دانشمندان سرانجام دریافتهاند که خاستگاه رایجترین گونههای سیارهها از کجا است.
در سالهای اخیر، کشف هزاران سیاره فراخورشیدی یا سیارههایی پیرامون ستارگان دیگر، نشان داد که بیشتر آنها از زمین بزرگتر اما از نپتون کوچکترند. این موضوع شگفتانگیز است، زیرا سامانه خورشیدی ما هیچکدام از این نوع سیارهها را ندارد. به این معنا که این سیارهها هم بهشدت رایجاند و هم بررسی آنها بسیار دشوار است.
این موضوع خاستگاه آنها را تا حدی رازآلود کرده بود. تاکنون پژوهشگران برای درک اینکه این سیارهها در واقع از کجا میآیند، با دشواری روبرو بودند.
اما اکنون، پژوهشگران مجموعهای از چهار سیاره نوزاد را در حالی که دقیقا به همین نوع سیارهها تبدیل میشوند، مشاهده کردهاند. آنها امیدوارند این کار به درک بهتر این سیارههای رایج اما رازآلود کمک کند.
اریک پتیگورا، استاد فیزیک و اخترشناسی دانشگاه یوسیالای که در این پژوهش مشارکت داشت، گفت: «این مرا به یاد فسیل مشهور لوسی میاندازد؛ یکی از نیاکان انسانتبار ما که سه میلیون سال پیش زندگی میکرد و یکی از حلقههای گمشده میان میمونها و انسانها بود.»
«وی۱۲۹۸ تاو (V1298) یک پیوند مهم میان سحابیهای ستارهساز و سیارهساز است که در سراسر آسمان میبینیم و سامانههای سیارهای بالغی که اکنون تعداد هزاران مورد از آنها را کشف کردهایم.»
سیارهها زمانی شکل میگیرند که ابرهایی از گاز و غبار در فضا تحت تاثیر گرانش به هم فشرده میشوند و یک ستاره جوان و گردابهای از مواد پیرامون آن ایجاد میکنند که به آن «قرص پیشسیارهای» گفته میشود. سپس از دل آن مواد، طی فرایندی آشفته سیارهها شکل میگیرند که میتواند باعث شود آنها در سالهای آغازین خود رشد کنند یا کوچکتر شوند.
جان لیوینگستون، نویسنده اصلی مقاله از مرکز اخترزیستشناسی در توکیو ژاپن، گفت: «آنچه بسیار هیجانانگیز است این است که ما پیشنمایشی از چیزی را میبینیم که به یک سامانه سیارهای کاملا معمولی تبدیل خواهد شد. چهار سیارهای که ما بررسی کردیم، به احتمال زیاد به شکل رایجترین گونههای سیارهها در کهکشان ما، یعنی اَبَرزمینها و زیرنپتونها منقبض خواهند شد، اما ما هرگز تاکنون تصویری تا این حد روشن از آنها در سالهای شکلگیریشان نداشتهایم.»
این پژوهش در مقالهای جدید با عنوان «نیای جوان رایجترین سامانههای سیارهای در کهکشان» که در مجله «نیچر»(Nature) منتشر شد، شرح داده شده است.
© The Independent
