با آن‌که جنگ اوکراین همچنان موضوع اصلی برنامه‌های گفت‌وگوی سیاسی روزانه در تلویزیون دولتی روسیه بود، اما در روز ۱۳ ژانویه بخشی از این برنامه‌ها به تحولات ایران اختصاص یافت.

در این برنامه‌ها، هم تصاویر اعتراض‌های ضد حکومتی و هم تجمع حامیان حکومت به نمایش درآمد. بخش عمده بحث‌ها بر احتمال اقدام نظامی آمریکا متمرکز بود. اما سرکوب مرگبار اعتراض‌ها در ایران، عملا بدون اشاره‌ای جدی و معنادار در این برنامه‌ها نادیده گرفته شد.

اولگا اسکابی‌یِوا، مجری برنامه «۶۰ دقیقه» در شبکه راسیا-۱، گفت: «تشدید تنش‌ها در ارتباط با تحولات ایران شتاب گرفته است.»

او گزارش داد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده بر همه کشورهایی که با تهران تجارت می‌کنند، تعرفه ۲۵ درصدی اعمال خواهد کرد و وزارت خارجه آمریکا نیز از همه شهروندان آمریکایی در ایران خواسته است که «فورا از طریق ترکیه یا ارمنستان کشور را ترک کنند».

خانم اسکابی‌یوا افزود: «دلیل رسمی اعلام‌شده، اعتراض‌های گسترده‌ای است که ممکن است به خشونت کشیده شود و خطر بازداشت را در پی داشته باشد. با این حال، بسیاری این پیام را نشانه‌ای می‌دانند از این‌که واشنگتن در حال آماده شدن برای حمله‌ای علیه جمهوری اسلامی است.»

او سپس به گزارش رسانه‌های آمریکایی اشاره کرد که بر اساس آن‌ها، نیروی هوایی آمریکا و موشک‌های دوربرد به عنوان «عناصر کلیدی احتمالی یک عملیات نظامی» در نظر گرفته می‌شوند، اما گفت که برخی از مقام‌های آمریکایی، به رهبری جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور، در تلاش‌اند دونالد ترامپ را به استفاده از دیپلماسی متقاعد کنند.

مجری برنامه با لحنی که موضع حکومت ایران را بازتاب می‌داد، گفت: «تهران تلاش می‌کند از تهاجم آمریکا جلوگیری کند. ایران سفیران کشورهای غربی را گرد هم آورد و تصاویری ویدیویی از آن‌چه 'معترضان مسالمت‌جو' خوانده می‌شوند، به آن‌ها نشان داد. این تصاویر نشان می‌داد که تروریست‌های مسلح در کمال خونسردی غیرنظامیان، از جمله افراد بی‌گناه، را به قتل می‌رسانند.» هم‌زمان با این سخنان، تصاویر افراد مسلح در برنامه «۶۰ دقیقه» پخش می‌شد.

در برنامه مشابهی در شبکه یک روسیه، با عنوان «زمان نشان خواهد داد»، اولسیا لوسِوا، مجری برنامه، اعلام کرد که ایران «نقطه دیگری روی نقشه» است که توجه دونالد ترامپ را از اوکراین منحرف می‌کند. او گزارش داد که اعتراض‌های ضد حکومتی در ایران اکنون با برگزاری تجمع حامیان حکومت دنبال شده است.

روسلان اوستاشکو، مجری دیگر برنامه، گفت که «دلایلی وجود داشت» که مقام‌های ایران از حمله احتمالی شبانه آمریکا در ۱۲ ژانویه نگران باشند. او به ادعای برخاستن بمب‌افکن‌های بی-۵۲ آمریکایی و همچنین به اصطلاح «شاخص پیتزا» اشاره کرد؛ معیاری غیررسمی که با افزایش سفارش پیتزا در اطراف پنتاگون، سطح فعالیت کارکنان این نهاد را تخمین می‌زند.

آقای اوستاشکو گفت: «این شاخص هزار درصد افزایش یافت. حجم کار پیتزافروشی‌های پنتاگون به دلیل حضور شمار زیادی از نیروهای نظامی در ساختمان بالا رفت.» او افزود که در شب ۱۲ ژانویه، این شاخص حتی از سطح پیش از بازداشت نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، نیز بالاتر بوده است.

«حمله نمایشی»

کارشناسان این برنامه‌ها تصویر واحد و روشنی از محتمل‌ترین سناریو پیش‌رو در ایران ارائه ندادند و مجریان برنامه‌ها نیز در پیش‌بینی‌های خود،‌ با احتیاط بیشتری نسبت به مهمانان صحبت می‌کردند.

مالک دوداکوف، مهمان برنامه «زمان نشان خواهد داد»، گفت که گزینه نظامی از سوی آمریکا روی میز قرار دارد، اما با خطر درگیر شدن ایالات متحده در یک مناقشه طولانی دیگر در خاورمیانه همراه است. به گفته او، چنین اقدامی این ادعا را تضعیف می‌کند که واشنگتن علاقه‌ای به درگیری‌های نظامی خارج از نیم‌کره خود ندارد.

او گفت: «اگر در نهایت این تشدید تنش را دنبال کنند، می‌توانیم هرگونه تلاش دولت آمریکا برای بازگشت به دکترین مونرو و تقویت حضور در نیم‌کره غربی را فراموش کنیم. دوباره به خاورمیانه بازمی‌گردیم.»

