بیشتر مردم بر این باورند که تغییرات اقلیمی بیشتر دامن دیگران را میگیرد تا خودشان، و دانشمندان هشدار میدهند «سوگیری روانشناختی» ما شاید تلاشها برای مهار گرم شدن زمین را تضعیف کند.
پژوهشگران دانشگاه گوتنبرگ در سوید به تازگی ۸۳ مطالعه را که بیش از ۷۰ هزار نفر از ۱۷ کشور در آنها شرکت داشتند تحلیل کردند. این مجموعه شامل شرکتکنندگانی از آمریکا، آسیا و اروپا میشود.
نتایج این پژوهش که در مجله Nature Sustainability منتشر شده نشان میدهد مخاطرات مرتبط با اقلیم «به طور نظاممند دستکم گرفته میشوند»، حتی وقتی مردم پیامدهای بحران اقلیمی را جدی میگیرند.
تغییرات اقلیمی چه کسانی را تحت تاثیر قرار میدهد؟
این فراتحلیل نشان داد ۶۵ درصد شرکتکنندگان خطر اینکه خودشان از تغییرات اقلیمی آسیب ببینند را کمتر از دیگران ارزیابی کردهاند؛ چیزی که به گفته دانشمندان میتواند تمایل فردی برای مقابله با افزایش دما را کاهش دهد.
به گفته آنان، انتخاب گروه مرجع در این نوع فکر که «مشکلِ من نیست» نقش مهمی دارد و ارزیابی خطر زمانی بیشترین میزان تحریف را دارد که افراد خود را با «دیگران به طور کلی» مقایسه میکنند؛ مثل هموطنان، کل بشریت یا کشورهایی که خطر کلی اقلیمی در آنها کمتر است.
این اثر عمدتا در اروپا مشاهده شد، با وجود اینکه این قاره تقریبا با نرخی دو برابر میانگین جهانی در حال گرم شدن است. سال گذشته همین روند بسامد و شدت رویدادهای حدی آبوهوایی را افزایش داد، دستکم ۱۲۶ میلیارد یورو زیان اقتصادی کوتاهمدت به بار آورد و جان هزاران نفر را گرفت.
۸۱ مورد از ۸۳ مطالعهای که در این تحلیل گنجانده شد نشان دادند شرکتکنندگان خطر را برای خود کمتر از دیگران یا کمتر از میانگین ارزیابی کردهاند؛ چه درباره رویدادهای حدی آبوهوایی و چه درباره خطرهای عمومیتر مرتبط با اقلیم.
Pär Bjälkerbring، دانشیار روانشناسی در دانشگاه گوتنبرگ، میگوید: «ما این اثر را در همه مطالعات به جز دو مورد یافتیم؛ در آن دو مورد، شرکتکنندگان کشاورزانی در چین و کره جنوبی بودند که مستقیما در معرض پیامدهای تغییرات اقلیمی قرار داشتند.»
او میافزاید: «این نشان میدهد تجربه مستقیم این اثر را کاهش میدهد.»
«سوگیری روانشناختی» در برابر تغییرات اقلیمی
پژوهشگران میگویند یافتههایشان نشان میدهد درک ما از مخاطرات مرتبط با اقلیم «محدود و معیوب» است و میتواند اقدامهای ضروری اقلیمی را به تعویق بیندازد.
مگنوس برگکویست، دانشیار روانشناسی در دانشگاه گوتنبرگ، میگوید: «حتی وقتی مردم خطرهای واقعی ناشی از تغییرات اقلیمی را میشناسند، بسیاری این خطرها را بیشتر متوجه دیگران میدانند.»
او میگوید: «این یک سوگیری روانشناختی است که در بدترین حالت میتواند روند سازگاری با تغییرات اقلیمی و اقدامهای کاهش را کند میسازد.»
