ادامه حضور معترضان در خیابانهای ایران برای سرنگونی جمهوری اسلامی، رهبران اروپایی را که سیاست سکوت را پیش گرفته بودند، وادار به واکنش کرده است و آنها یکی پس از دیگری در حمایت از مردم ایران اظهاراتی بیان میکنند. از جمله کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، که در پی گزارشها مبنی بر سرکوب مرگبار معترضان ایرانی که جان صدها نفر را در طول دو هفته گرفته، از آماده شدن برای اعمال تحریمهای جدید علیه جمهوری اسلامی خبر داده است.
به گزارش پولیتیکو، کالاس تاکید کرد: «اتحادیه اروپا در حال حاضر به دلیل نقض حقوق بشر، فعالیتهای اشاعه هستهای و حمایت از جنگ روسیه در اوکراین تحریمهای گستردهای علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرده است؛ اما در حال حاضر من آمادهام تا در پاسخ به سرکوب وحشیانه معترضان به دست رژیم، تحریمهای بیشتری را پیشنهاد کنم.»
کایا کالاس افزود: «رژیم جمهوری اسلامی سابقه سرکوب اعتراضها را دارد و ما برخوردهای شدید نیروهای امنیتی را شاهدیم. این در حالی است که ایرانیها برای آینده منتخبشان میجنگند و برای شنیده شدن صدایشان جان خود را به خطر میاندازند.»
این اظهارات شدیدترین واکنش یک مقام اتحادیه اروپا به سرکوب خونین معترضان در ایران تاکنون است.
پیشتر اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفته بود که بروکسل در حال «نظارت» بر وضعیت ایران است و روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، هم در شبکه اجتماعی ایکس نوشته بود: «اروپا باید وظیفهاش را درک کند و اقدام جدی انجام دهد.»
اظهارات کالاس همزمان با گزارشها درباره افزایش تعداد کشتهشدگان در تظاهرات ضدحکومتی در ایران است. یک گروه حقوق بشر ایرانی اعلام کرده است که از زمان آغاز تظاهرات اخیر، نزدیک به ۲۰۰ معترض کشته شدهاند؛ برخی نهادهای حقوق بشری این تعداد را بیش از ۵۰۰ نفر اعلام کردند.
روز جمعه فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، بیانیه مشترکی با کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، و امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، صادر کرد. در بیانیه این رهبران اروپایی آمده است: «ما از گزارشهای اعمال خشونت نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی عمیقا نگرانیم و قتل معترضان را بهشدت محکوم میکنیم.»
یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان، نیز روز یکشنبه پیش از سفر به واشنگتن، در حساب رسمیاش در اینستاگرام به قطع اینترنت و انقلاب ملی در ایران واکنش نشان داد و پیش از سوار شدن به هواپیما در اظهاراتی گفت: «خیلی از شما پیگیر اتفاقاتی هستید که در ایران در حال وقوع است. مردم جلو این رژیم میایستند. رژیمی که اینترنت را قطع و رتباطات را محدود میکند، در واقع مشروعیتش رو از دست داده است. این رژیم از مردم خودش میترسد. این موضوعی است که ذهن ما را هم بسیار درگیر کرده است، یک رژیم ظالم و نامشروع».
او اضافه کرد که این مسائل را در گفتگوهایش با همتای آمریکایی خود، مارکو روبیو، در واشنگتن مطرح خواهد کرد.
خیرت ویلدرس، رهبر حزب آزادی هلند و نماینده پارلمان این کشور، نیز با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «متاسفانه علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، همچنان زنده است.»
او افزود که نیروهای وابسته به رهبر جمهوری اسلامی، جوانان ایرانی را که برای آزادی مبارزه میکنند، میکشند و این وضعیت کاملا غیرقابل قبول است.
خرت از ایالات متحده خواست به جای تمرکز بر موضوعهایی مانند گرینلند، مبارزه با جمهوری اسلامی را در اولویت قرار دهد و توجه خود را به ایران معطوف کند.
تام توگنهات، نماینده پارلمان و وزیر پیشین امنیت بریتانیا، نیز نیمهشب یکشنبه ۲۱ دیماه با ذکر شعری از سعدی، به غلامحسین محسنی اژهای هشدار داد که از تهدید مردم دست بردارد. توگنهات ضمن بازنشر پیام محسنی اژهای در ایکس که مردم معترض را به «برخورد غیرقابل اغماض» تهدید کرده بود، این بیت از سعدی را نوشت: «مکن داوری خلق ای خردمند/ که فردا داور دیگر نشیند»
توگنهات در هفتههای اخیر با انتشار پیامهای متعدد و چند مقاله، ضمن اعلام حمایت از مردم ایران نوشته بود که جمهوری اسلامی در سراشیبی سقوط قرار دارد.
در سوی دیگر جهان، آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، هم صبح دوشنبه جمهوری اسلامی را رژیمی سرکوبگر خواند و گفت: «ما قاطعانه در کنار مردم ایران ایستادهایم. مردمی که برای حقوق انسانی خود، برای کرامت انسانی و برای تغییری که ضروری است، ایستادگی میکنند.»
آلبانیزی با اشاره به حضور جمهوری اسلامی در فعالیتهای خرابکارانه بینالمللی، افزود: «ما نمیدانیم تعداد واقعی کشته و زخمیهایی که صرفا برای ابراز حقوق اولیه انسانی قربانی شدند، چقدر است. فقط میدانیم که این رژیم سرکوبگر نهتنها برای مردم خود، بلکه در عرصه بینالمللی نیز نقش منفی ایفا کرده است و سفیر جمهوری اسلامی را هم به دلیل دخالت نهادهای وابسته به آنها در حملات در خاک استرالیا، اخراج کردم.»
ابراز حمایت رهبران اروپایی از معترضان ایرانی پس از آن است که رئیسجمهوری آمریکا بارها جمهوری اسلامی را تهدید کرد اگر به سرکوب مرگبار مردمش اقدام کند، با واکنش ایالات متحده مواجه خواهد شد. دونالد ترامپ در تازهترین اظهاراتش گفت که به نظر میرسد حکومت ایران از خط قرمز او عبور کرده است و «افرادی کشته شدند که نباید کشته میشدند». او افزود: «من و ارتش اوضاع را بهدقت زیرنظر داریم. ما گزینههای بسیار قوی در دست داریم و تصمیمگیری خواهیم کرد.»
او در هواپیمای ایرفورس وان در پاسخ به خبرنگاران گفت که جمهوری اسلامی خواستار مذاکره است. به گفته ترامپ، رهبران جمهوری اسلامی روز شنبه با او تماس گرفته و خواستهاند که مذاکره کنند. با این حال رئیسجمهوری آمریکا تاکید کرد: «به دلیل آنچه پیش از درخواست جمهوری اسلامی در ایران اتفاق افتاد [کشتار معترضان]، قبل از اینکه نشستی در کار باشد [برای حمایت از معترضان ایرانی] اقدام میکنیم.»
برخی گزارشها حاکی از آن است که دولت ترامپ بررسی گزینههای نظامی و غیرنظامی، سایبری و اقتصادی علیه جمهوری اسلامی را آغاز کرده است.