دوداکوف افزود نیروهای آمریکایی در گذشته در «جنگ‌های بی‌پایان خاورمیانه» گرفتار شده بودند، گویی «نفرینی سی‌ساله بر سیاست خارجی آمریکا» باعث شده بود دولت‌های پیاپی از تمرکز بر دیگر نقاط جهان بازبمانند.

او گفت: «اگر ترامپ هم بخواهد گرفتار شود، برایش آرزوی موفقیت می‌کنیم، چون به آن نیاز خواهد داشت.»

ولادیسلاو شوریگین، دیگر مهمان برنامه و مفسر نظامی، استدلال کرد که از نظر لجستیکی «دست‌کم چند هفته» زمان لازم است تا آمریکا نیروهایی با قدرت آتش کافی برای آغاز یک درگیری گسترده با ایران را جابه‌جا کند.

بر این اساس، او پیش‌بینی کرد که رویکرد مورد علاقه آقای ترامپ می‌تواند تکرار حمله سال ۲۰۱۷ به پایگاه هوایی شعیرات در سوریه با استفاده از موشک‌های تاماهاوک باشد.

به گفته او «جنگ بزرگی در کار نخواهد بود»، بلکه احتمالا «یک حمله نمایشی» با موشک‌های کروز انجام می‌شود و پس از آن ترامپ اعلام خواهد کرد که «درس بسیار سختی به ایران داده است».

نیکیتا دانیوک، مهمان دیگر برنامه «زمان نشان خواهد داد»، گفت تردید جدی دارد که ارتش آمریکا حتی اگر بخواهد، بتواند در ایران سناریوهای پیشین تغییر رژیم را با اتکا به اقدام نظامی تکرار کند.

او گفت: «سرنگونی حکومت کارساز نخواهد بود. انجام عملیاتی نظامی مثل عراق یا ونزوئلا، ربودن آیت‌الله خامنه‌ای… فراموش کنید! غیرممکن است.»

به گفته او، دونالد ترامپ به احتمال زیاد تنها به حملات نظامی برای ضربه زدن به «تصویر» حکومت بسنده می‌کند و در عمل کشور را از نظر اقتصادی «به تدریج خفه» خواهد کرد، به این امید که مردم ایران خود حکومت را سرنگون کنند.

مجری برنامه، این استدلال را به چالش کشید و گفت که بسیاری تصور ربودن «رئیس‌جمهور ونزوئلا» را غیرواقعی می‌دانستند، اما اکنون مادورو در بازداشت آمریکا و در انتظار محاکمه در نیویورک است. او گفت: «با ترامپ، به نظر من، هر چیزی ممکن است.»

به باور نیکیتا دانیوک، راهکار دیپلماتیک در قبال ایران که گفته می‌شود مورد حمایت جی‌دی ونس است، احتمالا شامل دور زدن رهبر جمهوری اسلامی و «کار کردن با اطرافیان» او خواهد بود؛ مشابه آنچه در ونزوئلا رخ داد.

او افزود که واشنگتن به دنبال یافتن متحدان بالقوه در درون حکومت، به ویژه در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، خواهد بود و «خائنان» مورد نیاز خود را پیدا خواهد کرد.

سایه انتخابات میان‌دوره‌ای در آمریکا

در برنامه ۶۰ دقیقه، اکاترینا مور، خبرنگار مستقر در واشنگتن، گفت وضعیت ایران برای دونالد ترامپ «موضوعی منحصر به فرد نیست»، چرا که او پیش‌تر نیز به این کشور حمله کرده است، اما «اگر به راهبرد آمریکا نگاه کنیم، به روشنی می‌بینیم که نیم‌کره غربی در اولویت است».

به گفته او، ایران در مقایسه با ونزوئلا یا کوبا «پرونده‌ای بسیار پیچیده‌تر» است، هرچند اشاره کرد که در کنگره آمریکا تندروهایی وجود دارند که از اقدام نظامی حمایت می‌کنند، «به ویژه با این استدلال که عملیات‌های نظامی به افزایش محبوبیت دونالد ترامپ کمک می‌کند».

وقتی مجری از او پرسید که آیا تحرکات اخیر دولت آمریکا در عرصه بین‌المللی به «مشکلات داخلی» و انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو مرتبط است، مور پاسخ داد: «وضعیت در آمریکا بسیار جدی است.»

او گفت: «ما از اعتراض‌ها در مینیاپولیس خبر داریم، می‌دانیم که جامعه آمریکا عمیقا دوپاره شده و این‌که دونالد ترامپ و حزبش شانس بسیار کمی برای حفظ اکثریت خود در مجلس نمایندگان دارند؛ موضوعی که عملا به معنای پایان یافتن کل دستورکار جمهوری‌خواهان در زمان باقی‌مانده دوره ریاست‌جمهوری ترامپ خواهد بود. بنابراین اکنون تصمیم‌های غیرمعمولی گرفته می‌شود و شاهد چرخش‌های غیرمنتظره‌ای هستیم تا وضعیت به طور اساسی تغییر کند.»

او در پایان گفت: «به نظر من و به گفته بسیاری از کارشناسان، چنین اقدام‌هایی بسیار پرریسک هستند.»