میکند باب مذاکره را با آمریکا باز کند. نگرانیهای واقعی وجود دارد که حزبالله نیز بتواند با تحریک درگیری و به خطر انداختن آتشبس شکننده با اسرائیل، بهعنوان ابزاری برای انحراف افکار عمومی به کار گرفته شود.
در سوی دیگر، حزبالله میکوشد اهمیت اعتراضها در ایران را کماهمیت جلوه دهد. اما این راهبرد میتواند بهسرعت با شکست مواجه شود، زیرا این اعتراضها همچنان ادامه دارد رژیم تضعیفشده حاکم بر ایران را به لرزه انداخته است. گزینهای که حزبالله در یک سال گذشته با آن مواجه بوده همان گزینهای است که اکنون نیز پیش رویش قرار دارد: یا بدون سلاح در پی بقای واقعی و سیاسی باشد، یا سرنوشتش را همچنان به جمهوری اسلامی گره بزند و همچنان هدف حملات نظامی اسرائیل باشد.
معترضان ایرانی آشکارا میگویند در شرایطی که کشور خودشان با دشواریهای عمیق اقتصادی دستوپنجه نرم میکند، ارسال کمکهای مالی به نیروهای نیابتی مانند حزبالله باید قطع شود. شهروندان لبنانی نیز آنان را تشویق میکنند.
الیسا اورز پژوهشگر ارشد مطالعات خاورمیانه در شورای روابط خارجی است.
ترجمه از شورای روابط خارجی
