نشست بینالمللی «آینده مواد معدنی» (Future Minerals Forum) که از دو روز پیش در ریاض آغاز شد و وزیران، مقامهای ارشد دولتی و نمایندگان صنعتی از بیش از ۱۰۰ کشور، در آن شرکت دارند، به یکی از مهمترین گردهماییهای جهانی در حوزه کنترل منابع معدنی و زنجیرههای تامین تبدیل شده است.
این نشست که پنجمین دوره خود را پشت سر میگذارد، از تلاش عربستان سعودی برای تثبیت نقش این کشور بهعنوان یکی از بازیگران محوری آینده بخش معدن در سطح جهانی خبر میدهد.
به گزارش عرب نیوز، بندر الخریف، وزیر صنعت و معدن عربستان سعودی، در مراسم افتتاحیه این نشست، از مجموعه طرحهای جدید برای تقویت زیرساختهای بخش معدن رونمایی کرد؛ ابتکارهایی که هدف آنها کاهش خطر سرمایهگذاری، تسریع توسعه پروژهها و افزایش تابآوری زنجیرههای تامین جهانی مواد معدنی عنوان شد.
به گفته او، عربستان سعودی در پی آن است که معدن را به یکی از ارکان اصلی تنوع اقتصادی در چارچوب چشمانداز ۲۰۳۰ تبدیل کند.
زیرساخت، سرمایه و همکاری بینالمللی
یکی از محورهای اصلی نشست تمرکز بر توسعه زیرساختهای معدنی بود. در همین راستا، وزیر صنعت عربستان سعودی از راهاندازی «ابتکار توانمندسازی زیرساختهای معدن» با مشارکت سازمان شهرهای صنعتی و مناطق فناوری عربستان سعودی (MODON) خبر داد. نخستین پروژه تحت این ابتکار احداث خط لوله ۷۵ کیلومتری انتقال آب تصفیهشده در منطقه جبلسعید است که بهمنظور پشتیبانی از فعالیتهای معدنی و تسریع اجرای طرحهای استخراجی در این منطقه طراحی شده است.
در کنار زیرساخت فیزیکی، مسئله تامین مالی هم بهعنوان یکی از چالشهای کلیدی صنعت معدن موردتوجه قرار گرفت. الخریف اعلام کرد که عربستان سعودی با همکاری بانک مونترال، یک «سامانه تامین مالی» راهاندازی میکند تا دسترسی پروژههای معدنی به منابع مالی تسهیل شود. به گفته او این اقدام با هدف پاسخگویی به یکی از مهمترین گلوگاههای صنعت معدن، یعنی تامین سرمایه، انجام میشود.
از استخراج خام تا زنجیره ارزش
بخش مهم دیگری از مباحث مطرحشده در نشست، تغییر رویکرد از صادرات مواد خام به سمت توسعه فراوری و تولید داخلی بود. وزیر صنعت عربستان سعودی تاکید کرد که راهبرد معدنی این کشور بر بومیسازی فرایندهای فراوری و تولید، استوار است؛ رویکردی که در مزیتهای رقابتی خاص عربستان سعودی از جمله دسترسی گسترده به انرژی، وفور منابع معدنی و موقعیت جغرافیایی راهبردی ریشه دارد.
به گفته او، تمرکز پادشاهی سعودی بر پیوند دادن معدن با صنعت حتی در نام «وزارت صنعت و منابع معدنی» هم بازتاب داشته است. او همچنین از ایجاد یک پلتفرم تخصصی برای متعادلسازی عرضه و تقاضا و شناسایی نیازهای داخلی خبر داد و افزود که ریاض در نظر دارد مازاد برخی مواد معدنی را صادر کند و همزمان کمبود در سایر حوزهها را پوشش دهد.
عناصر نادر خاکی و اقتصاد آینده
در ادامه نشست، خالد المدیفر، معاون وزیر صنعت و منابع معدنی عربستان سعودی در امور معدن، بر اهمیت راهبردی عناصر خاکی نادر تاکید کرد. او گفت این عناصر به ستون اصلی اقتصاد مدرن تبدیل شدهاند و در فناوریهایی چون رباتیک، خودروهای برقی و صنایع مرتبط با آهنربا نقش حیاتی ایفا میکنند. به گفته او توجه به این دسته از مواد معدنی برای هر کشوری که قصد دارد در اقتصاد آینده نقشآفرین باشد، ضروری است.
جنبه منطقهای و بینالمللی
نشست ریاض تنها بر منافع ملی عربستان سعودی متمرکز نبود، بلکه بعد منطقهای و جهانی نیز داشت. معاون وزیر صنعت عربستان سعودی در سخنانش به همکاری با شرکای بینالمللی برای توسعه آفریقا اشاره کرد و گفت عربستان سعودی در حال مشارکت در ایجاد کریدورهای لجستیکی و زیرساختهای جامع در حوزههای انرژی، آب و حملونقل است. هدف از این راهبرد کمک به کشورهای آفریقایی برای بهرهبرداری موثرتر از داراییهای معدنی و تقویت فعالیتهای اکتشافی عنوان شد.
نشست ۱۰۰ کشور در عربستان سعودی نشان داد که مجمع آینده مواد معدنی بهتدریج از یک رویداد گفتگومحور به سکویی برای شکلدهی به سیاستها، چارچوبها و ابتکارهای عملی در حوزه معدن جهانی تبدیل شده است. تمرکز همزمان بر زیرساختها، تامین مالی، فراوری در داخل، عناصر خاکی نادر و همکاریهای فرامرزی از راهبردی چندلایه خبر میدهد که هدف آن نهتنها تقویت جایگاه عربستان سعودی، بلکه اثرگذاری بر آینده زنجیرههای تامین مواد معدنی در سطح جهان است.
