اقدام آمریکا در بازداشت نیکلاس مادورو، رئيسجمهوری ونزوئلا، که با استقبال مردم آن کشور مواجه شد، در سوی دیگر جهان و بهویژه برای مقامهای جمهوری اسلامی ایران، انتقادها و نگرانیهایی را به همراه آورد.
این نگرانیها را میتوان طبیعی قلمداد کرد، زیرا روی کار آمدن یک دولت طرفدار آمریکا و حامی بازار آزاد میتواند ظرفیت نفتی عظیم این کشور را فعال کند و قیمت انرژی را در سراسر جهان کاهش دهد و این برای کرملین و روحانیون حاکم بر ایران، خبر خوبی نیست، زیرا آنها برای تداوم رژیمهای خود به قیمت بالای نفت نیاز دارند.
رهبران سوسیالیست ونزوئلا دههها است که این کشور را در ورطهای عمیق از فقر فرو بردهاند. هوگو چاوز، رهبر پوپولیست ونزوئلا، به طرفدارانش ثروت بیپایان وعده داده بود، اما نیکولاس مادورو، جانشین برگزیده چاوز، آن امیدها را به کابوسی اقتصادی تبدیل کرد.
چاوز و مادورو زیرساختهای شرکتهای نفتی آمریکایی در ونزوئلا را تصرف کردند و اقتصاد ملی این کشور را به نابودی کشاندند.
در دوران حاکمیت مادورو، سقوط اقتصادی ونزوئلا از رکود بزرگ آمریکا نیز شدیدتر بود. در دهه ۱۹۳۰، تولید ناخالص داخلی آمریکا ۳۰ درصد کاهش یافت اما اقتصاد ونزوئلا در دوران مادورو، حدود ۷۵ درصد کوچک شد و مسکو و پکن هم از این وضعیت فرصتطلبانه بهره بردند.
چین در سال ۲۰۲۵، روزانه حدود ۵۶۸ هزار بشکه نفت از ونزوئلا خرید و برای تامین سوخت موردنیاز اقتصادش به ونزوئلا نیاز دارد. همزمان، ولادیمیر پوتین مشتاق بود رژیم مادورو را بهعنوان یک نیروی نیابتی خود در نیمکره غربی حفظ کند.
کنار رفتن مادورو در کاراکاس که برای سرپا نگه داشتن رژیم متزلزلش، خواهان خرید تسلیحات و حمایت روسیه بود، ضربهای جدی به مسکو وارد میکند. در عین حال برای آن دسته از دیکتاتورهای جهان که به رقبای آمریکا بهعنوان جایگزینی برای ایالات متحده امید بسته بودند، حامل پیامی واضح است: وقتی کار به جاهای باریک میکشد، پوتین و شی جینپینگ کمکی به شما نخواهند کرد.
ترامپ با بازداشت مادورو، توازن ژئوپلیتیکی را تغییری ناگهانی داد و به محور شرارت چین، روسیه و جمهوری اسلامی ایران ضربهای جدی وارد کرد. آمریکا اکنون میتواند فشار بیشتری بر پکن وارد کند و امیدهای مسکو را برای همکاری پایدار با کاراکاس از بین ببرد.
روحانیون حاکم بر تهران نیز نگراناند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی برای دور زدن تحریمها به ونزوئلای دوران مادورو نیاز داشت. مهمتر آنکه اکنون ناوگان موسوم به «نفتکشهای شبح» ونزوئلا که در خدمت سپاه بودند، در معرض خطر قرار دارند. افزون بر این، چشمانداز افزایش صادرات نفت ونزوئلا امکان مانور جمهوری اسلامی را در بازار جهانی نفت، بیشازپیش محدود خواهد کرد و برای تشدید فشار بر آنچه از صادرات نفت ایران باقی مانده است، نیز فرصتی بالقوه فراهم میشود.
آنچه ترامپ در ونزوئلا انجام داد، معاملهای بردــبرد بود؛ احیای صنعت نفت در این کشور به معنای درآمد بالاتر و زندگی بهتر برای مردم ونزوئلا و همزمان، قیمت پایینتر نفت و اهرم دیپلماتیک بیشتر برای آمریکا است.
ترامپ در عین حال با برکناری مادورو، نشان داد که از روشهای مختلف میتواند روسیه، چین و جمهوری اسلامی ایران را تضعیف کند و دموکراسی، نفت و امنیت بیشتری را برای دوستان آمریکا در نیمکره غربی فراهم آورد.
برگرفته از وبسایت نیویورک پست
