با گذشت چهار سال و نیم از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان و برپایی حکومتی با مشت آهنین برای سرکوب و کنترل هرچه بیشتر مردم، ۵۸ تن از رهبران و مقامهای کنونی این گروه همچنان در فهرست تحریمهای سازمان ملل متحد قرار دارند.
بر اساس اسناد کمیته تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل، این ۵۸ نفر مشمول محدودیتهای بینالمللی از جمله ممنوعیت سفر، مسدودسازی داراییها و تحریم تسلیحاتیاند. ملا هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی، هم که نامشان در فهرست تحریم شورای امنیت سازمان ملل نیامده است، در دادگاه کیفری بینالمللی، به اتهام نقض حقوق بشر و تبعیض هدفمند علیه زنان محکوم شدهاند.
۳۰ تن از رهبران و مقامهای کنونی طالبان در فهرست تحریمهای شورای امنیت با دو رهبر ارشد که دادگاه کیفری بینالمللی حکم بازداشت آنان را صادر کرده استــ ایندیپندنت فارسیفهرست رهبران و مقامهای ارشد طالبان که تحت تحریم شورای امنیتاند، آخرینبار دسامبر ۲۰۲۵ بهروز شد. این فهرست نشان میدهد که تمامی ۵۸ تن از افراد تحت تحریم در مسندهای کلیدی رژیم طالبان کار میکنند و از ملا محمد حسن آخند، نخستوزیر و معاونان او تا سراجالدین حقانی، وزیر داخله، فرماندهان کلیدی ارتش، روسای نهادهای امنیتی و مشاوران ارشد رهبر طالبان در آن دیده میشوند.
این تحریمها بر اساس قطعنامه ۱۹۸۸ سال ۲۰۱۱ صادر شد و ابتدا ۱۳۵ تن از رهبران و فرماندهان طالبان را شامل میشد، اما طی سالهای گذشته و با کشته شدن یا مرگ شماری از فرماندهان و رهبران طالبان و همچنین تغییر در ساختار این گروه و معافیت برخی از آنان از تحریمها، به ۵۸ نفر کاهش یافت.
در گزارش کمیته نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد که هشتم دسامبر به شورای امنیت ارائه شد، آمده که این نهاد در بازه زمانی ۲۹ مه ۲۰۲۴ تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، از سوی ۱۱ مقام طالبان تعداد ۳۸ درخواست معافیت از ممنوعیت سفر دریافت کرده است. این معافیتها موردیاند و برای مقاصد مشخص صادر میشوند و هر سفر باید پیشاپیش به تصویب کمیته برسد.
بر اساس این گزارش، مقامهای طالبان در نامههایشان برای معافیت از ممنوعیت سفر، مداوا و درمان پزشکی، شرکت در فریضه حج، شرکت در نشستهای بینالمللی و رایزنیهای دوجانبه را از دلایل سفرهایشان ذکر کردهاند. با این حال کمیته نظارت بر تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل در گزارش خود، در مورد اینکه مقامهای طالبان تا چه حد به آنچه گفتهاند پایبند ماندهاند جزئیاتی مشخص نکرده است.
فهرست کامل ۵۸ تن از رهبران و مقامهای برحال طالبان در فهرست تحریمهای شورای امنیت سازمان ملل متحد - ایندیپندنت فارسیبراساس فهرستی که کمیته نظارت بر تحریمهای شورای امنیت منتشر کرده است، در بازه زمانی ۲۹ مه ۲۰۲۴ تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، ۹ بار، عبداللطیف منصور، وزیر انرژی و آب پیشین و وزیر فعلی توسعه روستاها، چهار بار، عبدالسلام حنفی، معاون اداری نخستوزیر، چهار بار، عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی نخستوزیر طالبان، چهار بار، خیرالله خیرخواه، وزیر پیشین اطلاعات و فرهنگ، چهار بار، نورمحمد ثاقب، وزیر ارشاد، حج و اوقاف، سه بار، حمیدالله شیرمحمد آخند، وزیر ترانسپورت و هوانوردی، سه بار، عبدالحق وثیق، رئیس اداره استخبارات، سه بار، ملا هدایتالله بدری، وزیر معادن و نفت، سه بار و سراجالدین حقانی، وزیر داخله، سه بار درخواست معافیت از ممنوعیت سفر کردهاند.
طالبان و دولتهای همسو دستورالعملهای شورای امنیت را نادیده میگیرند
این گزارش همچنین تصریح میکند که در بازه زمانی ۲۹ مه ۲۰۲۴ تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۵، کمیته فقط چهار مورد معافیت از انسداد داراییها را برای دولتها تصویب کرده است تا مقامهای طالبان در جریان سفرهایشان، از امکانات میزبانان برخوردار شوند.
کمیته نظارت بر تحریمها تاکید کرده است که دولتها باید بدانند در مواردی مانند تامین هزینههای درمانی ولو از اموال شخصی فرد تحت تحریم، باید مجوز معافیت رسمی بگیرند. همچنین یادآوری میکند هرگونه حمایت مالی از افراد تحریمشده فراتر از هزینههای پایه سفر، نیازمند کسب معافیت مشخص از کمیته است.
با وجودی که طالبان در چهار سال گذشته، قلمرو دیپلماسی خود را تا کشورهای آلمان و نروژ در اروپا گسترش داده و بهتازگی به هند نیز سفیر اعزام کردهاند، سفرهای خارجی رهبران تحریمشده این گروه در غالب موارد، به معافیتهای موردی متکی است و در این میان، چهرههایی مانند امیرخان متقی و عبدالسلام حنفی بیشترین تعداد معافیت را دریافت کردهاند.
در حوزه مالی، معافیتها اندک بوده و اجرای دقیق مقررات، بهویژه درباره هزینههای درمانی و پشتیبانی مالی، نیازمند هماهنگی بهتر دولتها با کمیته تحریمها است.
بر اساس فهرستهایی که از مقامهای تحت تحریم کشورهای جهان در آرشیو وبسایت شورای امنیت سازمان ملل متحد درج است، طالبان با ۵۸ نفر از رهبران و مقامهای ارشد که تحت تحریم ممنوعیت سفر، مسدودسازی داراییها و تحریم تسلیحاتی قرار دارند، یکی از بلندترین فهرستها را دارد. برای نمونه، پس از فعال شدن مکانیسم ماشه در سال ۲۰۲۵ علیه جمهوری اسلامی ایران، ۴۳ مقام ایرانی تحت تحریم قرار گرفتند.
از کره شمالی هم اگرچه حدود ۸۰ فرد و نهاد در فهرست تحریمهای منع اشاعه قرار دارند، فهرست ترکیبی از اشخاص و شرکتها است نه مقامهای کنونی و ارشد دولت. به این ترتیب طالبان با تمرکز بر مقامهای ارشد و مشاوران فعال، عملا تحتتحریمترین رژیم فعال در جهان محسوب میشوند.
